ROMAN WORDT FILM – GEDEELTELIJK

*****..

Ronald Ockhuysen

The Da Vinci Code

Regie Ron Howard. Met Tom Hanks, Audrey Tautou, Ian McKellen. In 142 zalen.

Hoe worden woorden beelden? Dat is de vraag waar elke regisseur van een boekverfilming voor komt te staan. Hoe kunnen literaire constructies, terzijdes, metaforen en uitgeschreven gedachten het best worden omgebogen tot zichtbare, realistisch ogende handelingen?

Regisseur Ron Howard heeft het extra moeilijk gehad bij het maken van The Da Vinci Code, de filmversie van Dan Browns hit over religie, waarheid en complotten. Browns boek zit boordevol uitleg en puzzelstukken, met als bedoeling de lezer steeds een stap dichter te laten komen bij ‘het eeuwenoude geheim van het christendom’.

The Da Vinci Code is een thriller, die een fictieve zoektocht beschrijft naar de Heilige Graal. Gaandeweg wordt erop gezinspeeld dat Jezus nazaten heeft die in Frankrijk wonen. Het Laatste Avondmaal van Leonardo da Vinci zou daarvoor aanwijzingen geven.

Voor een deel is Howard erin geslaagd van de roman een film te maken. Wanneer de Amerikaanse professor Robert Langdon, specialist in het duiden van religieuze symbolen en anagrammen, met zijn Franse kompaan Sophie (Audrey Tautou) historische plekken bezoekt, kantelt ter plekke de tijd. Een leeg plein verandert dan in een overvolle, middeleeuwse marktplaats waar heksen worden verbrand, of een verlaten kathedraal stroomt vol met devote aanbidders van Jezus. Dat werkt. De dertiende, vierde of zestiende eeuw worden op die wijze tastbaar.

Niet alle theorieën en fratsen van Brown zijn met digitale tovenarij op te lossen. Veel van Browns gegoochel met historische feiten, kunsthistorische interpretaties en pseudo-serieuze verzinsels dienen te worden uitgelegd dan wel toegelicht. Op dat punt vervalt de film in de fout die al zoveel boekverfilmingen deed sneuvelen: door lange monologen van acteurs gaat de vaart eruit en verwordt de productie tot een langgerekt exposé, waarin de inhoud van de roman is teruggebracht tot een gesprek tussen diverse personages.

Daar komt bij dat filmstudio Sony Pictures op het economische vlak alles eruit wil halen. The Da Vinci Code moet wereldwijd honderden miljoenen opbrengen. Die ambitie brengt met zich mee dat iedereen – jong en oud – iets van zijn gading moet kunnen vinden. De sullige wetenschapper Langdon blijkt als een onvervalste James Bond keihard in zijn achteruit door volle straten te kunnen scheuren, en de cryptologe Sophie ontwijkt een kogelregen zonder dat haar kapsel ook maar een beetje wijkt.

Dit soort actiescènes hebben het effect van een wekker. Want de verveling krijgt bij al die lange monologen en onverhoedse ingevingen al snel de overhand. Het helpt ook niet dat Tom Hanks nog altijd denkt dat een denkende man gefronsd kijkt en langdurig over zijn kin wrijft.

Ronald Ockhuysen

Meer over