Kunst

Studenten van de in opspraak geraakte KABK in Den Haag organiseren benefietverkoop

De helft van de opbrengst van de werken van fotografiestudenten zal gaan naar het Centrum Seksueel Geweld.

Maria Kniaginin-Ciszewska, Untitled, 2020 Beeld Maria Kniaginin-Ciszewska
Maria Kniaginin-Ciszewska, Untitled, 2020Beeld Maria Kniaginin-Ciszewska

Het was een bewogen jaar op de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten (KABK) in Den Haag. Uit een onderzoek bleek dat de sfeer op school onveilig is en de kwaliteit van het onderwijs ondermaats. De 41 ­fotografiestudenten die binnenkort afstuderen, besloten samen een ­benefietkunstverkoop te organiseren. De helft van de opbrengst gaat naar het Centrum Seksueel Geweld.

Laatstejaars fotografie Maria Kniaginin-Ciszewska (23) herinnert zich het mysterieuze bericht nog goed. Op 29 oktober 2020 stuurde directeur Marieke Schoenmakers een e-mail naar alle studenten, docenten en medewerkers. Ze liet hen weten dat er een publicatie werd verwacht in NRC over een oud-student. ‘Het leek me goed jullie dit bericht te sturen voor NRC (…) publiceert, zodat de publicatie niet als een verrassing komt.’ In de e-mail verwijst de directeur naar de contactgegevens van de studentendecaan en de vertrouwenspersoon.

Meteen gingen alle appgroepen van de academie los: over wie zou dit gaan? Twee dagen later bleek dat in het artikel oud-student Julian A. werd beschuldigd van geweld, seksueel geweld en verkrachting. Online werden kort daarna KABK-docenten van wangedrag en machtsmisbruik beschuldigd. Clara Berger (27), klasgenoot van Kniaginin-Ciszewska, vertelt: ‘Mensen waren gefrustreerd en boos. De Doos van Pandora was geopend.’

De storm is nog niet gaan liggen. In maart stapte directeur Schoenmakers op, nadat een kritisch rapport was verschenen. Deze maand meldde de KABK dat twee docenten die tijdelijk thuis zaten, nadat ze op Instagram van wangedrag waren beschuldigd, mogen terugkeren. Een van hen heeft al laten weten dit niet van plan te zijn.

‘Deze school vergt heel veel’, zegt Kniaginin-Ciszewska terugkijkend op haar academietijd. ‘Dat is de kunstacademievibe, het is geen geheim: iedereen wil de beste zijn en er is veel stress en spanning. Mensen maken lange dagen. Sommigen stoppen met eten en slapen, vergeten wie ze zijn. Ik heb mezelf aangeleerd voor mezelf op te komen, mezelf te ­beschermen.’

Zij kwam vanuit Polen naar de KABK, omdat de academie internationaal hoog aangeschreven staat. Berger kwam uit Duitsland om in Den Haag te studeren. Of zij verrast was door de resultaten van het onderzoek? Ze antwoordt voorzichtig, de afgelopen maanden heeft ze haar energie vooral proberen te richten op haar afstuderen. Wat ze herkende uit het onderzoek is dat de kunstacademie het welzijn van studenten niet als hoogste prioriteit had: ‘Alsof de reputatie van de school belangrijker is, dan werd er bijvoorbeeld geïnvesteerd in chic meubilair in de kantine.’

Mede-fotografiestudent Saskia ­Risseeuw (58) vond de sfeer op school vanaf het begin van haar opleiding vreemd: ‘Bijvoorbeeld dat er alcohol in de kantine wordt verkocht.’ En er wordt veel gestolen: ‘Je kunt niks laten liggen.’ De lessen noemt Risseeuw ‘soms weinig stimulerend’. Ze hoopt op verbetering nu het rapport heeft aangedrongen op trainingen didactiek: ‘Docenten kunnen van elkaar leren hoe het anders kan.’

Ook Berger hoopt dat het rapport verandering op school teweegbrengt: ‘Voor de studenten die na ons komen hoop ik dat zij gehoord zullen worden. Ik denk dat er nog veel werk te doen is.’ Dat deze fundraiser geld werft voor het Centrum Seksueel Geweld vindt Kniaginin-Ciszewska heel goed: ‘Seksueel geweld is ook voor mij een belangrijk onderwerp, wij vrouwen worden continu geobjectiveerd. Deze benefiet, dit is precies wat we nu moeten doen. Ik ben dankbaar dat ik met zulke slimme en gevoelige mensen in de klas zit. ’

Saskia Risseeuw, Spring 21, 2021 Beeld Saskia Risseeuw
Saskia Risseeuw, Spring 21, 2021Beeld Saskia Risseeuw

Saskia Risseeuw: Spring 21 (2021)

‘Deze print past bij mijn afstudeerproject over multiple sclerose. MS is een hersenziekte. Op een gegeven moment ontdekte ik dat de vormen en patronen in de hersenen lijken op patronen in planten en groenten. Ik heb veel mensen gesproken die net als ik aan ms lijden. De foto verwijst ook naar wat zij vertelden: het is zulk prachtig weer, maar ik zit binnen en kan niet naar buiten.’

Clara Berger, Too Early, 2020 Beeld Clara Berger
Clara Berger, Too Early, 2020Beeld Clara Berger

Clara Berger: Too Early (2020)

‘Deze print komt uit een persoonlijk project waar ik aan werk. Het gaat erover dat ik drie maanden te vroeg geboren ben. Die eerste maanden lag ik in een couveuse, daar heb ik geen herinneringen meer aan, maar je kunt het wel zien: er zitten kleine gaatjes van de naalden in mijn handen. Ik heb deze foto ook gekozen omdat die een gevoeligheid uitstraalt, die ik op de kunstacademie heb gemist.’

Maria Kniaginin-Ciszewska, Untitled, 2020 Beeld Maria Kniaginin-Ciszewska
Maria Kniaginin-Ciszewska, Untitled, 2020Beeld Maria Kniaginin-Ciszewska

Maria Kniaginin Ciszewska: Untitled (2020)

‘Ik heb mijn eigen lichaam via mijn lens leren kennen. Eerst vond ik het moeilijk om naar mezelf te kijken. Ik was onzeker en stil toen ik begon met mijn fotografieopleiding. Met deze foto ben ik erg blij. Voor mijn afstudeerproject fotografeerde ik mezelf met mijn vriendin, ook vaak in naakte poses. Sommige vond mijn moeder ‘too much’, deze vindt zij ook mooi.’

Digitale prints

De 41 prints (31x21 cm) zijn voor 65 euro per stuk te koop op printsbyhatch.com van 31/5 t/m 14/6. Het gaat om digitale fine-art prints op satin- of matpapier. De helft van de opbrengst gaat naar Centrum Seksueel Geweld, dat 24 uur per dag gratis en anoniem bereikbaar is. De eindexamententoonstelling van de KABK is van 8 t/m 11/7, zie kabk.nl voor meer informatie.

Meer over