Roman Simon Vestdijk tot leven gebracht

De schrijver Simon Vestdijk - wie leest hem nog? - komt tot leven in een nieuwe muziektheatervoorstelling: De koperen tuin, naar de gelijknamige roman.

Christiaan Kuyvenhoven in De koperen tuin Beeld Ronald Knapp
Christiaan Kuyvenhoven in De koperen tuinBeeld Ronald Knapp

De 22-jarige Nol Rieske analyseert zijn aandeel in de dood van zijn geliefde Trix. Had hij iets kunnen doen om haar lot te voorkomen? En waarom zegt iedereen steeds dat zijn verdriet wel zal overgaan? Nol is kwaad op de wereld en stormt woedend het toneel op.

Zo begint de muziektheatervoorstelling De koperen tuin van pianist Christiaan Kuyvenhoven en regisseur Laurens Krispijn de Boer, gebaseerd op de gelijknamige roman uit 1950 van Simon Vestdijk. Zondag gaat de voorstelling in première in het Amsterdamse Compagnietheater. Kuyvenhoven is een multitalent: zowel musicus als theatermaker. Eerder bracht hij met zijn voorstelling Cosima de vrouw van de beroemde componist Richard Wagner weer tot leven. Vanwaar nu de keuze voor een roman van een Nederlandse auteur?

'Muziek speelt een belangrijke rol in De koperen tuin', zegt Kuyvenhoven. 'Nol krijgt pianoles van de drankzuchtige dirigent Cuperus, de vader van Trix. Hun liefde ontluikt wanneer Nol en Trix samen dansen in de tuin, op de mars Stars and Stripes Forever. In het boek speelt een orkest van koperblazers het stuk, waardoor de tuin ineens een 'koperen tuin' wordt.

'In de voorstelling speel ik de mars op de piano in een bewerking van Vladimir Horowitz. Een pittig stuk, daarmee heb ik mezelf geen plezier gedaan. De muziek is vanaf dan de leidraad door het verhaal. Beethoven, Chopin en vooral de opera Carmen van Bizet komen aan bod.'

De koperen tuin speelt zich af in de stad W..., waar Vestdijk Leeuwarden mee bedoelt. Behalve dat er nu in de Prinsentuin in Leeuwarden een café staat, dat naar de roman is vernoemd, lijkt De koperen tuin grotendeels vergeten.

'Jongeren lezen Vestdijk nog nauwelijks', zegt Kuyvenhoven, 'maar veel Nederlanders hebben het boek in de jaren zestig en zeventig gelezen, toen ze in de schoolbanken zaten. Ook was er eind jaren zeventig een tv-serie over De koperen tuin van de NCRV. Ik ben verliefd geworden op het beeldrijke taalgebruik van Vestdijk. Graag zou ik met mijn voorstelling de roman weer onder de aandacht brengen.' Het verhaal toont volgens Kuyvenhoven bijzonder treffend het Nederland van de eerste helft van de 20ste eeuw. De standenmaatschappij zit steeds impliciet in het verhaal verweven. Nol zet zich als een angry young man af tegen de 'hoge heren', ook al is hij zelf de zoon van een rechter en studeert hij medicijnen.

'Maar de belangrijkste thema's zijn de rouw om een geliefde en hoe muziek mensen kan verbinden', zegt Kuyvenhoven. 'En die thema's zijn universeel.'

Christiaan Kuyvenhoven in De koperen Tuin Beeld Ralf Mitch en Vincent Kuyvenhoven
Christiaan Kuyvenhoven in De koperen TuinBeeld Ralf Mitch en Vincent Kuyvenhoven

De koperen tuin, 6/3, Compagnietheater in Amsterdam. Speeldata via christiaankuyvenhoven.com

Meer over