Sluimerende liefde

Peter van der Weerdt maakte als 16-jarige gymnasiast voor het eerst kennis met Antigone van Sophokles. Meer in het bijzonder was het de koorzang die begint met de regel 'Eroos anikate machaan' die hem fascineerde....

Twee jaar geleden vatte hij het plan op 'dit gedicht eindelijk de ereplaats te geven die het al zovele eeuwen toekomt'. Hij zocht naar een vorm waarbij hij zijn liefde voor taal en in het bijzonder drukwerk - hij bezit een collectie van ongeveer zesduizend ex-librissen - kon combineren.

Om te beginnen benaderde hij de bekende Vlaamse kalligrafe Joke van den Brandt; zij kalligrafeerde de tekst zowel in het Oudgrieks als in de Nederlandse vertaling van de classicus Johan Boonen. De kunstenaar Frank Ivo van Damme, echtgenoot van Van den Brandt, maakte er een hout- en kopergravure bij.

Maar daar liet Van der Weerdt het niet bij. In binnen- en buitenlandse bibliotheken ging hij op zoek naar vertalingen van het gedicht; hij vond er tientallen. Het resultaat van zijn speurwerk heeft nu geleid tot een bibliofiele uitgave onder de titel Liefde sterker dan strijd; ruim dertig bladen, bijeengehouden door een map.

Onder de Nederlandse vertalingen - in totaal acht - ontbreekt die van Burgersdijk natuurlijk niet, maar ook Van der Weerdt zelf waagde zich aan een vertaling; zijn eerste regel is tevens de titel van de uitgave. Van Pé Hawinkels is deze ontroerende versie van de eerste strofe:

De liefde is onoverwinnelijk in de strijd.

De liefde, die op tere wangen slui mert

van jonge meisjes, kiest te gelegener tijd

zijn prooi; liefde die met hartstocht over de zeeën tuimelt

en huis houdt op de landelijke er ven.

En van de goden kan er geen,

evenmin als wij, die moeten ster ven,

ongeschonden om zijn waanzin heen.

Het Fries, Deens, Frans, Italiaans en Tsjechisch zijn elk met één vertaling vertegenwoordigd; Duitsland, Engeland en Spanje zijn samen goed voor bijna twintig vertalingen. Sommige zijn beroemd, zoals die van Friedrich Hölderlin, maar het aardige van de door Van der Weerdt bijeengebrachte collectie is vooral dat zij een scala aan interpretaties biedt. Na voltooiing van het boek ontdekte Van der Weerdt alsnog vertalingen, die mogelijk in een volgende editie worden ondergebracht.

Liefde sterker dan strijd werd vormgegeven door Joop Peijnenburg, die de teksten liet zetten in de sierlijke Zapf Chancery; voor het drukken van de hout- en kopergravure en de beide gekalligrafeerde bladen werden verschillende drukkers ingeschakeld. De oplage van dit 'huldeblijk aan Ars en Afrodite' bedraagt 120 genummerde exemplaren ( 165,- , te bestellen via P. van der Weerdt, Zaandam).

Hub. Hubben

Meer over