serie

Scenes from a Marriage houdt de kijker meer op afstand dan het origineel uit 1973 ★★★☆☆

Oscar Isaac en Jessica Chastain in Scenes from a Marriage. Beeld
Oscar Isaac en Jessica Chastain in Scenes from a Marriage.

Scener ur ett äktenskap, beter bekend als Scenes from a Marriage (1973) van de Zweedse regisseur Ingmar Bergman is een van de invloedrijkste televisieseries uit de geschiedenis. In zes delen wordt de ontrafeling van het huwelijk van advocaat Marianne (Liv Ullmann) en hoogleraar psychologie Johan (Erland Josephson) getoond, in eindeloze gesprekken, die niet kunnen voorkomen dat de relatie strandt. Bergman wist waarover hij het had: hij baseerde het scenario op zijn eigen keer op keer falende huwelijken, waaronder dat met Ullmann zelf.

Film- en televisiemakers als Woody Allen, Richard Linklater (vooral zijn Before-trilogie), Noah Baumbach (Marriage Story) en Aziz Ansari (het derde seizoen van Master of None) keerden, al dan niet uitgesproken, terug naar het model van Bergman en hebben relaties onder de microscoop gelegd. Ook in een serie als Normal People is de invloed van Bergman nog voelbaar.

De nieuwe versie van Scenes from a Marriage, geschreven en geregisseerd door Hagai Levi (vooral bekend van de serie In Treatment, in Nederland bewerkt als In therapie) leunt wat dichter tegen het oermodel van Bergman aan.

Het stel dat hier door de mangel wordt gehaald wordt gespeeld door de geweldige acteurs Jessica Chastain en Oscar Isaac, die in de Amerikaanse filmindustrie niet altijd kunnen laten zien wat ze in huis hebben. Ze kennen elkaar van de toneelopleiding en die vriendschap en intimiteit betaalt zich uit. Bovendien zijn het twee prachtmensen; helemaal niet vervelend om naar te kijken, al gaan hun personages door een paar diepe dalen.

Levi maakt het wel lastig om je als kijker verbonden te voelen met het stel, door de manier waarop hij het verhaal in vijf afleveringen vertelt. Elke aflevering begint met een quasidocumentaire scène waarin we een van de acteurs op de set zien arriveren, soms nog het scenario bestuderend, al dan niet met mondkapje. Het huis waar het grootste deel van de scenes zich afspeelt staat in een studio. Wat wil Levi ons hiermee vertellen? Dat het inderdaad allemaal ‘scènes’ zijn? Dat we hier niet naar het echte leven kijken, maar naar acteerprestaties van formaat? En ook aan het slot zien we de acteurs samen de set verlaten en ieder in hun eigen kleedkamer verdwijnen. Het creëert eigenlijk vooral een emotionele afstand met de kijker.

Ander punt dat de serie op afstand houdt: de oorspronkelijke serie van Bergman besloeg een periode van tien jaar, waardoor we, wanneer die huwelijkse gelofte over goede en slechte tijden wordt verbroken, in elk geval ook de goede tijden hebben meegemaakt. De HBO-versie van Scenes of a Marriage opent met een interview van een student die een scriptie over relaties aan het schrijven is. De spanning is al te snijden. Filosofiedocent Jonathan (Isaac) geeft antwoorden voor zijn vrouw, tech-zakenvrouw Mira (Chastain), die duidelijk met haar gedachten elders zit. Later zal blijken dat ze al bezig is met een exitstrategie, waarbij de aanwezigheid van een jonge dochter de zaak nog compliceert.

Vanaf deze eerste scène staat het stel al in de ring en ben je als kijker partij aan het kiezen, waarbij het lastig is om punten te verzamelen voor Mira, die aanvankelijk wordt neergezet als een vrouw die de relatie geen kans meer wil geven, maar ook op andere vlakken (als moeder, als carrièrevrouw) maar weinig wil inleveren. Met dit als vertrekpunt is het soms bijna uitputtend om hun grotendeels verbale gevechten te volgen. Maar goed, Chastain en Isaac maken veel goed.

Scenes from a Marriage

★★★☆☆

Vijfdelig drama

Een serie van Hagai Levi, gebaseerd op de serie van Ingmar Bergman

Met Jessica Chastain en Oscar Isaac

Vanaf 12/9 te zien op Ziggo/HBO.

Meer over