Slagwerker Ju Zong-Ching wil mens aan het trommelen krijgen

Eerst veroverde hij Taiwan, nu wil slagwerker Ju Tzong-Ching de rest van de mensheid aan het trommelen krijgen. Zijn ensemble is vanavond te zien in Amsterdam.

Guido van Oorschot
Ju Tzong-Ching. Beeld
Ju Tzong-Ching.Beeld

Welk beeld je ook hebt bij slagwerk in Taiwan, niet van een speelster die het podium op loopt als een dominatrix. Het glimmende rokje dat Wu Pei-ching draagt, zie je in het klassiekemuziekbedrijf vaker. Maar ellebooghandschoen en knielaars? Les 1, op bezoek bij de Ju Percussion Group in Taipei: gooi de gedachte aan folklore overboord.

Hout klettert langs metaal, klankstaven krijgen een dreun. Wu (47) ranselt haar marimba met in elke hand drie slagwerkstokken. Percussie in Taiwan, les 2: het is ontstellend virtuoos.

Vanavond komt Wu haar stunt in Amsterdam herhalen. Naar het Muziekgebouw brengt ze veertien slagvaardige collega's mee. Het 'dzjoeng' van Chinese drums zal mengen met het 'waahaahaa' van de vibrafoon, de tempelbel klinkt naast de triangel. Oost fuseert met west, in een stijl die wordt gekruid met theater.

undefined

Ju Percussion Group

De bedenker zal niet op het podium staan, maar het geheel vanuit de zaal aanschouwen. Zijn naam: Ju Tzong-Ching. Dertig jaar geleden stichtte hij de Ju Percussion Group. Ju ('dzjoe') smeedde niet alleen een flitsend ensemble, in één moeite door maakte hij van slagwerk de op een na populairste muziekschoolstudie van Taiwan, na piano, vóór viool.

In zijn Taipese kantoor oogt Ju (61) als een lobbesachtige zakenman. Maar een lobbes kan hij niet zijn, de man die van de Ju Percussion Group een krachtig merk heeft gemaakt. JPG geeft werk aan 35 muzikanten en 100 man kantoorpersoneel. Bovendien is het de moedermaatschappij van een muziekschoolketen met 300 werknemers en ruim 11 duizend leerlingen, verspreid over 29 locaties in Taiwan, China en Australië.

Zijn succesverhaal begint met een slagwerkstudie in Wenen. Het duurt even voordat ze aan de Musikhochschule doorhebben wat Ju Tzong-Ching komt doen. Duits spreekt hij niet, Engels amper. 'Gelukkig was ik toen al koppig', zegt hij. 'Ik bleef net zo lang komen tot ik les kreeg.'

Terug in Taipei, in 1986, roept Ju een clubje muzikanten bij elkaar. Hij legt een tienjarenplan op tafel, zijn eerste. Missie: het populariseren van slagwerk in Taiwan. Niet iedereen neemt hem serieus. Wil Ju werkelijk oosterse en westerse tradities met elkaar kruisen? Traditionele slagwerkmuziek koppelen aan eigentijdse? En dat via concerten en onderwijs?

Ju laat zich niet ontmoedigen. 'We begonnen eenvoudig. Eerst speelden we op straten en pleinen. Later trokken we met schoolconcerten door het land.' In 1992 opent hij zijn eerste muziekschool. Zijn motto: iedereen heeft een hartslag, iedereen kan spelen.

Hoe Taiwan zich losweekte van China en zich cultureel ontwikkelde.

In 1949 verdreef Mao Zedong zijn voormalige kameraad Tsjang Kai-sjek naar het eiland Taiwan. Tot in de jaren 1990 was Taiwan een eenpartijstaat, tegenwoordig is het een democratie. Sinds januari 2016 regeert de centrumlinkse Democratic Progressive Party. China beschouwt Taiwan als een afvallige provincie. Onder die druk durven weinig landen Taiwan te erkennen.

Cultureel heeft het land zichzelf allang van China losgeweekt. In de jaren zeventig en tachtig stuurde Taiwan artistieke pioniers naar Europa en Amerika. Ju Tzong-ching schaafde zijn slagwerkkwaliteiten bij in Wenen. Danser en choreograaf Lin Hwai-min deed in New York inspiratie op bij Martha Graham. Via acteurs als Liu Jing-Min kreeg de Poolse toneelregisseur Jerzy Grotowski in Taiwan een cultstatus. Terug in Taiwan richtten deze voorlopers hun eigen gezelschappen op, zoals de Ju Percussion Group, het Cloud Gate Dance Theatre voor moderne dans en het U-Theatre, dat bewegingskunst combineert met zenboeddhistisch slagwerk.

In de Taipese vestiging aan de Jihe-straat stappen kleuters binnen met een speciaal rugzakje. Er zit een piephamer in, een tamboerijn, stokjes en ander slagwerkspul. Samen met hun ouders beginnen ze aan klap- en zingspelletjes.

Over een paar jaar stromen deze kinderen door naar een van de vele muziekschoolensembles. De grootste talenten komen terecht in JPG 2, Ju's semiprofessionele jongerengroep.

Internationale certificering

'Het zwaard van de muziekscholen snijdt aan meerdere kanten', zegt hij. 'We leiden niet alleen onze toekomstige muzikanten op, maar ook ons toekomstig publiek. Bovendien leveren de scholen geld op. Dat investeren we in onze artistieke activiteiten.'

Voor de volhouders wacht aan het conservatorium van Taipei een opleiding. Slagwerkstudenten leren eerst alle westerse technieken en stijlen. Daarna ontdekken ze de eigen regio, van tempelschaal tot Chinese opera. Als afronding volgt een master aan een conservatorium in Europa of Amerika. Waarna een carrière lonkt bij JPG.

Nu Taiwan is veroverd, wil Ju Tzong-Ching de rest van mensheid aan het trommelen en tikken brengen. Een kwarteeuw lesgeven heeft een schat aan pedagogisch inzicht opgeleverd. Ruim 130 duizend leerlingen doorliepen Ju's traject. Internationale certificering zou de kroon zijn op het werk.

Koolhaas en Houben

Twee Nederlandse architecten profiteren van de culturele bouwwoede in Taiwan. Volgend jaar opent in de hoofdstad het Taipei Performing Arts Centre, ontworpen door Rem Koolhaas. Francine Houben trok naar Kaohsiung, aan de zuidkant van het eiland, waar in 2017 het National Kaohsiung Center for the Arts in bedrijf gaat. In de centraal gelegen stad Taichung opende onlangs het Metropolitan Opera House van de Japanse architect Toyo Ito zijn deuren.

Over zijn methode heeft Ju inmiddels een boek gepubliceerd. Een Chinese universiteit legt zijn aanpak langs de meetlat. Ju onderscheidt vijf stadia, van snuffelklas tot gevorderdengroep. Alles begint met vertrouwen tussen leerling en docent ('contact krijgen'). Dan leert het kind de relatie leggen tussen klank en actie ('bewust worden' en 'leuk vinden'). Waarna slagwerktechniek een kwestie wordt van 'aanleren' en 'trainen'.

Bij de International Society for Music Education ligt een aanvraag voor erkenning van de methode-Ju. Als de Society er z'n gezaghebbende stempel op zet, kan Ju's slagwerkmethodiek wereldwijd worden ingevoerd.

Lion drums

In JPG's instrumentenmagazijn staan de lion drums driehoog opgetast. Van oudsher bulderen de rode, bolronde troms bij de Chinese Leeuwendans. 'Maar kijk hier', zegt JPG'er Hwang Kuen-yuan (47), al 28 jaar bij de club. 'Zie je waar we onze westerse instrumenten kopen?' Op het metalen plaatje van een marimba prijkt de naam Adams. Deze wereldspeler in percussietuig levert vanuit het Limburgse Thorn.

Taiwanese instrumenten kan Hwang niet tonen. 'Slagwerk vertegenwoordigt vooral de Chinese kant van Taiwan', zegt hij. 'In de inheemse cultuur speelt het amper een rol. De oorspronkelijke bewoners hebben een voorkeur voor dansen en zingen.'

Voor zijn fusiestijl laat de Ju Percussion Group aan de lopende band nieuwe composities schrijven. De teller staat op 214 en 8 daarvan klinken vanavond in Amsterdam. De 5 ton instrumenten die eraan te pas komt, werd in augustus al verscheept.

Muziekgebouw

Op het podium van het Muziekgebouw zullen stellages staan met Thaise gongs, Chinese gongs, basgongs en watergongs, alles bij elkaar meer dan honderd. Tien slagwerkers gaan ze te lijf met hout, vilt en blote vuisten. Al meppend, schrapend en wrijvend onthullen ze de sonoriteiten van oosters metaal.

Tijdens het diner met de Ju Percussion Group licht Ju Tzong-Ching zijn nieuwe tienjarenplan toe. Het wordt zijn laatste. De komende periode staat in het teken van de overdracht. Stapsgewijs treedt de Grote Roerganger terug, de dertigers en veertigers aan tafel moeten verder zonder hem.

Voor hij in de taxi stapt, bekent hij dat hem iets dwars zit. De man die zweert bij planning en slogans krijgt maar moeilijk hoogte van het Europese publiek. Met concerten in Brussel, Amsterdam, Berlijn en Londen in het vooruitzicht blijkt de Taiwanese slagwerktijger niet zeker van zijn zaak. 'Zullen ze komen, denk je? En vinden ze het mooi?'

De Ju Percussion Group speelt op 30/9 in het Muziekgebouw aan 't IJ in Amsterdam.

Meer over