Sloop van De Meerpaal was al begonnen

Tegen de mogelijke sloop van De Meerpaal in Dronten is verzet gerezen. Ten onrechte, vindt A.C. Brink, want het gebouw dat architect Van Klingeren 34 jaar geleden ontwierp bestaat na enkele ingrepen niet meer en zijn sociale concept kan er niet verwezenlijkt worden....

HET merendeel van de reacties op de voorgenomen sloop van De Meerpaal in Dronten is in de sfeer van 'kolenkachels en gebreide interlockjes': het ophalen van herinneringen aan het populaire tv-programma Stuif es In dat vanuit De Meerpaal werd uitgezonden.

Die Meerpaal was een karakteristiek bouwwerk, een dak met glazen wanden en daarbinnen 'plekken' voor sport, cultuur, ontspanning, zaken doen, dus ontmoeting. Een evenwichtig en ruimtelijk ontwerp van architect Frank van Klingeren voor een multifunctioneel centrum, een overdekt plein waar activiteiten naast en door elkaar en vooral interactief moesten kunnen plaatsvinden.

In dezelfde traditie zijn daarna Het Karregat in Eindhoven en de Agora in Lelystad ontworpen. Anders dan de kop boven het artikel van Hilde de Haan/Ids Haagsma (de Volkskrant, 10 juli) suggereert, gaat het vooral om symbolen van de jaren zestig en zeventig, de jaren van de 'maakbaarheid van de samenleving' en de 'verbeelding aan de macht'.

Relatief kort na de ingebruikname van het gebouw werd de toegankelijkheid voor de Drontense bevolking reeds ingeperkt: geen sportactiviteiten meer (vloerconstructie voldeed niet), geen instuif en recreatie meer, de wekelijkse markt was eigenlijk ook lastig en artiesten wilden niet meer optreden omdat vlak voor de pauze het rinkelen van de koffiekopjes in het theater hoorbaar was. In 1980-'84 was een uitbreiding van het aanpalende winkelcentrum noodzakelijk; delen van dit winkelcentrum zijn tegen De Meerpaal geplaatst, kantoorruimten die als doosjes in de wanden zaten zijn uitgebreid, zodat van het oorspronkelijke open karakter van de gevels niet veel meer over bleef.

Een blijvend exploitatietekort van ongeveer een miljoen gulden per jaar was in de gemeenteraad en bij de bevolking van Dronten al vanaf het einde van de jaren zeventig onderwerp van discussie, waarbij steevast werd gesproken over sluiten en slopen. In een poging het tekort te drukken en tot een budgettair neutrale exploitatie te komen, besloot het gemeentebestuur in 1986 het gebouw te veranderen in een congresgebouw met vergaderzalen, (lijst)theater en filmzaal. Deze verandering is gerealiseerd door BDG Architecten te Lelystad/Almere.

Het resultaat is een anoniem, karakter- en sfeerloos gebouw met kamertjes, gangen en met folie dichtgeplakte gevels. Het exploitatietekort is gebleven. Déze Meerpaal wordt gelukkig gesloopt.

Er bestaat nu behoefte aan een gebouw waarin verscheidene sociaal-culturele en educatieve activiteiten kunnen plaats vinden: bibliotheek/multimediatheek/infocentrum, ouderenwerk en jongerenwerk, theater, filmzaal en centrum voor kunstzinnige vorming. Het gemeentebestuur heeft besloten deze onder te brengen in een gebouw op de plaats van de huidige, zijn functie verliezende, Meerpaal.

Voor de nieuwbouw van dit gebouw is een programma van eisen geschreven, waaruit een budgetbegroting volgt. Tevens is onderzocht wat de kosten zouden zijn als het programma van eisen gerealiseerd zou worden in de huidige Meerpaal. De relatief geringe meerkosten zijn acceptabel indien realisatie van het programma van eisen het karakter van het oorspronkelijke gebouw terug zou brengen. Dit zal zeer waarschijnlijk niet het geval zijn, het gebouw blijft dan dus een dichtgeplakte doos met weinig architectonische waarde.

Om het oorspronkelijke karakter van het gebouw te herstellen, is het noodzakelijk een deel van de aanpalende winkels te slopen en het later aangebrachte binnenwerk te verwijderen. Een bibliotheek kan in het open gebouw functioneren, (muziek)leslokalen zouden ondergronds gebracht kunnen worden en een theater kan op een naastgelegen terrein gebouwd worden.

Door een ideeënwedstrijd zouden architecten bijdragen kunnen leveren aan een herstel en opnieuw laten functioneren van het oorspronkelijk gebouw. Wij moeten ons echter wel realiseren dat op deze wijze de kosten waarschijnlijk 40 procent hoger zullen uitvallen. Hiervoor bestaat geen draagvlak bij de politiek en de bevolking van Dronten.

In dit licht wil ik citeren uit een interview met Van Klingeren in het tijdschrift Bouw (1973): 'Verwant hieraan is trouwens het eeuwige gevecht over de kosten (. . .)Te spreken over bezuinigingen is alleen zinnig wanneer men het budget kan halveren. Halvering vereist echter geen bezuinigingen maar een andere aanpak, een ander denkpatroon.'

Meer over