Sexy Japanse game komt uit in Nederland: gaan seks en games samen?

Catherine, een Japanse game over overspel, heeft in Japan en de VS stof doen opwaaien vanwege zijn volwassen thematiek en seksuele toespelingen. Deze week komt het spel uit in Nederland. Groeien games eindelijk op?

In de jaren dertig van de vorige eeuw mochten in de Amerikaanse film een man en vrouw op een bank elkaar kussen. Op één voorwaarde: dat ze elk een voet op de grond hielden. Uit die houding moest de bioscoopbezoeker opmaken dat ze tot niet méér in staat waren - lees: zich zouden overgeven aan 'lagere lusten'.

Deze ongeschreven wet maakte deel uit van een 'Code of Conduct'. Daaraan had de filmindustrie in de Verenigde Staten zich vrijwillig onderworpen om overheidscensuur buiten de deur te houden. De regels bleven overeind tot aan het einde van de jaren zestig, hoewel Hollywood in de loop der tijd steeds vindingrijker werd in het omzeilen ervan. Of de voorschriften botweg aan de laars lapte.

Beeldschone vrouw
In computerspellen leven de zedige jaren dertig nog volop. Catherine is een Japanse game, over Victor, een 32-jarige flierefluiter met bindingsangst en een vriendin die na een relatie van vijf jaar toe is aan vastigheid. Op een avond, als Victor met vrienden in zijn stamkroeg zit, komt een beeldschone vrouw bij hem zitten. Vreemd, want er zijn genoeg tafels in de Stray Sheep onbezet. Deze Catherine blijkt een enorme flirt. De volgende ochtend wordt Victor naast haar wakker en dan begint een onophoudelijke reeks nachtmerries. Die lijken het gevolg van Victors wroeging over zijn overspel.

Catherine werd vorig jaar in de Verenigde Staten goedgekeurd voor 17 jaar en ouder. Dat is een predicaat dat gewoonlijk is weggelegd voor games waarin duizenden doden vallen in poelen van bloed. Scènes die Catherine zijn hoge leeftijdsclassificatie bezorgden, roepen herinneringen op aan Hollywoods puriteinse tijdperk. Het keuringsrapport omschrijft er een aantal. 'In een scène glijdt de camera langs de benen van een man, naar zijn voeten waarvan de tenen krullen. In een ander wrijft een vrouw met haar handen over haar buik. 'Ik word verteerd door deze gevoelens...', zegt ze. 'Dat heb jij toch ook?'

Preutsheid

De Entertainment Software Ratings Board (ESRB), de Amerikaanse gameskeuring, doet op het gebied van preutsheid weinig onder voor de filmzedenmeesters van tachtig jaar geleden. In Europa is dat niet anders. Vrijdag ligt Catherine in de winkel. Geschikt bevonden voor 18 jaar en ouder.

Seks en games - het wringt. Als buitenaardse wezens op aarde zouden landen en de gamessectie van de Intertoys zouden plunderen voor onderzoek, dan zouden ze een bizar beeld overbrengen van het menselijk leven. Hoe houdt de mens zich als soort in stand? Op geen enkele manier valt uit games op te maken hoe de mens zich voortplant, hoe prikkelend hun gepixeleerde lichamen ook van het scherm spatten. Terwijl geen limiet lijkt te zijn aan de manieren waarop mensen elkaar over de kling jagen.

Het buitenaards bezoek heeft de pech dat seks zich altijd buiten beeld voltrekt. In de God of War-serie deelt het hoofdpersonage tussen de bloedige gevechten door het bed met tal van vrouwen, soms wel tien tegelijk. Wat deze halfgod Kratos voor kunststukjes uithaalt, blijft verborgen. Alleen aan de verzaligde kreten, aan een schuddend hemelbed of aan een harder waterend beeldje van een cherubijn kunnen we opmaken dát er iets gebeurt. Een woest erotische rendez-vous van Kratos met Aphrodite beleven we mee aan de hand van de ontzette blikken van twee hofdames die toekijken. Schaars gekleed, dat dan weer wel.

De makers van het sciencefiction-rollenspel Mass Effect veroorzaakten een paar jaar geleden beroering. In een romantisch subplot kon de speler als commandant John (of Jane) Shepard het aanleggen met een bemanningslid of met de blauwe alien Liara T'Soni. Aan het einde van de game wordt de liefde geconsummeerd in een filmische scène. Er valt niets te zien, op de glimp na van een borst, in softfocus. Niets prikkelender dan wat de Amerikaanse televisie avond na avond laat zien, constateerde The New York Times.

De conservatieve tv-zender Fox zag evenwel een digitaal Sodom en Gomorra, met neukscènes die niets aan de verbeelding overlieten. Fox liet een psychologe opdraven die Mass Effect het voorbeeld noemde van games die adolescente jongens leren dat vrouwen louter lustobjecten zijn. Nadat de psychologe het spel had gezien, trok ze haar opmerkingen in.

'De verwarring rond volwassen content in computerspellen heerst vooral bij 40-plussers die het medium niet doorgronden', legde een woordvoerder van gamesuitgever Electronic Arts destijds uit. 'Ze denken bij games aan Pong (het tennisspel waarmee games voor het eerst de massa bereikten - red.) en dat games voor kinderen zijn. Een groot deel weet niet beter dan dat. Maar vandaag de dag is het publiek voor games even divers als het publiek voor televisie, en net zo divers als het publiek voor films.'

Pubers
Dat klopt: uit Amerikaans onderzoek bleek vorig jaar dat 72 procent van de bevolking games speelt, en dat 82 procent van de gamers volwassen is. De gemiddelde leeftijd: 37 jaar. Meer dan eenderde van de gamers van 18 jaar en ouder is vrouw. Aan het aanbod in de winkels zie je dat niet af. De titels, verpakking en inhoud van de meeste games lijken gemaakt om het testosteron van pubers op te stuwen.

Daar is een reden voor. Een leeftijdspredicaat kan een spel maken of breken. Winkeliers stellen hun inkoopbeleid erop af. In de VS geldt het stempel 'Adults Only' als een doodskus: grote ketens als de supermarkt Walmart weren dit soort 'volwassen' games. Dat kan in de verkoop honderdduizenden exemplaren schelen. Is het niet de angst voor zedenprekers, dan is het wel de angst voor de aandeelhouder die de gamesuitgevers aanzet tot zedigheid.

Kloof
Catherine heeft niet geleid tot een controverse zoals die bij Mass Effect. Wel wordt gedebatteerd over de vraag of dit nu een spel voor volwassenen is. Er gaapt een kloof, zeggen sommige critici, tussen de thematiek - relaties, trouw, seksualiteit - en de handelingen die gamers moeten verrichten.

Catherine blijft namelijk een spel, een uitdaging die een beroep doet op de behendigheid van de gamer. In zijn nachtmerries moet Victor een toren met schuivende blokken beklimmen. Het is een obstakelrace in puzzelvorm zoals die in honderden spellen is te vinden. Alleen als de speler de top bereikt, kan hij het verhaal vervolgen. In de puzzelfragmenten nemen Victor en zijn drinkmaten de gedaanten aan van schapen, wat de angstdromen beklemmender maakt.

De gewetenswroeging van Victor wordt tussen de puzzels door uitgespeeld in vragen die de gamer met 'ja' of 'nee' moet beantwoorden. De dilemma's variëren van vreemd ('Ga je liever uit met jongere of oudere partners?') tot bizar ('Heb je weleens een bloedneus gehad omdat je opgewonden raakte?'). Het leven, constateren recensenten, zit wel wat ingewikkelder in elkaar. Te complex misschien voor een computerspel.

Still uit Catherine. Beeld
Still uit Catherine.
Meer over