Romeo en Julia in Jeruzalem

Een foto van een jongen en een meisje die elkaar innig zoenen. Niets bijzonders. Maar in Jeruzalem heeft deze papieren zoen stevige opschudding veroorzaakt....

JAN VAN DER PUTTEN

Toscani is niet alleen de man van de schokkende foto's, zoals die van een stervende aidspatiënt, soldatenbotten, bebloede kleren of een baby die nog vast zit aan de navelstreng. Steeds vaker maakt hij 'softe' foto's over vrede, verdraagzaamheid en antiracisme. Vorig jaar liet hij de hoopvolle gezichten zien van honderden achttienjarigen. En in de laatste publiciteitscampagne van Benetton kwam hij met een brochure vol gezellige, ontspannen foto's van de jeugd van Corleone, thuisbasis van de grimmigste maffiaclan van Sicilië.

In deze lijn is Toscani in Jeruzalem doorgegaan. Ook daar heeft hij de keerzijde gevonden van het geweld en de spanningen van alledag. Zijn speurtocht naar vrede in een land vol conflicten heeft beelden opgeleverd die haast even schokkend zijn als zijn geweldsfoto's. Want ze brengen dagelijkse situaties in beeld waar de vrede tussen Arabieren en joden al lang in praktijk wordt gebracht.

Toscani maakte foto's van joodse en Arabische kinderen in dezelfde klas, van 'gemengde' studentenflats, toneelgroepen en advocatenbureaus, van joodse en Palestijnse jongeren en ouderen die het kennelijk uitstekend met elkaar kunnen vinden, van een joodse barbier die zijn Arabische klant scheert. De kapper lichtte nuchter toe: 'Als hij maar betaalt, vind ik het best. Wat ik van hen denk, is mijn zaak.'

De foto's zijn bijeengebracht in een magazine dat in een oplage van zes miljoen exemplaren over de hele wereld zal verschijnen als bijlage van kranten en van het Amerikaanse weekblad Newsweek. De Israelische schrijver en vredesactivist Abraham Yehoshua en de Palestijnse romancier Izzat Ghazzawi hebben het Benetton-magazine van inleidingen voorzien.

Toscani gelooft dat hij met zijn fotoreportage een bijdrage levert aan het vredesproces. 'De politieke kunst', zegt hij, 'is soms niet in staat om de problemen op te lossen die andere kunsten kunnen verduidelijken door ze te benaderen vanuit een ander perspectief.' De eerste reactie op het door Toscani gekozen perspectief was weinig vreedzaam.

Enkele dagen geleden presenteerde de fotograaf zijn reportage in het Khan-theater in Jeruzalem. Dat gebeurde niet zonder protesten. Genodigden uit de moslimwereld, onder wie een paar sprekers, lieten het afweten, en een deel van de zaal riep om dezelfde reden schande. Die joods-Arabische zoen. Dat kon niet. En dat nog wel op de omslag van het magazine.

Toch maakten de beeldschone veroorzakers van de schande een triomfantelijke entree: de 22-jarige Musa Mazarab, student economie, en zijn vriendin, de studente sociologie Enyar Lazarus. Het is aan tussen hen sinds ze elkaar twee maanden geleden op de universiteit ontmoetten. Musa zegt in het magazine dat hij een droom heeft: 'Ik droom van vreedzaam samenleven. Enyar en ik wonen samen, we ontmoeten veel obstakels, maar liefde overwint alles.'

Jan van der Putten

Meer over