tv-recensieJulien Althuisius

Spirituele ‘vrije types’ pleuren compassie als overbodige ballast van het vliegende tapijt

null Beeld

Vlak na de verkiezingen, toen bleek dat Forum voor Democratie verrassend veel stemmen had opgehaald, sprak schrijver Roxane van Iperen zich op Instagram uit over een groep spirituele mensen die op die partij had gestemd. Van Iperen maakte veganistisch gehakt van ‘wellness rechts’, zoals ze de geprivilegieerde groep ‘vrije types’ noemde. Kort daarna nam filmmaker Sunny Bergman op Facebook als ‘meditatie- en yogabeoefenaar’ afstand van alle mensen die onder het mom van ‘vrijheid’ en ‘liefde’ hadden gestemd ‘op een fascistische partij’. Ze riep ‘yogi’s, new-agers en andere aanhangers van spirituele stromingen’ op zich uit te spreken tegen fascisme.
(Je kunt je afvragen in hoeverre dit verschilt van moslims vragen zich te distantiëren van islamitisch extremisme.)

Hoe opvallend het ook is dat een groep doorgaans hoogopgeleide, spirituele kiezers bij de eerste de beste door een pandemie opgelegde vrijheidsinperking, in de woorden van Van Iperen, ‘full blown fuck the world’ gaat; we weten nog steeds amper hoe groot deze groep is (zoals filosoof Stine Jensen in een essay in NRC Handelsblad terecht opmerkte) en wie het precies zijn.

Een fraaie verkenning hiervan was zondagavond te zien in de korte documentaire Samenzwevers van Sunny Bergman. ‘Ik doe zelf ook aan yoga en meditatie’, zegt Bergman na de introductie, waarin ze beelden toont van een ‘liefde, vrijheid, geen dictatuur’-scanderende optocht. ‘Hoe komt het eigenlijk dat er zo veel weerstand is tegen de coronamaatregelen vanuit die hoek?’

Ademcoach Nicky denkt even na en zegt dan: ‘Omdat het gevoelsmatig niet klopt, intuïtief.’ Ah ja, natuurlijk. Nicky ligt, net als bijna alle andere geïnterviewden, op de grond en wordt van bovenaf gefilmd.

Protest tegen de coronamaatregelen, in de documentaire 'Samenzwevers' van Sunny Bergman. Beeld 2DOC
Protest tegen de coronamaatregelen, in de documentaire 'Samenzwevers' van Sunny Bergman.Beeld 2DOC

Mijn lieveling was actrice Daphne, die op de vraag waarom er zo veel spirituele mensen bij de protesten tegen de coronamaatregelen waren betrokken, antwoordde: ‘Omdat wij één ding gemeen hebben en dat is dat we allemaal voor onszelf nadenken.’ (In tegenstelling tot ons, sheeple). Wiskundestudent Matthias was bang voor blijvende ingrepen in onze samenleving, ‘fulltimereiziger’ Naomi vreesde vooral het vaccinatiepaspoort en de intuïtie van holistisch consultant Johannes zette vraagtekens bij de uitrol van het vaccin.

Het zijn vragen en bedenkingen die veel meer Nederlanders hebben, maar wat deze groep onderscheidt van de rest is dat ze een stem uitbrachten op FvD, puur en alleen omdat die partij beloofde een einde te maken aan de maatregelen. De rest van de politieke agenda werd voor lief genomen. Medemenselijkheid en compassie, toch niet de kleinste pijlers van het spiritualisme, werden daarbij voor het gemak als overbodige ballast van het vliegende tapijt gepleurd. Racisme – wie zegt dat? En bovendien, Baudet speelt piano. ‘Dus het is iemand die voor zijn ziel zorgt’, zei Daphne, die het ook een goed teken vond dat Baudet van lavendel houdt. ‘Dat mag best wel serieus genomen worden.’

Samenzwevers, dat vol zat met dit soort inzichten, duurde twintig minuten. Dat is kort, maar het was lang genoeg.

Meer over