Schokkende Funny Games blijft galapubliek bespaard

Door de publiciteit rond de tientallen sterren die op jubileumfestival van Cannes even hun neus laten zien, kan de directie gemakkeljk de vraag wegmoffelen waarom de koningin van de Franse film, Catherine Deneuve, zo nadrukkelijk niet aanwezig is....

Van onze verslaggever

Peter van Bueren

CANNES

Niet deftig voor de officiële weduwe en niet aangenaam voor Deneuve die zelf ooit een affaire met Mastroianni had. En zelfs een dochter. Dus besloot Catherine helemaal niet te komen. Cannes trok zich er niets van aan, want wilde graag Venetië voor zijn, waar in september de definitieve film van vier uur te zien is. Deneuve slikte en nu komt ze alsnog bij de prijsuitreking, zij het als vervangster van Clint Eastwood, die niet kan.

De vertoning van Marcello Mastroianni had genoeg allure, met twee Italiaanse ministers en sterren als Claudia Cardinale en Gina Lollobrigida. Het werd een speciaal 'Eerbewijs aan de Italiaanse film'. Marco Ferreri werd ook herdacht met een stukje uit La grande bouffe - mét Mastrioinanni. Gezien het gelach waren vele aanwezigen vergeten hoe in 1973 een zaal vol mensen van eenzelfde soort Ferreri om hetzelfde fragment uitschold, zo vunzig vonden ze het.

De documentaire werd eind vorig jaar in Portugal gemaakt tjdens de opnamen van Voyage au début du monde van Manoel de Oliveira, waarin Mastoianni zijn laatste rol speelt. De geliefde acteur wist dat hij dood ging en werkte mee aan een filmisch testament vol persoonlijke herinneringen en filmfragmentenn. Ontroerend vanwege de omstandigheden, en verder een degelijk gemaakt (zelf)portret.

De echte schok kreeg het festival woensdagmiddag te verwerken dankzij Michael Haneke, de Oostenrijkse regisseur wiens nieuwe film Funny Games weliswaar voor de competitie is geselecteerd maar niet 's avonds wordt gedraaid voor het galapubliek, dat er geen plezierige avond aan zou beleven. Een beetje hypocriete beslissing. Pulp Fiction destijds wel, Funny Games niet. Daar gaat de film juist over. Haneke is er niet op uit een publiek te behagen. Een van zijn stellingen is dat films met en over geweld altijd zo 'lekker' zijn dat het publiek er toch genoegen aan beleeft. Net als in zijn eerdere films als Benny's Video en 71 Fragmente tekent Haneke in realistische, documentair aandoende beelden een hedendaagse maatschappij, die door geweld wordt opgeblazen. Gaf hij in eerdere films nog een motivering voor het geweld, nu laat hij zelfs dat weg. Een burgerlijke familie (man, vrouw, zoontje) trekt naar haar luxe buitenhuis en wordt lastig gevallen door twee jongens die zeggen een paar eieren te komen lenen, maar opeens op iets heel anders uit blijken: gewelddagige spelletjes die uitmonden in moord op eerst de hond, dan de jongen en tenslotte de twee ouders. Er is geen aanleiding. In het laatste beeld van de film staan de jongens voor de deur van weer zo'n familie. Of ze wat eieren mogen lenen. Waarom de jongens geweld plegen? Antwoord: waarom niet? Hun geweld is net zo zinloos als het geweld van de televisie in een wereld waarin onderscheid tussen fictie en werkelijkheid nauwelijks meer bestaat.

Vorm en inhoud van Funny Games zijn radicaal en al bij de begintitels 'verklapt' Haneke zijn compromisloze standpunt door mooie klanken van Händel opeens te doorbreken met agressieve House-muziek die niet is af te zetten en de oren teistert. Funny Games is de belangrijkste film van dit festival tot nog toe. Hetgeen helemaal niet wil zeggen dat de jury er niet omheen durft te zeilen.

Voor de volledigheid nog: het publiek in Cannes waardeert de enige Nederlandse film in een officiële selectie, Mike van Diems Karakter. De kritieken zijn echter verdeeld, net als in Nederland. PvB

Meer over