Rijk mag kunst niet verkopen, gemeente wel

Kunst die eigendom is van het rijk mag niet worden verkocht, dat is de belangrijkste regel die de overheid zichzelf heeft opgelegd....

Van onze verslaggever

Dat gebeurde in 1987, toen de gemeente Hilversum een schilderij van Mondriaan probeerde te verkopen. Het rijk wilde niet dat het werk van de Nederlandse schilder naar het buitenland zou verdwijnen. De schorsingsprocedure wordt gezien als een paardenmiddel, maar was in dit geval wel succesvol. Het schilderij, compositie met twee lijnen, hangt nu in het Stedelijk Museum Amsterdam.

Het Instituut Collectie Nederland (ICN), dat het rijkskunstbezit beheert, werkt momenteel op verzoek van de staatssecretaris van Cultuur Van der Ploeg aan een gedragscode voor musea over het afstoten en selecteren van kunstwerken. Van der Ploeg heeft al eerder verklaard dat verkoop van museumkunst voor hem niet onbespreekbaar is. Hij wil 'collectiemobiliteit' bevorderen en vindt dat er nu te veel kunst in depot is, die zelden is te zien.

Rik Vos, directeur van het ICN, vindt het positief dat Museum Boijmans met de voorgenomen verkoop van Mark Rothko's Grey, Orange on Maroon 60/8 de discussie over collectievorming en afstoten (het zogeheten 'ontzamelen') aanwakkert. 'Een museumdirecteur mag beslissen wat hij aankoopt, dus ook wat hij afstoot.' Wel wil Vos dat bij een dergelijk besluit de vraag wordt gesteld 'hoeveel Rothko's Nederland dient te hebben'. Er is nog één ander monumentaal doek van Rothko in een Nederlands museum.

In 1991 wilde Rudi Fuchs, toen nog directeur van het Gemeentemuseum Den Haag, twee Picasso's en een Monet verkopen om een aankoopfonds van kunstwerken te stichten. Dat maakte toen een storm van kritiek los.

Meer over