Stuk Ten Holt voor zes orkestjes in première

Postuum wordt een werk van de bekende Simeon ten Holt voor het eerst uitgevoerd. In Groningen natuurlijk, waar anders?

Dirigent David Porcelijn

Een nooit eerder uitgevoerd werk van de in 2012 overleden componist Simeon ten Holt (Canto Ostinato) beleeft vanavond zijn wereldpremière in Groningen. Het concert kan tevens worden opgevat als pleidooi voor het uitvoeren van meer Nederlandse composities.

Une musique blanche is een ruim twintig minuten durende compositie voor zes instrumentengroepen. Het wordt gespeeld door het Noord Nederlands Orkest onder leiding van dirigent David Porcelijn.

Simeon ten HoltBeeld Friso Keuris

Wereldfaam

Simeon ten Holt (1923-2012) verwierf wereldfaam met één enkel stuk, Canto Ostinato, dat hij schreef tussen 1976 en 1979. Deze klassieke tophit eindigde afgelopen najaar nog op de zevende plaats in de Hart & Ziellijst van NPO Radio 4, boven klassieke succesnummers als Stabat Mater van Pergolesi en Stravinski's Le sacre du printemps.

Ten Holts andere werken zijn ten onrechte in de vergetelheid geraakt, meent David Porcelijn, die twee jaar geleden diens Centri-fuga in première bracht, ook een muziekstuk uit het jaar 1979.

'Ten Holt zelf achtte dat werk onuitvoerbaar, vertelde hij me lang geleden. Maar we hebben het toch gedaan, en met succes.' Porcelijn schakelde voor die uitvoering drie hulpdirigenten in.

Dat is niet nodig in het geval van Une musique blanche. Tijdens de uitvoering zitten de zes instrumentengroepen niet op één plaats, ze zijn verdeeld over de zaal. 'Op een enkel moment na is het stuk unisono. Dat wil zeggen: elke groep speelt op elk moment dezelfde noot. Maar niet op dezelfde toonhoogte. De fagot speelt bijvoorbeeld een octaaf lager dan de piccolo. De een laag, de andere hoog, en dat cirkelt dan door de zaal. Een heel bijzondere ervaring', aldus Porcelijn. De titel, die blanke of witte muziek betekent, is afkomstig van het 'pure' geluid dat wordt voortgebracht.

Vaderlandse componisten

Porcelijn maakt zich al jaren sterk voor uitvoering van Nederlandse composities. 'Nederlandse orkesten zouden veel meer onderzoek moeten doen naar werk van vaderlandse componisten. Er zijn prachtige stukken geschreven door onder anderen Henk Badings, Jan van Gilse en Hendrik Andriessen, of later door iemand als Peter Schat. Nederland is trots op zijn schilders als Van Gogh en Rembrandt, maar blijkbaar niet op zijn eigen muziek.

'Ik werk als dirigent vaak in Engeland en daar wordt vaak gevraagd of ik ook Engels werk wil uitvoeren. Naar Nederlandse composities wordt in eigen land vrijwel nooit gevraagd. Het Noord Nederlands Orkest vormt hierop een van de uitzonderingen. Daar is men niet bang om het publiek mee te nemen in een muzikaal avontuur.'

Noord Nederlands Orkest: Simeon ten Holt, Canto Ostinato en Une musique blanche, 22/1, Oosterpoort, Groningen.

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over