Film

Sin señas particulares is een indrukwekkende duik in de psyche van de vluchteling ★★★★☆

De manier waarop Valadez haar film uiteindelijk richting surrealisme stuurt getuigt van groot lef.

Sin senas particulares.  Beeld filmbeeld
Sin senas particulares.Beeld filmbeeld

Het bedwelmende Mexicaanse drama Sin señas particulares begint met de laatste herinnering van Magdalena aan haar zoon. De jongen vertrekt in de dromerig gefilmde openingsscène samen met een vriend vanuit Mexico richting de Amerikaanse grens, in een mistig landschap, maar zo’n twee maanden later ontbreekt elk teken van leven.

De overheid verwijst naar een mortuarium waar de lichamen van talloze omgekomen vluchtelingen worden bewaard. Het is een weerzinwekkende plek, waar mannen in witte pakken zeulen met lijkzakken terwijl nabestaanden in een rij wachten om lichamen te identificeren. Niet geclaimde lijken verdwijnen in een massagraf. Magdalena herkent haar zoon niet – of ze wíl hem niet herkennen, dat blijft in het midden – en probeert vanaf dat moment als een soort amateurdetective zijn sporen te traceren.

Tegelijk schetst de Mexicaanse regisseur-scenarist Fernanda Valadez in dit uitzonderlijk zelfverzekerde debuut het pad van Miguel, die na een illegale grensoversteek door de Amerikaanse politie wordt teruggestuurd naar Mexico en daar de zoekende Magdalena treft. Uiteraard ontwikkelt hun ontmoeting zich tot iets wat lijkt op een verbond tussen surrogaatmoeder en surrogaatzoon, maar Valadez zet nadrukkelijk hoger in, met Sin señas particulares (in de ondertiteling vertaald als ‘signalement’).

Meer dan een veredelde roadmovie over moeders op zoek naar zonen en vice versa, verbeeldt Sin señas particulares het onbestemde gevoel van gewone mensen in land vol sluimerend gevaar. Magdalena’s zoon is mogelijk in handen van mensensmokkelaars of een drugskartel, Miguel zoekt naar zijn moeder in een stad waar de burgemeester recent is vermoord en vage milities de toegangswegen controleren. Op een boerderij zijn de dieren dood. De dreiging is haast uit de lucht te scheppen. ‘Er is hier niemand meer. Ga weg’, snauwt de peetvader van Miguel.

Valadez durft het aan om rechttoe-rechtaan-plotverwikkelingen gaandeweg in te ruilen voor een duik in de psyche van haar hoofdpersonages. Het getuigt van groot filmtalent, zoals ze haar film vanaf het begin lardeert met enkele fijnzinnige, kortstondige flashbacks en zorgvuldig gekozen beeldkaders waarin de eenzame machteloosheid van haar personages wordt benadrukt, om Sin señas particulares uiteindelijk richting volwaardig surrealisme te sturen. Inclusief een hallucinante scène waarin een silhouet tegen een achtergrond van achterstevoren afgespeelde vlammen opmerkelijk expliciet wijst op het werk van de duivel.

Terwijl de Mexicaanse overheid blijft steken bij de droge realiteit en bureaucratie van het identificatieproces van gevonden lichamen, toont Sin señas particulares op indrukwekkende en eigenzinnige wijze welke waanzin daarachter schuilgaat.

Sin señas particulares

Drama

★★★★☆

Regie Fernanda Valadez

Met Mercedes Hernández, Laura Elena Ibarra, David Illescas, Juan Jesús Varela

100 min., in 21 zalen