Sylvia Kristel schittert in troosteloze nachtclub

Mensch, durf te leven! door Kas & De Wolf, Marien Jongewaard en Sylvia Kristel. In TTA Amsterdam tot en met 10 oktober; tournee....

THEATER

Londen mag dan Nicole Kidman hebben, Amsterdam heeft vanaf heden Sylvia Kristel. Kidman viert triomfen in een margetheater op West End, Kristel is te zien in de Westergasfabriek, in de armetierige omgeving van een desolate nachtclub die het duo Kas & De Wolf voor haar heeft ingericht. Maar de aanwezigheid van Kristel, haar allure, haar performance geven sfeer aan deze troosteloosheid van verlopen mannen in tweedehands pakken en krukken met versleten skaibekleding.

Mensch, durf te leven! heet de nieuwe productie van Kas & De Wolf, die een vervolg op De Jantjes wordt genoemd. In de eigengereide versie van De Jantjes speelden Ton Kas, Willem de Wolf en gastspeler Marien Jongewaard de matrozen Dolle Dries, Blauwe Toon en Schele Manus, die een eigen draai aan het volksstuk gaven. In Mensch, durf te leven! zijn ze inmiddels in louche zaken beland.

In de grote zaal van Toneelgroep Amsterdam staat een grote bar met daaromheen stoeltjes en tafeltjes voor het publiek. Tijdens de voorstelling mag worden gerookt en gedronken. De drie zien eruit als variété-artiesten, shabby mannetjes die net zo goed in tweedehands auto's voor Polen kunnen handelen als in vrouwenvlees.

Aan de bar zit Sylvia Kristel - zwart pagekopje, zwart mantelpak, witte blouse, simpele sieraden. Ze zwijgt bijna een uur lang, terwijl de mannen praten in het typische Kas & De Wolf-jargon dat nergens over lijkt te gaan. Het zijn woorden die doelloos langs hun onderwerp scheren, maar die dit keer meer dan ooit intrigeren. Over zaken doen en grof geld maken, over de vrouwtjes, over de show van het leven, over de nieuwe groente van Albert Heijn die tah tsai heet maar gewoon andijvie is, en over de amusementsfabriek van Van den Ende. Manus stelt voor overste Karremans op Aalsmeer af te sturen om daar voor eens en altijd schoon schip te maken. Maar er wordt ook afgerekend met VPRO-leden die op reis gaan met stapels Connie Palmen-boeken onder de armen.

De tekst van Mensch, durf te leven! is zo te horen vlak voor de première uit de printer gerold, maar het stoort niet. Integendeel, het geeft de toeschouwer alle ruimte mee te gaan in het idee dat we hier toevallig in een rare nachtclub zitten met een onbestemde diva aan de bar.

Als de heren zijn uitgepraat maken zij plaats voor Kristel, die gevangen in mooi licht aan haar opzienbarende monoloog begint. Met haar ietwat geaffecteerde dictie en Franse tongval put zij uit haar memoires. Haar tekst is zo geraffineerd geschreven dat je niet weet of je luistert naar complete onzin of naar de werkelijkheid. Ze vertelt over haar eerste naaktrol, over haar Emanuelle-films, over haar leven op het jacht van Jean-Claude Visionaire, die rijk werd door in Algerije oude Citroen DS-onderdelen op te kopen om die vervolgens in Parijs te verkopen aan links-intellectuelen . Een huwelijksaanzoek van Prins Rainier van Monaco wees ze af, omdat 'ik bij mijn zieke moeder wilde zijn en de koffie in Zuid Frankrijk toch niet om te zuipen is'. Sylvia Kristel verbindt Beckett moeiteloos met Je t'aime, moi non plus.

Haar aanwezigheid is voor Kas & De Wolf aanleiding na te denken over theater en sterrendom, en over de teloorgang ervan. 'Ze moet wel veel van aandacht houden, ze heeft zelfs ons nodig. Dit is de vreemdste autodestructieve rol die we ooit hebben gezien', zegt Jongewaard in een ontregelende epiloog. Maar intussen hebben ze Kristel in haar waarde gelaten, een waarde die onvermoed was en zich hier in alle glorie openbaart.

Na afloop waren er bloemen, uiteraard alleen voor Kristel.

Hein Janssen

Meer over