Stukje zeep kan kunst zijn

Het ligt helemaal niet voor de hand om een nulnummer van een tijdschrift aan de nul te wijden. The dummy speaks, het nieuwe tijdschrift voor jongeren over beeldende kunst, doet dat wel....

De nul is een getal van zowel pietluttig weinig, als kolossaal veel waarde. Maar ze is ook een machtig mooie vorm - een doodeenvoudig rondje met een gat erin -, ze is een intrigerend psychologisch begrip - leve de nul, nerd of anti-held! - en ze is bovendien ook mooi toepasbaar op kunst die op alles lijkt behalve op kunst.

En dus laat de redactie van The dummy speaks kunstenares Milou van Ham een grappig loflied schrijven op de nul door een eindeloze opsomming af te drukken van wildvreemde, overbekende en prachtige scheldwoorden. Voor jonge en oude lezers is de spread met honderden uitdrukkingen in blauw een grabbelton van verbaal geweld. De uitdrukkingen in rood zijn koosnaampjes: kleiner van stuk, minder in getal en een stuk minder aantrekkelijk. Liever een koeientepel dan een knurftje, liever een knotskop dan een knoeperdje.

Zo heeft de redactie, die overigens door een 'jongerenraad' wordt bijgestaan, ook een fijn aantal letterlijke 'nullen' in de beeldende kunst verzameld: van de wolkig gele monochromen van Yves Klein tot de kapot geponste T-shirts van Roy Villevoy. Behalve deze 'kunstenaarsbijdragen' bevat The dummy speaks ook tekst. Een vrij onnozel, maar wat doet dat ertoe, interview met super-nerd Wouter van Riessen, een gesprek met Klaar van der Lippe, die zich vier jaar geleden als kunstproject liet restylen tot ideale vrouw, een stukje over de muziek van P.J. Harvey en een beschouwing over de Britse 'fuck you'-kunstenaar Sarah Lucas.

In deze onpretentieuze artikelen komt de doelgroep van The dummy speaks naar voren: de groep jongeren die lijkt op volwassenen, maar dat nog niet helemaal is. De puber dus die 'in een vlot gebaar wijn wil inschenken maar die over een witte broek morst', die soepel over een tennisnet wil springen maar struikelt, die steevast náást de hand grijpt die hij wil schudden. Voor deze groep is kunst niet alleen fun, maar vooral een manier om zichzelf te ontplooien, om de wereld te begrijpen. En dat is de indirecte boodschap van The dummy speaks.

Kunst is niet moeilijk. Kunstkijken hoeft geen verplichte, slaapverwekkende kost op schoolexcursie. 'Door goed te kijken gaan de dingen om je heen soms een eigen leven leiden,' schrijft Inge de Boer in een stuk over de schoonheid van het alledaagse. 'Een stukje zeep is (-) opeens ook een blokje kleur met geur en schuim. Prachtig. (-) Zeep is opeens meer dan zeep. De zeep kan kunst zijn.'

Het volgende nummer van The dummy speaks gaat over aliens en dieren in de kunst. Een oubolliger thema is haast niet denkbaar. Maar ik wed, gezien dit vrolijke nulnummer, dat de redactie erin slaagt om zelfs zo'n onderwerp te laten spetteren.

Meer over