Film

Sweat is een film over een fitnessinfluencer. De regisseur: ‘Van hun clipjes kunnen filmmakers enorm veel leren’

Magdalena Kolesnik als fitnessgoeroe Sylwia in Sweat. Beeld
Magdalena Kolesnik als fitnessgoeroe Sylwia in Sweat.

Regisseur Magnus von Horn (37) maakte Sweat, een speelfilm over een fitnessinfluencer met zeshonderdduizend volgers.

Floortje Smit

Een jaar of vijf geleden had de Zweedse filmregisseur Magnus von Horn een kamertje gehuurd om daar in afzondering te kunnen nadenken over een nieuw filmidee. Maar toen ontdekte hij een fitnessinfluencer op Snapchat. Zo’n mooie, strak afgetrainde vrouw die korte filmpjes plaatst over work-outs, voedsel en fitnessklasjes, tientallen per dag. Voor de 37-jarige Von Horn was het een volstrekt nieuw fenomeen.

‘Ik kon niet meer stoppen met kijken. In plaats van nadenken over intellectuele cinema zat ik voortdurend op mijn telefoon. En terwijl ik begon te accepteren dat ik meer en meer tijd met haar doorbracht, vroeg ik me af waarom zij me nu meer fascineerde dan doordachte thematiek en grootse verhalen.’

Het resulteerde wel degelijk in een film: Sweat, een hyperactief drama over de influencer Sylwia. Von Horn volgt haar drie dagen terwijl ze een fitnessklasje geeft in een winkelcentrum, eenzaam haar avondeten naar binnen werkt, stralend een aantal van haar zeshonderdduizend volgers te woord staat, haar hondje uitlaat, op familiebezoek gaat en een stalker probeert te negeren. Oppervlakkige gebeurtenissen lijken het, maar Von Horn weet vragen op te roepen over kijken en bekeken worden, over façades en projectie, over het verslavende van aandacht, over zelfacceptatie en kwetsbaarheid.

Sweat had vorig jaar vertoond moeten worden in Cannes, op het filmfestival dat afgelast werd vanwege corona. Von Horn had ongetwijfeld een zegetocht kunnen maken langs de festivals, waaronder het Internationaal Film Festival Rotterdam. In plaats daarvan zit hij in Polen, waar hij aan de filmacademie studeerde en zijn debuutfilm The Here After maakte.

Zelf post hij zelden iets online, bekent hij aan de telefoon. De eerste keer was toen hij tijdens zijn research voor Sweat een beetje aan het rommelen was op Instagram. Toen heeft hij een filmpje van zijn bureau online gezet, per ongeluk.

‘Ik ben een heel passieve internetgebruiker. Ik kijk liever. Ik ben als de stalker in de film, op een bepaalde manier. Mijn tweede naam is trouwens Richard, daarom heb ik die stalker zo genoemd.’

Magnus von Horn. Beeld Getty Images
Magnus von Horn.Beeld Getty Images

Waarom raakte je gefascineerd door die ene influencer?

‘In het begin veroordeelde ik haar, met haar oppervlakkigheid en zelfingenomenheid. Maar ik begon me te realiseren dat dat ook uit jaloezie was, omdat ik mijn leven nooit op die manier zou kunnen delen met de hele wereld en al helemaal niet met haar spontaniteit en optimisme. Toen begon ik me af te vragen of dat niet betekent dat ik narcistischer ben dan zij. Omdat ík blijkbaar zo geobsedeerd ben door mijn zelfbeeld dat ik niets durf te delen, uit angst om te worden beoordeeld. Ik kreeg alleen maar meer zin om dieper in haar te graven, en in mezelf, om te zoeken naar overeenkomsten. Dit is ook wat ik wil met Sweat: de kijker eerst zijn vooroordelen laten hebben waarna die toch iets van een band met haar gaat voelen.’

Het was voorspelbaarder geweest om haar belachelijk te maken.

‘Eenvoudiger ook. Empathie oproepen – daar moet je hard voor werken. Liefde vereist inzet.’

De recensies over je film zijn zonder uitzondering positief. Maar de ene recensent vindt dat je Sylwia’s oppervlakkigheid ontmaskert, terwijl de andere haar juist menselijk gaat vinden. Wat was je bedoeling?

‘Precies dit. Ik probeer in mijn films nooit één bepaalde mening op te dringen. Je kunt er verschillende dingen uithalen – wat dat is, hangt enorm af van wie je zelf bent. Als ik naar films kijk, vraag ik me altijd af: hoe zie ik dit? Wat prikkelt mij? En als ik boos word, waaróm word ik dan boos? Dus als je Sylwia oppervlakkig vindt, wat zegt dat over jou? Vaak bieden films alles op een dienblaadje aan en kun je als kijker achterover leunen en de boel over je heen laten komen. Ik vind dat een film een confrontatie met jezelf hoort te zijn.’

Neem je daarom ook geen moreel standpunt in over sociale media?

‘Dat interesseert me simpelweg niets. Het was daardoor lastig om Sweat van de grond te krijgen. Veel mensen willen toch dat je stelling neemt. ‘Sociale media vermoorden onze kinderen’, ‘ze maken ons tot zombies’. Dat is soms waar en soms ook niet. Dat soort eenduidige boodschappen boeit me niet.’

Heb je influencers gesproken voor je film?

‘Ik heb er één ontmoet, om wat gedetailleerde vragen te stellen over sponsoring en commerciële contracten. Het moest kloppen. Maar ik heb vooral veel tijd besteed aan het kijken naar influencers. En dan bedoel ik: heel veel tijd. Ontzettend inspirerend.’

Ja? Wat is daar inspirerend aan?

‘Wat ze posten en hoe ze het posten is beter dan alles wat ik zelf zou kunnen verzinnen. Het ligt in het verlengde van een realityshow. Het gaat natuurlijk helemaal niet om die fitness, we willen dat iemand ons uitnodigt in haar intieme omgeving, in haar privéleven en ons daarvan deel laat uitmaken. Maar uiteindelijk bepalen wij waar we naar kijken en waarnaar niet. Het is een spelletje, op veel verschillende niveaus. Influencers die alleen maar keurige rolmodellen zijn, merkte ik, zijn niet interessant. Er moeten rafelrandjes zijn. Ze moeten ook het huis schoonmaken, emotioneel instorten, de hond uitlaten. Het zijn verschillende emotionele energieën die in zo’n feed ontzettend interessant door elkaar heen lopen.’

Kon je daar nog iets van leren als filmmaker?

‘Absoluut. De verhaallijnen van influencers zijn soms beter dan die in fictiefilms. En ik denk dat we ook enorm veel van ze kunnen leren, omdat ze zo intuïtief te werk gaan. Het is een grote misvatting dat influencers altijd calculerend te werk gaan. Als je tachtig clipjes per dag post, kún je niet bewust over alles nadenken. De beste influencers weten instinctief wat werkt en niet, en dat het natuurlijk en ondoordacht is, maakt ze zo aantrekkelijk om naar te kijken.’

Sweat is in zekere zin even kleurrijk en energetisch als Sylwia is. Is de stijl afgekeken van die influencerfilmpjes?

‘Het hoofdpersonage bepaalt het ritme van de film, zo zie ik het. Mijn cameraman had het altijd over de camera als een labrador. Een trouwe hond die Sylwia nooit in de steek zal laten. Die soms op haar schoot springt met vieze poten, haar gezicht likt, te dichtbij is en een beetje dom. Zo’n hond die je weg kunt duwen, maar die altijd weer kwispelend terug komt. Dus zo is het gefilmd – we geven haar een beetje ruimte als ze het echt nodig heeft, en anders zitten we zo veel mogelijk in haar persoonlijke ruimte.’

Toen ik naar Sweat keek, realiseerde ik me dat influencers in zekere zin allemaal op elkaar lijken. Sylwia had ook Nederlands kunnen zijn of Mexicaans. Er bestaat een internationale elite van mooie mensen die geld verdienen met het fotograferen van hun ontbijt.

‘Ha, dat weet ik niet zo, hoor. Voor mij zijn ze allemaal verschillend. Ze fotograferen hun ontbijt allemaal op een andere manier. Dus ik geloof niet dat ik het met je eens ben.’

Sweat  Beeld
Sweat

Werd je op den duur niet stapelgek van al die filmpjes?

‘Nee, want ik was er een film over aan het maken. Inmiddels ben ik het wel een beetje zat. Af en toe heb ik het gevoel dat ik mijn tijd verdoe door naar ze te kijken, omdat ik niet meer weet waarom. Een overdosis, ja.’

Wacht, je kijkt nog steeds naar influencers?

‘Er zijn er nog een paar die ik niet heb ontvolgd. De meeste wel hoor, maar er zijn er een paar die me te dierbaar zijn, omdat ze er vanaf het begin waren.’

Stalker

Magnus von Horn liet zich voor de stalker in Sweat ook inspireren door de obsessieve man die popster Björk wilde vermoorden. De man maakte dagboekachtige filmpjes, die later naar buiten kwamen en die Von Horn heeft bekeken. ‘Er waren monologen bij die ik ontzettend ontroerend vond, als hij het over zijn familie had bijvoorbeeld. En twee seconden later was hij weer doodeng. Dat fascineerde me.’

Meer over