Taalgebruik!Lezerspost

Sommige taalontwikkelingen zijn minder optimaal

Volkskrantlezers vinden veel. En misschien wel het meest vinden ze iets van ons taalgebruik. Terecht? Als het om zo optimaal mogelijk gaat wél.

Dat taal niet stilstaat maar zich continu blijft ontwikkelen, hebben we op deze plek al wel vaker verkondigd. Dat dat sommige lezers pijn doet, omdat die het niet kunnen verkroppen dat niet zij, maar de massa uiteindelijk bepaalt wat er taalkundig wel en niet door de beugel kan, mag inmiddels ook bekend zijn.

Maar er zijn soms constructies waarvan je zou hopen dat de taalinstanties ze níét op een dag tot standaardtaal verklaren, enkel omdat ze maar lang genoeg zijn gebruikt. Constructies die je, zonder daarbij enige coulance te hoeven opbrengen, gewoon fout wilt kunnen blijven rekenen.

Zo zou je toch mogen verwachten dat de Taalunie en Onze Taal van een miskleun als ‘zo optimaal mogelijk’ niet gaan beweren dat die van lieverlee acceptabel is geworden, puur als gevolg van aanhoudend misbruik door taalgebruikers met andere hobby’s dan taal. Maar ze doen het toch.

Dit weekend probeerden vloerenleggers de olympische wedstrijdvloer van de handbalvrouwen ‘zo optimaal mogelijk na te bootsen’, aldus een bijschrift in het maandagse sportkatern. Het viel meerdere lezers op. ‘Miskenning van de betekenis van een woord’, schrijft Frank Berkhout. ‘Dit soort onzin moet zo snel mogelijk uitgebannen worden’, aldus Pieter Wolff.

Onze Taal kent naar eigen zeggen de bezwaren, maar, zo zegt men daar, ‘aan de andere kant staat optimaal al zo’n twintig jaar in de woordenboeken in de verzwakte betekenis ‘goed’.’ En inderdaad zeg – sterker nog, de Van Dale weet er uitgerekend het voorbeeldzinnetje zo optimaal mogelijk aan te hangen. Verre van optimaal.

De gemiddelde klokkenluider in onze postbus is aartsconservatief als het op taal aankomt – maar in dit geval geven we hem graag maximaal gelijk, zo maximaal mogelijk zelfs, kan ons het schelen. Want: optimum, optimaal – je hoeft toch geen Latijn te hebben gehad om aan te voelen dat het superlatief ervan afspat, dat het méér is dan goed? Meer dan beter ook. Best dus, maar dan mooier.

‘Het is niet duidelijk of we zo optimaal mogelijk wel of niet tot de standaardtaal kunnen rekenen’, aarzelt de Taalunie nog. Voor de Volkskrant is dat wel duidelijk: dat gaan we dus niet doen. Want godzijdank spreekt het Stijlboek zijn fatwa uit over deze taalkronkel: ‘Optimaal (...) kan niet in de vergrotende trap (‘optimaler’) of overtreffende trap (‘het optimaalst’) worden gebruikt. Ook niet: ‘zo optimaal mogelijk’.’

Optimaler hadden we het niet kunnen verwoorden.

Vindt u ook iets van ons taalgebruik? taal@volkskrant.nl

Lees hier alle afleveringen van alle rubrieken van de pagina Taalgebruik! uit de Volkskrant.

Meer over