Taalgebruik!Lezerspost

Sommige lezers hebben genoeg van ‘geen genoeg’

Volkskrantlezers vinden veel. En misschien wel het meest vinden ze iets van ons taalgebruik. Terecht? Als het om ergens geen genoeg van krijgen gaat niet helemaal.

In een artikel van (gastauteur) Connie Palmen las Frits Booy deze constructie: ‘...ik krijg er al meer dan 45 jaar geen genoeg van hem op te zoeken...’. ‘Dat moet natuurlijk zijn: ‘niet genoeg van hem op te zoeken’’, schrijft Booy. ‘‘Geen genoeg’ is fout.’

De stelligheid waarmee sommige lezers dingen beweren is bewonderenswaardig. Ze laten hun leven schijnbaar niet verpesten door twijfel of andere hinderlijke emoties. Maar wie deze rubriek een beetje bijhoudt, weet dat we de vaste taalautoriteiten er nog weleens op naslaan en dat dan zelfs de meest zelfverzekerd gebrachte bewering soms wel wat nuancering blijkt te verdienen.

Booy lijkt daarop voorbereid en slaat de eerste aanval alvast af: ‘De Taalunie mag dan beweren dat ‘geen genoeg’ goed is, omdat anderen dat ook zo formuleren, maar daardoor is het niet minder een taalfout. Genoeg is hier immers een telwoord en geen zelfstandig naamwoord. We schrijven toch ook niet: ‘Ik kan er geen veel van krijgen’?’

Inhoudelijk juist, maar dit neigt wat ons betreft wel een beetje naar een aloude denkfout: dat taal onwrikbaar en logisch zou zijn. Taal is dynamisch en vaak onlogisch, het Nederlands voorop. Aan vastgestelde regels blijven in de loop der jaren nu eenmaal afwijkingen en uitzonderingen hangen, die er soms van lieverlee bij gaan horen.

De Taalunie lijkt overigens nergens iets over deze kwestie te vinden, maar gelukkig is er nog Onze Taal. Het genootschap geeft allereerst de lezer gelijk, en op zich terecht: omdat ‘genoeg’ geen zelfstandig naamwoord is, ligt het gebruik van ‘geen’ inderdaad niet voor de hand. Maar vervolgens constateert het dat ergens geen genoeg van hebben/krijgen in de loop der tijd domweg een vaste uitdrukking is geworden.

Van oorsprong taalkundig onjuist? Zeker. Daardoor voor altijd onjuist? Als je dat als stelregel zou aanhouden, zou je uit het huidige Nederlands wel heel veel moeten wegstrepen. En denk niet dat het hier om iets nieuwerwets gaat: Onze Taal citeert krantenartikelen uit 1905 en 1912 waarin mensen al ‘geen genoeg’ krijgen.

‘Wilt u dit doorgeven aan Connie Palmen?’, besluit Booy. Dat zouden wij best willen, maar die werkt hier niet, dus dat wordt lastig. Dus mocht u Connie Palmen zijn, bij dezen. En mocht u Connie Palmen kennen, geeft u dit dan alstublieft even aan haar door. Maar verwijs haar voor de nodige nuancering gelijk óók even door naar de website van Onze Taal.

Vindt u ook iets van ons taalgebruik? taal@volkskrant.nl

Lees hier alle afleveringen van alle rubrieken van de pagina Taalgebruik! uit de Volkskrant.

Meer over