‘Scheiding kerk en staat aangetast’

Het Rijk en de gemeente Amsterdam vertroebelen de scheiding tussen kerk en staat door hun steun aan Marhaba, een nieuwe Amsterdamse organisatie voor islamitische kunst en cultuur....

Volgens burgemeester Job Cohen wil de gemeente via Marhaba een minder strikte, ‘Europese islam’ bevorderen, en daarmee de acceptatie van de Nederlandse moslims en hun religie. ‘Cohen stelt dat de islam een kwestie is die moet worden aangepakt’, zegt de Amsterdamse CDA-leider Maurice Limmen. ‘Helemaal mee eens. Wij twijfelen ook niet aan zijn goede bedoelingen. Maar steun aan een Europese islam brengt de overheid onherroepelijk in religieus vaarwater.’ Ook het Rijk is in deze discussie betrokken.

Marhaba wordt de Amsterdamse hoofduitvoerder van Kosmopolis, een nieuwe stichting die met vijf miljoen euro van het Rijk en geld van de vier grote steden via een kunst- en debatprogramma Nederlanders met verschillende culturele achtergronden nader tot elkaar moet gaan brengen. Vrijdag werd Kosmopolis gelanceerd met een bustoer langs Utrecht, Amsterdam, Den Haag en Rotterdam. Voorzitter is oud-staatssecretaris van Cultuur Medy van der Laan, artistiek leider is de oud-Volkskrant-journaliste Rachida Azough.

Kosmopolis komt voort uit een initiatief van staatssecretaris Atzo Nicolaï van Europese zaken. Nicolaï liet een jaar geleden een studie doen naar een centrum voor de migrantengemeenschappen in Nederland, dat met debat, voorstellingen en exposities een culturele dialoog op gang moest brengen, onder de naam Huis der Culturele Dialoog. In Amsterdam begon burgemeester Cohen net zo’n proces, dat leidde tot Marhaba.

Als het grote voorbeeld gold oorspronkelijk het Institut du Monde Arabe in Parijs, een studiecentrum van Frankrijk en enkele Arabische landen in een fraai nieuw gebouw. ‘Maar het Nederlandse concept is gaan zwabberen’, constateert CDA-leider Limmen. Kosmopolis krijgt geen eigen gebouw, en Marhaba zal daar nog jaren op moeten wachten, als het er al ooit komt.

De activiteiten van Kosmopolis worden deels verzorgd door de vier grote steden – in Utrecht komt bijvoorbeeld een kleinschalig theaterprogramma in de wijken en voor jongeren – deels door Kosmopolis zelf, vanuit een eigen kantoor in Rotterdam. Eind januari zal Azough het programma van de stichting presenteren. Vooruitlopend op de inhoud verwijst ze naar Maroc, een in Marokko omstreden film over een Marokkaans meisje dat verliefd wordt op een joodse jongen. ‘Maroc is in Nederland alleen vertoond voor Marokkanen en voor joden’, zegt Azough. ‘Wij gaan zulke films aan gemengde groepen tonen, met debat na afloop.’ Verder wil Kosmopolis onbekende ‘juweeltjes’, voorstellingen en andere kunstenaarsinitiatieven die passen bij de doelstelling, landelijk op tournee sturen.

Tegen de Amsterdamse tak Marhaba werd vrijdag aan Van der Laan een petitie van zeven kunstorganisaties overhandigd. De steun voor ‘een louter islamitisch huis’ maakt de ‘brede culturele dialoog’ die Kosmopolis voorstaat, ‘onmogelijk’ en is ‘een harde klap’ voor andere initiatieven, aldus de petitie. Maar volgens Van der Laan is Marhaba ‘een seculiere organisatie’. Azough meent dat Marhaba juist gaat samenwerken met de ondertekenaars. ‘Dat moet ook wel zolang dat eigen huis er nog niet is.’

Meer over