'Quizoola!': zes uur lang geen minuut vervelend

Zes uur duurt de voorstelling Quizoola! van het Engelse kunstenaarscollectief Forced Entertainment. Zes uur zonder spektakel, zang- of dansintermezzo's, videowanden of computerschermen - alleen maar drie spelers in dagelijkse kleren die elkaar om de beurt ondervragen....

Saai? Pretentieus? Te mager om zo lang te kunnen boeien? Wie dat roept is afgelopen zaterdag niet in Rotterdam geweest, in de morsige kelder van het Scapino gebouw. Daar vond, in de luwte van het luidruchtige 2000 Beats Festival een intieme gebeurtenis plaats die de binnendruppelende toeschouwers niet snel zullen vergeten.

Bij de ingang van de kelder zit één van de drie spelers achter een tafel nummertjes uit te delen. Op zijn gezicht is een rommelig clownsmasker geschminkt - de kassier van een armoedig circus die straks zelf moet optreden. Binnen: afgebladderde muren. Op de grond twee stoelen in een cirkel van kale lichtpeertjes. Daar bevinden zich de andere twee spelers met dezelfde verlopen clownsgezichten.

Eén van de twee is de ondervrager, de ander beantwoordt de stroom van vragen die de eerste stelt. De vragen, deels opgelezen van een lijst en deels ter plekke verzonnen, zijn totaal verschillend. Er zijn Triviant-achtige quiz-weetjes waarbij het leuk is om mee te denken: 'Wat is de langste rivier ter wereld?' 'Met wie is Tom Cruise getrouwd?' Er zijn persoonlijke vragen die de voorstelling verdiepen tot een therapeutische sessie. En opvallend veel vragen gaan over het doden van mensen, over wraakfantasieën, over de minimale diepte van een menselijk graf.

Die vragen maken de samenkomst in die morsige kelder ineens het politie-interview dat we kennen van film of tv. Zie de mens, fluistert Quizoola! zes uur lang de toeschouwers in de oren. Zie die overdaad aan kennis en communicatie en tegelijk dat onvermogen om tot een ander door te dringen.

De toon die de spelers aanslaan doet de sessie voortdurend van betekenis veranderen. Wat een plagerig spelletje lijkt, is het volgende moment een harde confrontatie of een diep, intens gesprek - tussen twee toneelspelers.

In Rotterdam werd Quizoola! gespeeld door twee leden van Forced Entertainment, met als gast de Nederlandse performance-kunstenaar Sanne van Rijn. Zij probeerde aanvankelijk met haar speelse, bijna flirterige aanpak de doorgewinterde Engelsmannen te overtroeven. Maar de voorstelling duurt niet voor niets zo lang: de intredende vermoeidheid brengt zelfs de meest inventieve fantast terug bij de kale waarheid

'Het publiek kan vrij in- en uitlopen', stond er op het briefje dat de toeschouwers in Rotterdam kregen uitgereikt. Maar wie eenmaal binnen was kon zich met moeite weer losrukken. Onbegrijpelijk alleen dat er zo weinig publiek was. Of juist begrijpelijk, want in de publiciteit rond 2000 Beats werd Forced Entertainment nauwelijks genoemd. Geen woord in de folder over de voorstellingen die de groep de afgelopen jaren in ons land, en met name in Rotterdam heeft gepresenteerd, zoals de indrukwekkende bekentenissenshow Speak Bitterness. Zo kan een belangrijke groep die hier regelmatig te gast is, nooit een publiek opbouwen.

Meer over