Documentaire

Sacro GRA

egisseur Rosi filmt wonderlijke en intieme momenten

Waar de Italiaanse regisseur Paolo ­Sorrentino in La grande bellezza de ­decadente elite toonde, al polonaises lopend over de Romeinse puinhoop en pracht, richt Gianfranco Rosi zijn camera op de minder gefortuneerde omwonenden van de Italiaanse hoofdstad. Ze blijken al even excentriek als de centrumbewoners, die kleine luyden die rond de ring wonen of werken. ­Sacro GRA, vernoemd naar het stuk snelweg rondom Rome, werd door ­Bernardo Bertolucci in 2013 op het festival van ­Venetië als eerste documentaire ooit bekroond met de Gouden Leeuw.

Ook Rosi verbeeldt het moderne bestaan als godverlaten; gekrioel voor de afgrond is het, inclusief ­halfnaakte, wezenloos bardansende ­meisjes in een wegrestaurant. Sacro GRA was eerder dit jaar al te zien binnen het ­Europese programma op het Rotterdamse Filmfestival, waar de filmmaker (bekend van zijn gruwelijke docu El ­Sicario: Room 164, over een Mexicaanse huurmoordenaar) aantrad als een van de hoofdgasten.

De mozaïekdocumentaire, waarvoor de Italiaans-Amerikaanse Rosi gedurende twee jaar langs de ringweg trok, volgt een handjevol uiteenlopende figuren, onder wie de laatste aalvisser op de Tiber, een nep-prins, een ambulancemedewerker, twee aftandse prostituees in een camper en een gedreven botanicus. Die laatste legt het gegil vast van vraatzuchtige kevertjes in het palmenbos langs het asfalt. Het ongedierte leeft zich uit ('een groepsorgie¿) en eet dwars door het palmhart dat, zo wordt benadrukt, qua vorm op het menselijk hart lijkt.

Zo openbaart Sacro GRA zich als noodkreet, maar Rosi kleurt zijn portret van de periferie-Romein nooit inktzwart. Hij beschouwt met humor en empathie. Van de nep-prins die zo graag voor hoge adel wordt aangezien en zijn vervallen kasteel verhuurt voor feesten en fotoromans, tot de werkelijk adellijke en erudiete vader, die met zijn dochter is gehuisvest in een armoedige flat. Inventief gefilmde inkijkjes zijn het, waarbij Rosi zijn camera soms op wonderlijke plaatsen vastklinkt: buiten het raam, driehoog, naar binnen filmend.

Na die bijeengescharrelde, vaak wonderlijke en intieme momenten sluit Rosi plots af, zijn publiek achterlatend met een onbestemd gevoel over deze onafgeronde Romeinse levens. Veel is al verloren, maar we modderen nog even voort.

Meer over