De keuzen vanSaskia Temmink

Saskia Temmink: ‘Huidhonger is een heel mooi woord’

Saskia TemminkBeeld Frank Ruiter

Wat zijn dit voor vragen? Naar aanleiding van haar solovoorstelling Doet sneeuw pijn: zes dilemma’s voor actrice Saskia Temmink.

Samen of solo? (1)

Solo dit keer dus. Op de Toneelschool Maastricht heb ik ooit een solo gespeeld van een half uur, en ik was helemaal vergeten dat ik dat toen eigenlijk ontzettend leuk vond.

Dat ik het straks avond aan avond in m’n uppie moet staan spelen is natuurlijk ook doodeng. Mijn personage, een verliefde vrouw met een jonge baby, krijgt het ergste nieuws dat je maar kunt ontvangen: namelijk dat haar man tijdens een weekendje skiën is omgekomen. Dan moet ze zich plots zien te redden als alleenstaande moeder, terwijl ze ook nog dat immense verdriet te verwerken heeft. En het lukt. Ze blijft overeind. Om in je eentje een personage zo’n emotionele ontwikkeling door te laten maken, zonder enig tegenspel, is pittig. Daarbij voel ik ook nog de zorg richting Carolien: vertellen we haar verhaal op een goeie manier? En er is de verantwoordelijkheid naar het publiek, omdat we graag iets willen maken dat troost biedt.

Ik zit nu in een fase waarin het hoofd soms gewoon nog niet wil. Dan is het opeens: klik! Tekst weg. Maar bij de repetities haak ik nu de woorden aan mijn handelingen op toneel, een loopje, of een gebaar. Dan trek ik bijvoorbeeld een skipak aan, en ineens is de bijbehorende tekst daar. Een lastige, spannende fase, en dat wordt niet makkelijker met de jaren. 

30 of 50?

Ja, ik word natuurlijk wel geconfronteerd met het feit dat ik minder snel leer dan vroeger. En je hoopt dat daar door alle ervaring dan vertrouwen voor in de plaats komt, maar die is zo vlak voor de try-outs soms moeilijk te vinden. 

Dertig, dat was de tijd van Oud Geld. Ik was veel naïever, dacht helemaal niet zo erg over alles na, smeet me er gewoon in. Dus 30 of 50, ja sorry, toch 30. Ik had ook liever gewild dat ik 50 zou zeggen, maar het is gewoon niet zo. Deze periode, de overgang vooral ook, is voor vrouwen gewoon enorm pittig.

Over mijn uiterlijk maak ik me trouwens niet zoveel zorgen. Als ik foto’s terugzie vind ik mezelf rond mijn 40e mooier dan toen ik 20 was. Toen was ik nog zo’n puppy. Ik zit nu best lekker in mijn vel.

Maar je bent toch op of over de helft, en die tweede helft biedt een wat minder glorieus perspectief dan de eerste. Opeens wensen mijn vrienden en ik elkaar een ‘gezond’ nieuw jaar. Vroeger vond ik dat echt belachelijk.

Roem of vergetelheid?

Tijdens Oud Geld kreeg ik een zekere bekendheid. Half Nederland keek daarnaar. Daarna ben ik weer een beetje ondergedoken, en dat vind ik veel fijner. De zogenaamde glamour-kant van het vak heeft me nooit echt getrokken. Maar vergetelheid is ook wel weer heel hard! Ik zou het wel leuk vinden om te worden herinnerd om wat ik heb gemaakt. Misschien kunnen we een ander dilemma kiezen? Schitteren in de spotlights of lekker aanklooien in de kelder, zoiets? Dan is het dus dat laatste.

Oud Geld of Hollands Hoop?

Ik ben vanaf februari te zien in het derde seizoen van Hollands Hoop. Die serie gaat over een man, gespeeld door Marcel Hensema, die een wietplantage erft en langzaam de georganiseerde misdaad inrolt. Ik ben straks onderdeel van een soort Anton Heyboer-achtig gezelschap: Chris Zegers en zijn drie vrouwen, Caya de Groot, Malou Gorter en ik. En dat stelletje malle hippies neemt haar intrek in die wietboerderij. Terwijl Marcel alleen maar denkt: Ga! Weg!  De makers hebben drie prachtige vrouwenrollen van 50+ gecreëerd, dat vind ik steengoed.

Oud Geld blijft voor mij wel heel bijzonder. Het was de eerste keer dat ik onderdeel was van zoiets groots. Met de fantastische teksten van Maria Goos en regisseur Willem van de Sande Bakhuyzen, met wie ik heel goed bevriend raakte. Er was zoveel talent en geld en tijd om  iets ijzersterks te maken. We hadden zelfs tijd om te repeteren! En dan speelde ik ook nog een personage dat me heel goed lag. Ik vond mezelf altijd een lieve, brave Hendrik, maar het lukte me heel goed om af te stemmen op Pup, met al haar woede en rebellie.

Dankzij Oud Geld kwam er een soort keurmerk op mijn voorhoofd: zij is oké. Dat heeft alles erna makkelijker gemaakt. Je kan twintig keer prachtige dingen doen ergens in een weiland, maar zo’n serie opent deuren. En tv reproduceert zichzelf. Als je er eenmaal op bent, word je sneller opnieuw gebeld. Dat repeterende kringetje is ook wel een nadeel. Want er zijn heel veel steengoede actrices die daardoor nooit op tv komen.

Saskia TemminkBeeld Frank Ruiter

Samen of solo? (2)

Op toneel heb je als acteur controle over het eindresultaat, bij tv ben je een schakeltje in een groter geheel. Het is altijd weer afwachten wat er van je schitterende spel overblijft na de montage, haha. En soms blijkt pas gaandeweg in wat voor serie je eigenlijk zit. Dat overkwam me bij Smeris. Ik wilde mijn personage graag meer uitdiepen, maar toen ik het terugzag begreep ik dat het veel meer om de actie ging. Ik hou van die verrassing: dat dankzij het talent en de visie van anderen iets heel anders uitpakt dan ik het in mijn hoofd had. Dus in die zin ben ik meer van samen, toch.

‘Met of zonder man, baren zal ik’ 

Waar is dat uit? Een interview in Elsevier? Uit 1998? Wat bizar. Want ik heb mijn dochter 9 jaar geleden inderdaad alleen gekregen, met een donor. Dus ja: het is ‘zonder’ geworden.

Als alleenstaande moeder herken ik veel uit het verhaal van Carolien. Er zit een heel mooie passage in over de kwetsbaarheid van zo’n klein gezin. Dan is haar zoontje ziek en schrijft zij: ‘Ik ben alles wat jij hebt en jij bent alles wat ik heb. Als een van ons iets overkomt, dan is het klaar, geen back-up voor mij, en ook niet voor jou.’ Dat gevoel ken ik ook goed.

Ik vind dat we het heel goed doen met z’n tweeën. We hebben samen een leuk huishouden en veel lieve mensen om ons heen. Ik ben erg trots op haar en we zijn gelukkig.

Maar het moederschap combineren met dit vak is lastig. Zeker als je het ook nog alleen doet. Doet sneeuw pijn speel ik straks vier avonden in de week. Dat is al heel fijn, want normaal is het vijf of zes. 

In een volgende productie probeer ik weer een nieuw, modern model uit. In de voorstelling Donor deel ik een rol met actrice Ricky Koole. Dat is enorm win-win, want we hebben allebei werk, en we kunnen ook nog een beetje bij ons gezin zijn. Het verbaast me dat dat niet al veel vaker zo gebeurt.

Facebookstatus: getrouwd of single?

Volgens mij heb ik geen status, kan dat? Ik word opstandig als ik in zo’n standaardformat word gedwongen. Alsof er maar twee opties zijn: als je niet getrouwd bent, ben je single?

Het is een zin uit het stuk; het moment dat Carolien weer gaat daten en dus ook – huilend, haar Facebookstatus aanpast. In een rouwproces wordt zelfs zoiets onbenulligs een heel grote stap. Je moet eigenlijk verder maar dat wil je nog helemaal niet. Wij behandelen al die stapjes. Het moment dat ze zijn telefoonabonnement opzegt. Dat ze zijn spullen opruimt. Het moment dat ze, voor de miljoenste keer, zijn nummer belt en opeens een vreemde aan de lijn krijgt, in plaats van zijn vertrouwde voicemail.

We hopen dat veel toeschouwers dit zullen herkennen en er troost uit putten. Gek genoeg maken juist al die heel specifieke, kleine menselijke details het verhaal universeler.

Samen of solo? (3)

In het boek zit een heel mooie term, huidhonger. Dat is een onvervuld verlangen naar aanraking. Een prachtig woord, en ik herken het ook wel, nu mijn relatie alweer even voorbij is. 

Nee, ik zit nu niet op een datingapp, want ik zit momenteel zo goed in mijn vel, dat ik denk dat het vanzelf ook wel weer komt. Maar ik vind het toch leuker, samen. Het is zoveel verrassender, avontuurlijker; heerlijk. Ook in dat opzicht ben ik eigenlijk geen solist.

Saskia TemminkBeeld Frank Ruiter

CV Saskia Temmink

1968 Geboren in Maastricht

1986-90 Toneelacademie Maastricht

1996rol van Pup Bussink in tv-serie Oud Geld (Gouden Kalf, 1998)

2001-nuVaste deelnemer tv-programma De vloer op

2009-14tv-serie Bloedverwanten

2011-13Tsjechov 3, driedelige toneelserie

2018tv-serie Smeris

2020Hollands Hoop (tv-serie), Doet sneeuw pijn (toneel)

Meer over