tv-recensieJulien Althuisius

Stel je nou eens voor dat dit kwartiertje met Van Iperen en Wieringa de norm zou zijn op tv

null Beeld
Julien Althuisius

Op de vroege zondagavond waren daar opeens Roxane van Iperen en Tommy Wieringa, te gast bij boekenprogramma Brommer op zee. Ze waren uitgenodigd om te vertellen welke boeken hun dit jaar houvast hadden gegeven en wat we ervan konden leren. Wieringa had De eenzame eeuw van Noreena Hertz meegenomen, waarin Hertz de gevolgen van veertig jaar neoliberaal kapitalisme beschrijft. ‘Verwoesting in gemeenschapsvormen, een egocentrisch model waar zelfzucht in het midden staat’, vatte Wieringa samen. Een overheid die niet meer zorgt voor haar burgers, maar ze wantrouwt. Die burgers zelf zijn trouwens ook alleen maar met hun telefoon bezig. Wieringa sprak over ‘verloren sociale scripts’, mensen die niet meer weten hoe ze sociaal contact moeten leggen. Hij vertelde over zijn neefje, die al anderhalf jaar in een studentenflat in Amsterdam-Zuidoost woont en nog nooit met iemand in die flat had gesproken. Wieringa heeft hem een boormachine gegeven, zodat hij ‘de handige jongen op de gang’ kan worden en zo misschien wat aanspraak krijgt.

Maar, wilde presentator Wilfried de Jong weten, wat moeten we dan doen? Behalve onze schermtijd drastisch inperken? Als profetes Pythia die het advies van Apollo doorgaf, deelde Wieringa de wijze raad van Noreena Hertz: ‘Vriendelijkheid is een muntsoort die we met zijn allen hebben gedevalueerd. En vriendelijkheid, solidariteit en gemeenschappelijkheid kun je ook in een economie verweven.’ Meer samen doen, minder met elkaar concurreren. Van Iperen vulde Wieringa aan en kwam in één zin tot de kern van een groot probleem: ‘Dat iedereen in competitie met de ander is, is een hele eenzame manier van leven.’ Maar er is nog hoop, zei Van Iperen. En die zit in het gegeven dat als mensen het ene (egocentrische) systeem hebben kunnen optuigen, ze ook een ander (solidair) systeem kunnen opzetten.

Tommy Wieringa en Roxane van Iperen aan tafel bij Wilfried de Jong en Ruth Joos in Brommer op zee. Beeld VPRO
Tommy Wieringa en Roxane van Iperen aan tafel bij Wilfried de Jong en Ruth Joos in Brommer op zee.Beeld VPRO

Stel je nou eens voor, dat dit kwartiertje met Van Iperen en Wieringa de norm van een gemiddelde televisieavond zou zijn. Twee slimme, belezen mensen die, geduldig en welbespraakt, feilloos de vinger op de zere plekken van de tijdgeest weten te leggen, de kijker aanzetten tot reflectie en heel misschien zelfs wel tot – stel je voor – verandering. Hier, lees dit boek eens. En als je het niet wilt lezen, leer er in ieder geval dan dit van.

Maar de norm, dat is anderhalf uur Linda’s Wintermaand, waar Guus Meeuwis mag uitleggen waarom hij zo’n goede match is met zijn vriendin (ze kunnen heel erg met elkaar lachen). Of Humberto, waar het uiteraard ging over de glorieuze geweldige buitenaardse onmenselijke overwinning van Max Verstappen. De norm is Ali B die zichzelf filmt als Max Verstappen zijn winnende ronde rijdt. De norm is een talkshow die een talkshow nadoet die een talkshow nadoet. De norm is ijdelheid, vluchtigheid, schreeuwerigheid en oppervlakkigheid. De norm is het aanstaande VI Vandaag, dat vanaf januari ongetwijfeld torenhoge kijkcijfers gaat halen. Brommer op zee doet dat niet. Zondag keken er 141.000 mensen. Maar die zijn in ieder geval wel wat wijzer geworden.

Meer over