ProfielCristobal Tapia de Veer

Sissende slangen en ronkende bass: Cristobal Tapia de Veer maakt seriesoundtracks geschikt voor nachtclubs

De satirische tv-serie The White Lotus wordt naar een hoger plan getild door de opgewonden junglegeluiden van de Canadees Cristobal Tapia de Veer. Wat maakt zijn sound zo prikkelend?

The White Lotus. Beeld
The White Lotus.

De serie The White Lotus zélf is absoluut een tv-topper. De onbetwiste hitserie van deze zomer is spannend en aangenaam verwarrend, fraai gefilmd, geestig en behoorlijk gestoord. Maar er is meer dat je al vanaf het intro van aflevering 1 aan je haren het drama in sleurt: die unieke soundtrack, waarvan we de maker nog vaak zullen tegenkomen in de filmzaal of thuisbioscoop.

De score van de Canadese componist Cristobal Tapia de Veer transformeert iedere kijker in een junk die zonder met de ogen te knipperen ruim zes uur onafgebroken naar seriekanaal HBO wil staren. Het klinkt als een Punica-oase van geluid, of liever: een uit zijn eigen kleurenpracht barstende jungle van hol bonkende trommels, zuchtende panfluiten, nahijgende seksstemmen, vogelkreten en hitsige apengeluiden. Een exotische trance die naarmate het verhaal vordert steeds wilder en angstaanjagender wordt en die de plaats van handeling Hawaii verandert van een zonovergoten toeristenoord in een hel van menselijke ledigheid en bijbehorend apengedrag.

Laten we er eerst een scène bij pakken, voor iedereen die The White Lotus niet heeft gezien of zelfs niet wíl zien. Dat laatste zou een vergissing zijn, maar mag niet de waardering voor deze ook als album verschenen muziek in de weg zitten. In de eerste aflevering arriveert een groep steenrijke Amerikanen bij het overdreven luxe resort The White Lotus op Hawaii. Terwijl de gasten ’s avonds aan een copieus diner zitten en de onderlinge spanning al prettig oploopt, wordt een van de bedienden overvallen door weeën en begint in het kantoor van de manager een pijnlijk baringsproces.

De muziek stelt zich aanvankelijk nog bescheiden op, maar klinkt daarna knalhard, overstemt soms bijna de dialoog en jaagt de spanning lekker op. Tribale drums slaan een soort ritmisch geboorteritueel en de doodskreten van de arme bevallende stagiaire worden aangevuld met dierengeluiden, van krijsende vogels tot gealarmeerde makaken en sissende slangen. En ook al komen de optredende beesten op de geïsoleerde eilanden van Hawaii helemaal niet voor: de kijker kan niet wachten op de verdere verwikkelingen in dit aardse paradijs.

De soundtrack van Tapia de Veer heeft geen dienende functie, maar is een personage in de serie. Of speelt zelfs bijna een hoofdrol, want de muziek wijst nadrukkelijk de weg. De score is soms beklemmend, bijvoorbeeld als we kijken naar het beklagenswaardige personage van de verwende diva Tanya McQuoid, fantastisch vertolkt door Jennifer Coolidge. Als zij een zoveelste emotioneel dieptepunt bereikt, bijvoorbeeld omdat het uitstrooien van de as van haar moeder weer eens is mislukt, horen we geen sentimentele piano, die enige sympathie voor dit rijke witte wezen zou moeten opwekken. Nee, we worden omringd door langzaam roffelende, sinistere trommels, ratelende regenstokken en zachte apengilletjes: ‘oeh, oeh, oeh, oeh-aaah!’ Volmaakt vervreemdende muziek die ervoor zorgt dat je Tanya McQuoid beschouwt als wie zij werkelijk is: geen normaal mens maar een yoga- en massageverslaafde alien uit een voor gewone stervelingen onbereikbaar sterrenstelsel.

Cristobal Tapia De Veer Beeld WireImage
Cristobal Tapia De VeerBeeld WireImage

En precies dat gevoel wilden de componist en de schrijver en regisseur Mike White oproepen. The White Lotus gaat over de afstompende cultuur van de steenrijken van deze aarde. De gapende kloof tussen het personeel van The White Lotus, met name de tijdens de diners dansende ‘oorspronkelijke Hawaiianen’, en de verveelde toeristen met hun cocktails en ongeremde dineerzucht. Of het onbegrip van twee ouders voor hun millennialkinderen, die het rijke-witte-mensengedrag van hun ouders afkeuren maar intussen zorgenvrij rondzweven in hun welvarende wokebubbel.

Dankzij de muziek voelt de kijker geen empathie maar een aangename afstand. De betoverende trance vol tropische omgevingsgeluiden en driftige oerritmes zorgt ervoor dat we kijken naar een dierentuin waar uiteindelijk niemand ongeschonden uitkomt. We zijn aapjes aan het kijken. Maar de soundtrack sleept je ook door het verhaal en verklapt soms al wat er komen gaat. Bijvoorbeeld als twee jonge hipstertoeristen op zoek gaan naar drugs: de trance wordt nerveus en smachtend, en klinkt ineens ook als een dancetrack die je in een club zou willen horen.

Volgens de componist was het zijn taak de duistere kanten van de wrange komedie te benadrukken. ‘De soundtrack moet de kijker het gevoel geven dat er ieder moment een menselijk offer kon worden gebracht’, zei Tapia de Veer in een interview met cultuurmagazine Vulture. ‘De dierengeluiden en opgewonden kreten zorgt ervoor dat we deze vreemde mensen bekijken als een groep chimpansees. Het is een vorm van voyeurisme: we aanschouwen deze geprivilegieerde mensen die hun onbegrijpelijke dingen doen.’

Cristobal Tapia de Veer werd geboren in de Chileense stad Santiago. In zijn geboortejaar 1973 pleegde de dictatoriale generaal Pinochet een staatsgreep, waarna de familie het land moest ontvluchten. Na omzwervingen in Europa kwam het gezin terecht in Canada.

Tapia de Veer volgde een klassiekemuziekopleiding in Montreal en specialiseerde zich in percussietechnieken. In de jaren nul vormde hij de danceband One Ton. De wonderlijke mix van klassieke percussie en hitgevoelige dance zou altijd blijven doorklinken in zijn carrière. Ook in zijn eerste soundtracks voor films en tv-series, zo schreef hij een score voor de BBC-serie The Crimson Petal and the White, naar de roman van Michel Faber, een curieuze opeenstapeling van statige koorzang, trommels en bubbelend elektronisch achtergrondgeluid.

Deze sound werd zijn handelsmerk. Tapia de Veer legde een enorme databank aan van zelf ontworpen geluiden: hunkerende fluiten, klaaglijke zuchtjes, krassende ratels en héél veel piepende en sissende dieren. In al zijn soundtracks van de afgelopen jaren herken je het ontwakende oerwoud.

En die klankencollage maakt het werk van Tapia de Veer zo herkenbaar en goed. Met het organische geluid en trommelwerk geeft hij zijn muziek een soort oergevoel, haast alsof je terugkeert naar de prehistorie. Maar door de manier waarop hij de geluiden opbouwt, in eigenlijk heel enerverende dance met een dwingende bassdrum en een groovend ritme, krijgen zijn soundtracks iets heel eigentijds en opwindends.

null Beeld

Tapia de Veer kan zijn basismateriaal ten volste benutten in een serie als The White Lotus, en die zo alle kanten op laten slingeren. Bij scènes die de personages én de kijkers aan het denken moeten zetten kan hij het tempo van zijn trance vertragen en de zuchtende en hijgende vocalen laten klinken als kwade geesten die iets in je oor fluisteren. Bij oplopende paniek verandert zijn soundtrack in een drummend pandemonium dat het hart in je keel laat kloppen.

Daarbij zijn de soundtracks ook nog eens opgenomen in een weldadige geluidskwaliteit. De muziek bij The White Lotus klinkt niet vlak op de achtergrond maar als rijk en donker bassend studiogeluid, dat zich het beste laat beluisteren met de koptelefoon – probeer het eens bij The White Lotus en een wereld van luxe sounddesign opent zich.

Ook daarom scoort de White Lotus-score. De producer Finneas, de broer van Billie Eilish, riep het muzikale intro al uit tot beste herkenningstune ooit. ‘It’s so fucking good it’s crazy’, schreef hij op Twitter.

Volgens de componist zelf doet zijn muziek – zelfs als je die beluistert zonder beeld – het zo goed omdat het iets losmaakt in ieders onderbewuste. ‘Ik heb begrepen dat veel mensen er een beetje wild van worden. Volgens mij omdat het de luisteraar het gevoel geeft dat hij op avontuur mag, als een ontdekkingsreiziger. Het is rauw, soms bijna vals, maar eigenlijk ook zo simpel en catchy als popmuziek. Misschien vindt iedereen het daarom zo leuk?’

Drie onmisbare soundtracks van Cristobal Tapia de Veer

Utopia

De componist brak door met zijn score voor de Britse scienfictionthriller Utopia uit 2013. Tapia de Veer creëerde een ondraaglijke en broeierige spanning met galmend koper, snijdende ritmes en zijn toen al uit duizenden herkenbare, zuchtende menselijke stemmen. De soundtrack inspireerde danceproducers tot een knallende remixplaat, voor op de dansvloer.

Black Mirror: Black Museum

De score voor een aflevering van de sciencefictionserie Black Mirror, waarin het bewustzijn van overleden mensen wordt getransporteerd naar nabestaanden, klinkt als een voorstudie voor de soundtrack van The White Lotus. De tribale trommelritmes geven de luisteraar haast het gevoel zélf in contact te komen met een soort collectief oerbewustzijn.

The White Lotus

Het eerste echte meesterwerk van Cristobal Tapia de Veer, vol oerwoudgeluiden, kerkkoren, tropische vogels en hitsige apen, stuwt de tv-serie The White Lotus tot grote hoogte. Maar de verleidelijke en verslavende soundtrack doet het ook geweldig - en misschien zelfs nog wat beter - zonder beeld, en daverend door een koptelefoon. De soundtrack van het jaar.

De zesdelige serie The White Lotus is te zien bij HBO. De serie Utopia is te zien bij Amazon Prime. De serie Black Mirror, met de aflevering Black Museum, is te zien op Netflix.

Meer over