Nieuws

Razend populaire Spaanse schrijfster blijkt drie mannen te zijn

De vraag hield lezers jarenlang bezig: wie gaat er schuil achter ‘Carmen Mola’, de succesvolle Spaanse schrijfster van even macabere als gewelddadige crimeboeken? Ze zou in de veertig zijn, moeder van drie kinderen en werken als lerares. Speculaties over het pseudoniem schoten alle kanten op: er werd zelfs geopperd dat de voormalige burgemeester van Madrid, Manuela Carmena, er vanwege haar naam achter zou zitten.

De drie mannen achter Carmen Mola na hun coming-out:  Agustín Martínez, Jorge Díaz and Antonio Mercero. Beeld Europa Press via Getty Images
De drie mannen achter Carmen Mola na hun coming-out: Agustín Martínez, Jorge Díaz and Antonio Mercero.Beeld Europa Press via Getty Images

Aan een van de grootste mysteries in de Spaanstalige literatuur kwam afgelopen weekend abrupt een einde. Carmen Mola blijkt geen vrouw, maar een geoliede samenwerking tussen drie mannelijke (scenario-)schrijvers. Zij grepen het winnen van een Spaanse literatuurprijs aan om uit de anonimiteit te treden.

‘Achter de naam van Carmen Mola gaat, anders dan alle leugens willen die we hebben verkondigd, geen lerares schuil, maar drie scenarioschrijvers en drie vrienden die vier jaar geleden het idiote idee bedachten om hun talenten te bundelen en een verhaal te schrijven’, zei Jorge Díaz na de uitreiking van de Planeta-prijs en de bijbehorende 1 miljoen euro. Hij werd op het podium geflankeerd door de twee andere schrijvers van hun/Mola’s winnende boek La Bestia, Agustín Martínez en Antonio Mercero.

Kort nadat ze uit de schaduw waren getreden, bekenden de drie dat ze de anonimiteit nu al missen. ‘We hebben ervan genoten’, zei Díaz tegen de krant El Mundo. ‘Kritiek doet je (als anoniem auteur) niet zo veel, je gaat gewoon door met je leven als je een boek hebt uitgebracht.’ ‘Het is heel gezond om de obsessie, te weten wie de auteur is, uit te schakelen’, voegde Martínez daaraan toe.

In boeken als De zigeneurbruid en Het duistere net maakt de lezer kennis met detective Elena Blanco, door uitgever Penguin Random House omschreven als een ‘eigenaardige en eenzame vrouw, die houdt van grappa, karaoke, klassieke auto’s en seks in SUV’s’. Ook haar laatste boek La Nena (Het meisje) krijgt van de uitgever het predicaat ‘niet geschikt voor gevoelige lezers’.

Dat Carmen Mola de Spaanse Elena Ferrante werd genoemd, blijkt achteraf nog meer een schot in de roos te zijn. Achter het Italiaanse literatuurfenomeen gaat hoogstwaarschijnlijk ook een man schuil, Domenico Starnone, zo bleek na werk van een Italiaanse onderzoeksjournalist. In Nederland weten we inmiddels al enige tijd wie er werkelijk achter Marek van der Jagt (Arnon Grunberg) en Hendrik Groen (Peter de Smet) zitten.

Erg lang hebben de drie mannen achter Mola niet lang nagedacht over de naam die ze hun alter ego zouden geven. Het was toeval dat de keus daarvoor op een vrouwennaam viel, vertelden ze aan El Mundo. ‘We wilden er geen boodschap mee versturen, of zo. We hadden haar ook R2-D2 (de robot uit Star Wars, red.) kunnen noemen, maar het werd Carmen Mola.’ Carmen omdat ze het een mooie naam vonden, Mola is Spaans voor ‘cool’.

Mercero noemt het onwaarschijnlijk dat een vrouwelijke auteursnaam beter verkoopt dan een mannelijke. Toch is niet iedereen overtuigd van de onschuld van de auteurs, die in interviews bewust allerlei leugens verspreidden om het mysterie rond hun schepping overeind te houden. Beatriz Gimeno, feminist en voormalig hoofd van het Spaanse Vrouweninstituut, vindt de drie schrijvers bijvoorbeeld ‘oplichters’ omdat ze jarenlang misbruik hebben gemaakt van een nepprofiel.

Een regionale tak van datzelfde instituut had Mola’s werk ooit opgenomen in een selectie van door vrouwen geschreven boeken, onder wie die van Margaret Atwood. Die selectie had als doel ‘om de realiteit en ervaringen te begrijpen van vrouwen door de geschiedenis heen, én bijdragen aan het bewustzijn over rechten en vrijheid’, zo schreef het instituut destijds in een toelichting.

Meer over