Propellerheads reiken met Bond naar de top

Eerst scoren ze met een bewerking van 'On Her Majesty's Secret Service'. Dan vragen ze Shirley Bassey als zangeres voor hun single 'History Repeating'....

Van onze medewerker

Gert van Veen

AMSTERDAM

'Geen alcohol.' Met een beteuterd gezicht leest Will White de bijsluiter van het medicijn dat hem van een oorontsteking moet afhelpen. No alcohol. A shame, isn't it?. In een slok leegt hij zijn glas whisky: 'Alcohol is een uitmuntende pijnstiller.' De drummer en dj van Propellerheads is door zijn ziekte alleen lijfelijk aanwezig, hij laat het praten over aan zijn partner Alex Gifford (keyboard, bas, draaitafels). Op de hoes van History repeating staan ze als twee figuren uit een oude James Bond-film. Keurig in zwart pak in een nachtclub, twee glazen op tafel.

Die twee glazen op de tafel van de hotelkamer zijn ongeveer de enige overeenkomst tussen de twee Propellerheads van vlees en bloed en het gestileerde plaatje. In het dagelijkse leven ogen White en Gifford in hun T-shirt, spijkerbroek en sportschoenen als zo ongeveer alle Engelse dj's-producers van de jaren negentig.

Toch is het een opvallend koppel, die jonge drummer en zijn iets oudere medebandlid en Propellerheads-producer. Samen treden ze op in de kleinst mogelijke bandbezetting, ieder met twee draaitafels naast hun instrumenten, en maken ze platen voor een onafhankelijk Engels danslabel, Wall Of Sound. Ze zijn zeer succesvol dankzij twee kort na elkaar verschenen hits: de nieuwe bewerking van het thema van de James Bond-film On Her Majesty's Secret Service en het recent verschenen History Repeating. De nummers klinken anders dan de meeste hits van dit moment.

Op de nieuwe single is een hoofdrol weggelegd voor zangeres Shirley Bassey. Miss Shirley Bassey, zoals Propellerheads haar eerbiedig noemen, want het duo heeft niets dan respect voor deze diva van de sixties-pop. Bassey werd onsterfelijk door haar vertolking van het thema-nummer van Goldfinger - ook al een Bond-film, dus dat ze nu te horen is op de nieuwe Propellerheads-plaat kan haast geen toeval zijn.

Toch wel, zegt Alex Gifford: 'We hadden de song met Shirley Bassey al opgenomen toen we door producer David Arnold werden gevraagd om On Her Majesty's Secret Service te doen.' Het was zijn favoriete Bond-thema, een nummer dat hij al jaren in zijn dj-sets draaide, maar toch reageerde hij eerst wat terughoudend op het verzoek: 'Ik zei Arnold dat ik het wel wilde proberen, al wist ik niet of we die prachtige orkestrale sound zouden kunnen benaderen.' Maak je daar geen zorgen over, had Arnold gezegd. Het orkest had hij al opgenomen. Gifford grinnikt: 'Stel je voor, iemand die je vertelt: I've done the expensive part, now you do your thing. Geweldig.'

Filmmuziek uit de jaren zestig beleeft een golf van populariteit. Echo's van soundtracks uit die periode klinken door in het werk van een hele generatie Engelse bands, van Portishead tot Propellerheads. Na funk, soul en jazz behoren filmsoundtracks tot de laatste muzikale territoria die door de dj-wereld - op zoek naar steeds exotischer, obscuurder vinyl - zijn herontdekt.

Dat Gifford On Her Majesty's Secret Service al zo lang in zijn platenkoffer had, zegt veel over de platenkeus van het Propellerheads dj-team: 'Als we ergens draaien, willen we ons zeker niet beperken tot de hits, maar putten we uit repertoire dat minstens 35 jaar omspant.' Hij geeft toe dat zijn liefde voor die oude muziek iets nostalgisch heeft: 'Een verlangen naar de tijd van de koude oorlog, toen spionnen nog spionnen waren. De tijd dat je die pakken en die hoeden kon dragen.'

Daarnaast vindt hij die muziek echt goed: 'Groot georkestreerde filmmuziek was in de jaren zestig al aan het verdwijnen, maar componisten als Morricone, Mancini en Barry waren op hun hoogtepunt. Hun nalatenschap is zeer sterk, zeker als je het vergelijkt met wat tegenwoordig wordt gemaakt.'

Propellerheads is de eerste eigen band waarmee hij succes heeft, al draait Gifford al heel wat jaren mee. Hij is het soort muzikant, zegt hij zelf, dat een instrument snel in de vingers heeft. Zo speelde hij keyboards bij de populaire Engelse Grid. Daarvoor was hij zes jaar - van 1984 tot 1990 - saxofonist bij The Stranglers.

Dat was toen de voormalige punkgroep over haar hoogtepunt heen was en nog nauwelijks serieus werd genomen. 'Een leerzame periode', vindt Gifford nu: 'Ik ben niet alleen een beter muzikant geworden, maar heb in die periode ook geleerd hoe de popwereld in elkaar zit. Misschien nog wel het belangrijkste wat The Stranglers me hebben geleerd is dat je je eigen weg moet volgen.'

Dat laatste moest hij zich in de begintijd van Propellerheads steeds voorhouden: 'Een paar jaar geleden, toen techno nog de standaard was, vonden veel mensen onze muziek een beetje te jazzy.' Hij lacht: 'We plukken nu de vruchten van onze eigenwijsheid. Opeens is de muziek die wij mooi vinden in de mode.'

Alex Gifford en Will White leerden elkaar kennen in het plaatsje Bath. Ze bleken zoveel muzikale voorkeuren te delen, dat ze samen een band begonnen. Hoewel, dat is eigenlijk een groot woord, vindt Gifford: 'Een vriend van ons die party's organiseert in de grootste club van Bath, zeurde of we wilden komen spelen. Het kwam er nooit van, totdat hij ons voor een datum strikte. We schrokken toen we de flyers zagen met live: Propellerheads. In razende vaart hebben we een repertoire in elkaar gezet.'

Propellerheads werd opgemerkt door het kleine Wall Of Sound, dat juist naam maakte als breakbeat-label. De eerste twee Propellerheads-singles werden meteen een succes. Ze eindigden niet alleen in de clubcharts, maar werden ook juichend ontvangen door de Britse media - het duo werd al opgevoerd als concurrenten voor de Chemical Brothers. Binnen de kortste keren stonden alle platenmaatschappijen op de stoep. Ze werden afgewezen.

De trouw van Propellerheads aan Wall Of Sound wekte verbazing. Begrijpelijk, grinnikt Gifford: 'Als je ze ontmoet, denk je: these people?' Hilariteit bij het duo, zelfs de zieke White kan weer even lachen. Ze hadden een groot voorschot bij een major kunnen krijgen, maar Gifford kent de popwereld goed genoeg om te weten dat je dan artistieke vrijheid moet inleveren.

Wat de beslissing makkelijker maakte, was een verzoek van Adidas om muziek van Propellerheads voor een reclamefilmpje te gebruiken: 'Dat leverde ons het geld op om een album te maken, want er moet in de tussentijd wel brood op de plank zijn. Daarom konden we bij onze vrienden van Wall Of Sound blijven. Want dat zijn het: vrienden.'

Deze maand verschijnt Decksanddrumsandrockandroll, een album met bijna uitsluitend instrumentale nummers, van funky breakbeats tot het groots opgezette On Her Majesty's Secret Service. De enige vocale track is History Repeating - 'featuring Miss Shirley Bassey'. Gifford: 'Vorig jaar deden we veel remixen voor anderen, en we merkten dat we het meeste plezier hadden in vocale nummers. Daarom moest er tenminste één nummer met zang op onze plaat komen.'

'Wat is de beste zangeres die we ons kunnen wensen? Shirley Bassey. Ze is niet alleen very British, maar ze heeft ook een uitstraling die ons aanspreekt, een bepaald soort lef.' Een brief aan Bassey's management werd, tot hun verbazing, beantwoord. De zangeres was bereid om het te doen, al wilde ze eerst een persmap en platen krijgen. Gifford: 'Stel je voor, zit ze daar in haar appartement in Monte Carlo, met een Propellerheads-plaat op de draaitafel.'

Ze waren behoorlijk zenuwachtig, alleen al van het idee om met zo'n ster een song op te nemen, maar het resultaat kon ook Bassey behagen. History Repeating was de zangeres op het lijf geschreven.

Bassey's krachtige stem dendert uit de speakers, maar minstens zo opvallend aan het nummer is de tekst, waarin Propellerheads de populariteit van de breakbeat-scene lijken te relativeren. Gifford: 'Deze week zijn groepen als Propellerheads helemaal in, en wordt er geschreven hoe vernieuwend en anders we zijn. Maar zo revolutionair is het echt niet. Alles is al eerder gedaan. Het gaat om de kwaliteit van de muziek.'

Propellerheads: Decksanddrumsandrockandroll. Wall Of Sound.

Meer over