Spears BV

Alles is op internet te koop: het Britney-behang in vijftien verschillende motieven, het Britney-nachtlampje, de opblaasbare Britney-stoel. En natuurlijk het Britney-vloerkleed, waarop je fijn met de zeven Britney-Barbies en haar roodleren catsuit kunt spelen....

HET moet een waanzinnige ervaring geweest zijn. En zeker voor een meisje wier leven al vanaf haar eerste stapjes en woordjes in het teken staat van dansen, zingen en beroemd worden.

Zoals altijd na een lange reis wordt Britney door haar moeder van het vliegveld afgehaald. Zoals altijd staat de autoradio aan. En dan ineens, op het moment dat Britney op de achterbank van haar moeder's auto wil kruipen, gebeurt het: voor het eerst hoort ze de vijf beginnoten van háár liedje, Baby One More Time.

'Ik begon keihard te gillen', vertelt ze in haar boek. 'Ik dacht dat het het lot was, omdat het liedje precies begon op hetzelfde moment dat ik de auto instapte. Ik kon het niet geloven: míjn stem op de radio, míjn liedje in de lucht. Ik heb het raampje naar beneden gedraaid en de radio op zijn hardst gezet, zodat iedereen in de parkeergarage het kon horen. Ik was helemaal aan het freaken.'

Niks lot, niks God, blijkt even later. Moederlief heeft alles in scène gezet. De hele ochtend heeft ze gebeld met radiostation 104 in New Orleans of ze het nummer van haar dochter konden draaien als Britney aan zou komen.

Het verhaal van Britney Spears heeft soms veel weg van The Truman Show. De hoofdpersoon in die film denkt ook dat hij zijn eigen leven in de hand heeft, en dat híj bepaalt met wie hij omgaat en wat er gebeurt. Maar zonder dat hij het zelf weet, speelt hij de hoofdrol in een film. Zijn levensverhaal is bedacht; zijn partner, vrienden en collega's gecast. Alles is fake.

Wie zich verdiept in het fenomeen Britney, komt onherroepelijk voor zulke vragen te staan. Is ze werkelijk dat getalenteerde en vastbesloten meisje dat in de voetsporen van Madonna wil treden? Of is het de wil van haar streberige moeder, die ook een slimme zakenvrouw is? Of is het allemaal veel treuriger en is Britney een succesformule? Bedacht, net als Truman, en gecast door een slimme platenbons.

Een duidelijk beeld van de Britney bv. is moeilijk te krijgen. Wie een email stuurt naar haar officiële website, krijgt binnen een minuut een standaardantwoord. Wie haar Zweedse productiemaatschappij Cheiron Productions belt of haar platenlabel Jive Records, krijgt voicemail na voicemail, terugbellen is er niet bij.

Slechts stukje bij beetje worden vermoedens bevestigd. Degene die alle nummers schrijft en produceert is de Zweed Max Martin. Die weet hoe een megahit klinkt, zoveel is duidelijk. Hij is niet alleen de man achter Britney Spears. Zijn productiebedrijf in Stockholm is ook verantwoordelijk voor de muziek van N'sync en de Backstreet Boys, de populairste jongensgroepen van het moment. De man die al haar choreografieën bedenkt is Darren Henson.

'Veel mensen denken dat ik een soort marionet ben en dat anderen mij de hele dag door vertellen wat ik moet doen', zegt Britney in een interview. 'Maar toen ik voor het eerst een platencontract kreeg, was ik vijftien. In het begin had ik dus wel hulp nodig. Op die leeftijd weet je nog niet goed waar je mee bezig bent. Maar nu ik wat ouder ben en meer ervaring heb, weet ik wat goed voor me is.'

Onlangs verscheen het boek Heart to Heart. Het is, in samenwerking met een schrijfster, door Britney en haar moeder Lynne geschreven. De vraag is: wat is waar, wat is mooi gemaakt? In het boek, vormgegeven als een poesiealbum met bloemetjes en vlinders, schept haar moeder het beeld van een zeer ambitieuze dochter die alles, zonder gepush, uit vrije wil heeft gedaan: alle audities en optredens als klein meisje; het verblijf in New York als negenjarige waar ze drie zomers lang, ver van vader Jamie, broer Bryan en zusje Jamie Lynn, acteer-, zang- en danslessen volgde aan The Professional Children's School en het Broadway Dance Center; en het werk samen met Christina Aguilera en Justin Timberlake van N'Sync als Mouseketeer bij The Mickey Mouse Club van Disney Channel.

Britney is een role model. Op de achterkant van Baby One More Time is ze als gewone girl nextdoor afgebeeld: lang blond haar, reebruine ogen, kinderlijk gezicht. Ze heeft de uitstraling van een rechtschapen Amerikaans meisje dat niet rookt, geen alcohol drinkt, niet van drugs en uitgaan houdt, maar in plaats daarvan hoge eisen aan het leven stelt en elke dag bidt. Maar overal is aan gedacht. Want een jong meisje met het imago van een heilige, zonder girlpower, verkoopt natuurlijk niet. Vanaf de cover van haar tweede album, Oops! I Did It Again, kijkt een uitdagende Britney haar fans met een halfopen mond in de ogen. Pas als je wat langer kijkt, zie je ineens die zachte, bolle babywangen weer.

Achttien is Spears nu. Een heel verschil met zeventien vindt ze zelf. Vlak na haar verjaardag op 2 december zei ze tegen verschillende Amerikaanse kranten: 'Op een bepaalde manier voel ik me nog wel een tiener, maar nu ik achttien ben, voel ik me meer een volwassene.' Om dat kracht bij te zetten, heeft ze, zonder toestemming van moeder Lynne, haar navel laten piercen en een bloemetjes-tattoo laten zetten. Eigenlijk is Britney zoals elke achttienjarige. Je denkt dat je volwassen bent. Totdat je tien jaar later foto's terugkijkt en ineens dat babyvet ziet, die veel te dik opgemaakte ogen en die zogenaamd zelfverzekerde blik.

Het verschil is wel dat Britney een superster is, met voetbalstadions vol fans, en dat er in een jaar wel heel veel is gebeurd. Van haar eerste cd werden 27 miljoen exemplaren verkocht. Inmiddels zijn er krap vijftig Britney Spears websites en tientallen fanclubs. Van het schoolmeisje uit Baby One More Time dat al zingend en dansend de school op zijn kop zette, is niet veel meer over. In Oops! I did it again is ze veranderd in een zelfbewuste cyber-diva. Een grote bos hair-extensions, een roodleren catsuit die billen en borsten duidelijk aanzet, en een dikke laag make-up maken haar tot een babe, die inspeelt op de fantasie van mannen.

Dan weer is Britney een ware femme fatale, die in een klein wit rokje verleidelijk haar heupen laat draaien en haar blote benen ongedurig tegen elkaar aanschuurt, en lachend tegen de aanbidder zingt: Oops!...You think I am in love. I played with your heart. Got lost in the game. Dan weer is ze een grrrl die stompende en schoppende dansbewegingen maakt en schreeuwt: I am not that innocent. Het komt er gefrustreerd uit. Als van een dochter die haar moeder duidelijk probeert te maken dat ze geen kind meer is.

Het dubbele imago van het jonge sterretje levert soms rare combinaties op. De meeste biografieën hebben het niveau van: lievelingskleur (blauw), lievelingseten (pizza, hotdogs en pasta), lievelingsacteurs (Tom Cruise, Mel Gibson), lievelingsdrinken (Sprite), leukste Disney-character (Goofy). Af en toe zie je door de dikke laag poeder ineens het jonge meisje. Op één poster poseert een halfnaakte Britney staand op een bed in een meisjeskamer - je kunt haar ook springend op het bed, in een roze hartjespyjama voorstellen. Of luister naar Dear Diary, het liedje dat Britney zelf schreef, en je ziet haar zo zitten: in haar kamer, schrijvend in een roze dagboekje. Dear Diary, I can't get him off my mind and it scares me 'cause I've never felt this way.

Voorheen waren het de Spice Girls. Nu is het Britney die met dit soort liedjes het populairst is bij meisjes van zes tot zestien. Het verschil is dat de Spice Girls in de twintig waren en dat Britney amper weet waar ze het over heeft. Britney is niet echt een kind meer, maar ze is ook nog geen volwassen vrouw. Ze is een voorbeeld voor haar fans, maar vergeleken met andere tieneridolen zie je hoe jong ze eigenlijk nog is. Op de foto met Céline Dion en Ricky Martin is ze zelf ineens zo'n fan die eigenlijk het liefst een handtekening zou vragen, en hysterisch zou gillen: ik sta naast Ricky Martin!

Haar liedjes verwoorden de gevoelens van een doorsnee-tiener met opspelende hormonen - de eerste kus, stille liefde, verlegenheid, onhandigheid - maar ze worden niet gezongen door een meisje dat zich schaamt voor haar lichaam of dat bang is voor een afwijzing. Nee, in het echte leven mag Britney dan misschien nog wel maagd zijn, on stage gedraagt is ze zich als een rijpe, ervaren vrouw.

Een hele generatie jonge popsterren is opgestaan. Net als volwassenen moeten kinderen steeds meer en steeds eerder presteren. Van het vierkoppige R & B-groepje PYT is de jongste negen en de oudste veertien. The Hansons, Backstreet Boys en N'sync, gemiddelde leeftijd: 18 jaar.

Ook het aantal 'Britney-klonen' neemt met de dag toe: Christina Aguilera, ook achttien, Jessica Simpson, net twintig, Mandy Moore, vijftien. Alles gaat volgens dezelfde succesformule van blond, Amerikaans knap, sexy en bij tijd en wijle meisjesachtig, zenuwachtig giechelend in een interview. Allemaal dragen ze dezelfde topjes, gympjes en haarspeldjes. Allemaal zingen ze dezelfde catchy meezingmuziek, waar je met vriendjes en vriendinnetjes lekker synchroon op kunt dansen.

De jonge sterretjes zijn een gat in de markt. Over Britney's anderhalf jaar durende carrière zijn al 35 boekjes geschreven, sommigen speciaal voor kinderen tussen negen en twaalf. Kinderen van die leeftijd zijn de meest fervente verzamelaars van hebbedingetjes. Amerikaanse jongerenbladen geven aparte Britneyspecials uit. Als je wilt, kun je een hele meisjeskamer inrichten met Britney Spears-spullen. Alles is op internet te koop: het Britney-behang in vijftien verschillende motieven, het Britney-nachtlampje, de opblaasbare Britney-stoel. En natuurlijk het Britney-vloerkleed, waarop je fijn met de zeven Britney-Barbies en haar roodleren catsuit kunt spelen.

Het is één grote industrie. The Britney Spears Foundation is al een feit. Dit instituut organiseert workshops en masterclasses voor kinderen tussen de 11 en de 14 jaar met als thema: hoe wordt mijn kind een Britney Spears-je? Verder wordt in haar geboorteplaats Kentwood (Louisiana) al gepraat over de oprichting van een Britney Spears Museum, met speelgoed en kinderkleertjes.

En voorlopig belooft het alleen maar erger te worden. De ene song heeft de top van de charts nog niet bereikt of de volgende komt alweer uit. De meeste muzikanten brengen één cd in de twee, drie jaar uit. Britney's producers draaien het om: in één jaar twee cd's. In de lente deed ze twintig steden aan, deze zomer staan 54 concerten gepland, in de herfst begint haar eerste Europese tour.

Als relativering van haar succes roept Britney af en toe wel dat ze 'ook maar een gewoon meisje' is. Maar dat is ze natuurlijk niet. Met normale mensen worden geen meisjeskamers behangen. Ze kán niet meer met haar vriendinnen gaan winkelen. Of zomaar naar de film met een jongen met wie ze misschien wel verkering wil. Een normaal meisje geeft haar moeder geen Mercedes voor haar verjaardag cadeau. Het is blijkbaar moeilijk te bevatten voor een meisje: zo beroemd zijn als je eigen idolen.

Op dit moment is het liedje Lucky minstens een keer in het uur op MTV of TMF te zien is. Tekst en enscenering zijn voer voor psychologen. Lucky gaat over een meisje dat zo'n beetje op haar achttiende (rarara...) al een superster is. Oftewel: lost in an image, in a dream. Britney mét krullen is de superster, Britney zónder is haar fan. Het refrein: 'She's so lucky, she's a star. But she cry, cry, cries in her lonely heart, thinking there's nothing missing in my life. Then why does these tears come at night?'

Meer over