Rijks lapte bouwregels aan de laars

Het Rijksmuseum heeft zijn ingrijpende verbouwing, die 272 miljoen euro gaat kosten, in gang gezet met voorbijgaan aan tal van bouwregels en aan het stadsdeel Amsterdam Oud-Zuid, dat de bouwvergunningen moet afgeven....

Dat blijkt uit gesprekken met betrokkenen en uit de eisen die het stadsdeel aan de verbouwing stelt. Woensdag stelde het bestuur van Oud-Zuid aan de stadsdeelraad voor om 'geen bebouwing in de openbare ruimte in de onderdoorgang toe te staan'. Het Rijksmuseum reageerde geschokt. 'Het bevreemdt ons dat in dit stadium aanvullende eisen zijn geformuleerd, hetgeen een afwijking van het bestemmingsplan inhoudt.'

Maar het bestemmingsplan voor Rijksmuseum en omgeving, dat al in 1995 is vastgesteld, stelt: 'Geen bebouwing oprichten in de onderdoorgang (verder genoemd ''de Passage'').' Toch presenteerde het Rijksmuseum in het najaar van 2003 verbouwingsplannen die voorzien in een nieuwe entree in de tunnel onder het museum, waardoor de ruimte voor doorgaand verkeer afneemt. Het Rijks weigerde woensdag commentaar.

De tunnel is de enige bruikbare verbinding tussen Oud-Zuid en het stadscentrum voor fietsers en voetgangers in het gebied rond het Rijksmuseum. Het stadsdeel verwacht dat hun aantal de komende jaren fors zal toenemen, onder meer doordat het Rijks en het naburige Stedelijk Museum na hun renovaties meer bezoekers zullen trekken. Volgens rijksbouwmeester Mels Crouwel blijft de ruimte in de tunnel 'gigantisch', ook met de nieuwe entree erin.

Emile Jaensch (VVD), voorzitter van het bestuur van Oud-Zuid, bestrijdt dat. 'De tunnel maakt deel uit van het Hoofdnet Fiets in Amsterdam. Dat schrijft voor hoe breed de voet- en de fietspaden moeten zijn. Met de entree erbij zijn die normen onhaalbaar.' Het stadsdeel wil de veiligheid niet verder onder druk zetten. Tijdens Koninginnedag in 2003 dreef een hoosbui een enorme menigte de tunnel in; de politie kon toen ternauwernood voorkomen dat mensen werden platgedrukt.

Het bestemmingsplan en de monumentenstatus van het Rijks staan ook in de weg van de nieuwbouw en uitbreidingen die zijn voorzien in en onder de tuinen rondom het museum. 'Niet mogelijk', oordeelt het stadsdeel in zijn programma van eisen. Volgens Jaensch hebben de trekkers van 'het Nieuwe Rijksmuseum' - Rijks-directeur Ronald de Leeuw, staatssecretaris van Cultuur Medy van der Laan en minister van VROM Sybilla Dekker - het stadsdeel te laat bij de bouwplannen betrokken. 'De stemming was: dat zaakje zetten we wel even naar onze hand. Prachtig, maar wij gaan over de vergunningen.'

Meer over