Smaak TROS bepaalt nu inzending Songfestival

De Nederlandse Publieke Omroep betaalt fors mee aan het Songfestival. Vraag is wiens voorkeur moet tellen...

Moest ik op last van de AVRO gaan twitteren, ten behoeve van het tv-programma Opium op Oerol, word ik door de TROS vanwege een tweet de laan uitgestuurd – niet ontslagen, zoals her en der werd geschreven, want er was slechts een contract voor het Songfestival van afgelopen seizoen.

Afgelopen maandag kreeg ik van TROS-directeur Peter Kuipers te horen dat de samenwerking voor het komende Eurovisie Songfestival niet gecontinueerd wordt omdat hij een tweet die ik verzond tijdens de verkiezingsnacht van 9 juni ‘onacceptabel’ vindt. De veel geciteerde mededeling, nog maar eens: ‘Grappige exportproducten heeft Nederland: Sieneke, Joran van der Sloot en de PVV.’

Kuipers vatte de ironie van de mededeling niet en ging voorbij aan het feit dat de tweet – wat je er verder ook van vindt – een feitelijk juiste constatering bevatte: de PVV, Van der Sloot en de Nederlandse Songfestivalinzending waren volop in het nieuws (geweest) en bepaalden mede het beeld van Nederland in het buitenland. Nog vorige week wijdde The New Yorker een aantal observaties aan Sieneke.

Kuipers zag het anders en liet in deze krant optekenen dat ik PVV-stemmers en Sieneke met ‘een moordenaar’ vergeleek. Zelfs de zangeres en haar management hebben inmiddels laten weten dat ze deze theorie niet onderschrijven. De kwestie lokte een – door mij niet voorziene – storm van reacties uit: van onder wie ook politici, advocaten en buitenlandse journalisten. In krantenartikelen, programma’s en columns werd vaak de vergelijking gemaakt met de ophef die een recente tweet van Paul de Leeuw veroorzaakte.

Nu het stof min of meer is neergedaald, blijf ik met een paar vragen zitten:

Waar liggen nu precies de grenzen bij wat op Twitter wel of niet over de schreef gaat en mogelijk vergaande consequenties heeft?

Hoe kan het dat iemand die werkt voor een publieke omroep zijn functie verliest met als argument en aanleiding een tweet die hij anderhalve week na gedane zaken verzendt als privépersoon, met een mededeling die amper als kritiek op de Nederlandse inzending, laat staan de TROS, kan worden opgevat? En zou het evengoed niet heel goed bij diens rol als kritisch en onafhankelijk commentator hebben gepast als die mededeling wél een uitgesproken kritische kanttekening was geweest?

En ten slotte: wat zijn de consequenties voor de toekomst van het Songfestival nu de TROS voor de organisatie daarvan zorg draagt? Vorig jaar gaf de NOS het evenement voor drie jaar uit handen. De toenmalige TROS-directeur Gerard Dielessen meldde dat hij goed ‘rentmeesterschap’ zou betrachten. De TROS – anders dan de NOS een ledengebonden omroep – kiest nu de inzending en laat zich daarbij leiden door haar eigen muzikale smaak en die van haar achterban.

Maar op het Eurovisie Songfestivalpodium staat een artiest er niet namens een omroep maar namens een land. Het Songfestival is, hoe je het ook wendt of keert, een nationale aangelegenheid en wordt in het Mediabesluit 2008 zelfs gerekend tot Evenementen met een aanzienlijk belang voor de samenleving. De TROS investeert flink in het festival maar ontvangt ook een behoorlijk bedrag van de Nederlandse Publieke Omroep (NPO), met dank aan de belastingbetaler.

De vraag blijft, wat mij betreft, dus gerechtvaardigd hoe de raad van bestuur van de NPO hierover denkt, zeker als in de toekomst – wat ik niet hoop – zou blijken dat de muzikale voorkeuren van de TROS in het buitenland niet begrepen blijven worden. Daarover zou de discussie ook moeten gaan.

De auteur is schrijver, journalist en tv-presentator. Hij was van 2004 tot 2010 commentator van het Eurovisie Songfestival en is vanwege een ‘tweet’ aan de kant gezet. Hoever mag je op Twitter gaan eigenlijk?

Meer over