Stellenbosch: paradepaardje van 3,5 miljoen

Regisseur Michiel van Jaarsveld maakte voor de VPRO, de VARA en de NPS de prestigieuze dramareeks Stellenbosch, met acteurs als Jeroen Willems, Monic Hendrickx, Anne-Wil Blankers en Jan Decleir....

De zevendelige serie, die vanaf zondag wordt uitgezonden, is een liefdes- en familiedrama. Het verhaal speelt op een wijnboerderij in het Zuid-Afrika van na de apartheid. In de serie komt een misdaad aan het licht – een blank en een zwart jongetje zijn al jaren vermist – die als een vloek op de familie rust.

Is het verhaal over die Zuid-Afrikaanse familie waar gebeurd?

‘Nee, het is van a tot z verzonnen door de schrijfster, Jacqueline Epskamp. Ze is zelfs nog even beschuldigd van plagiaat. Een commissielid van het Stimuleringsfonds vond dat het leek op een Afrikaans boek. De producent heeft het verhaal toen opgestuurd naar de schrijver. Die schreef terug dat het níets, maar dan ook níets met zijn boek van doen had. Daarmee was het opgelost. Maar we waren wel een half jaar verder.’

Waarom wilde je Stellenbosch regisseren?

‘Ik heb altijd al een familiedrama willen maken. Ik zie ook de omtrekken van een Griekse tragedie in het verhaal. Het heeft diepgang.’

De acteurs Jeroen Willems en Monic Hendrickx spreken Afrikaans in de serie. Vooral de laatste lijkt het perfect te doen. Hoe hebben ze dat zo snel geleerd?

‘Ze hebben les gehad, tapes geluisterd, boeken gelezen. Het zijn heel begaafde acteurs. Jeroen speelt toneelvoorstellingen in vier talen, en Monic heeft net een remake van De Poolse Bruid in het Afghaans gespeeld. Dat Monic anders spreekt dan Jeroen, is een bewuste keuze. Hij moest een Nederlands accent hebben, omdat hij in de serie twaalf jaar in Nederland heeft gewoond.’

Tijdens het leren van het Afrikaans zag Monic Hendrickx het even niet meer zitten. Hoe kwam dat?

‘Haar teksten stonden ineens op losse schroeven. We hadden dingen aan het script herschreven, die de schrijfster terugveranderd wilde zien. Zo hadden we bedacht dat Monic in het verleden een zwarte geliefde had gehad. Dat stond niet in het script, en de schrijfster was er ook niet blij mee.’

Jullie hebben het uiteindelijk niet opnieuw veranderd. Ruzie?

‘Dat was wel een conflict, ja. Voor een schrijfster is het natuurlijk pijnlijk. Het is haar intellectueel eigendom. Als je ergens vier jaar aan hebt gewerkt, is het moeilijk om het los te laten.’

Zijn jullie nog on speaking terms?

‘Niet echt, nee. Ik heb via via wel gehoord, dat ze het een mooie serie vond. Jammer dat het zo ging, want ik waardeer haar talent.’

Krijgt de politieke geschiedenis van Zuid-Afrika een grote rol in Stellenbosch?

‘Nee. Het is een familiedrama, maar de politiek krijgt wel aandacht, omdat het in de familie een rol speelt. Als je iets draait in Zuid-Afrika, ontkom je er niet aan om iets te zeggen over de apartheid.’

De wijnboerderij waar jullie draaien, is nog in bedrijf. De boer ging nogal ruw om met zijn werknemers. Klopt dat?

‘Die was nog van de oude stempel. Hij is zijn hele leven op die manier met hen omgegaan. Voor ons is dat schokkend, maar dat is gewoon hoe het daar gaat. Emancipatie gaat langzaam. Zijn werknemers figureren trouwens in de serie, net als een stel jongens uit de townships. Ze waren heel arm. Het was ontroerend wat ze allemaal voor ons wilden doen. Monic heeft nu een stichting opgericht, Small Change, om iets terug te doen.’

Wat is zij voor een actrice?

‘Ze is een actrice pur sang. Het lijkt alsof ze amper moeite hoeft te doen. Alsof het allemaal al in haar zit.’

Jullie speelden soms bij 47 graden celcius. Hoe was dat?

‘Sommige mensen vielen bijna flauw. Op een gegeven moment draaiden we op een kerkhof en zag ik een steen met mijn naam erop. Mijn naam komt daar veel voor. Maar toen dacht ik wel even: nu moet je het rustig aan gaan doen.’

Maud Effting

Meer over