‘Profijtbeginselkorting catastrofaal’

De ‘profijtbeginselkorting’ van het nieuwe kabinet is de ‘doodsteek voor de topdans’ in Nederland. Het Holland Festival (HF) vreest door deze korting zijn toegangskaarten de komende jaren zo duur te moeten maken ‘dat niemand meer voor ons de deur uit wil komen’....

Van onze verslaggevers

Het kabinet-Balkenende IV trekt enerzijds 100 miljoen euro extra uit voor kunst en cultuur, vooral voor monumenten, en bezuinigt anderzijds 250 miljoen op alle rijkssubsidies, waarin de kunsten hun deel zullen moeten nemen, bovenop een korting van nog eens 50 miljoen uit hoofde van het ‘profijtbeginsel cultuur’.

De laatste bezuiniging treft naar verwachting eenzijdig de podiumkunsten doordat zij de prijzen van hun toegangskaartjes drastisch zullen moeten verhogen. Plasterk denkt van deze nood een deugd te kunnen maken door grotere prijsverschillen voor podiumkaartjes. Hij suggereerde zelfs ‘een terugkeer naar het schellinkje’, goedkope staanplaatsen die in Nederland in onbruik zijn geraakt.

De podiumproducenten zien echter nauwelijks ruimte voor verdere prijsdifferentiatie. Het HF denkt voor zijn komende editie acht ton te halen uit kaartverkoop aan de kassa. Volgens zakelijk directeur Jacques van Veen is dat al een verdrievoudiging ten opzichte van tien jaar geleden, en is de grens bereikt. ‘Nog eens vier ton extra aan de kassa is niet te halen en staat ook lijnrecht tegenover onze verplichting zoveel mogelijk contact te maken met de bevolking.’ Het HF ziet de korting van vijftig miljoen vooralsnog als ‘een vergissing’.

‘De rek is er allang uit’, betogen ook HNB en NDT in hun brief aan Plasterk. HNB heeft de laatste tien jaar zijn prijzen met gemiddeld 4 procent per jaar verhoogd. ‘Iedere verhoging leidt tot uitval van bezoekers’, weet Willem Wijnbergen inmiddels, zakelijk leider van HNB. ‘Ons publiek is relatief jong, en dus ook minder koopkrachtig.’ Vorig jaar boekte HNB een gemiddelde zaalbezetting van 86 procent, een record. Maar de omzetstijging uit de kaartverkoop valt in het niet bij de kostenstijgingen en subsidiekortingen die HNB de afgelopen jaren voor de kiezen kreeg.

Een nieuwe bezuiniging betekent onvermijdelijk ‘minder dansers, minder producties, kortom, een beduidend lagere kwaliteit’, zo schrijven HNB en NDT in hun brief. Zij vrezen ‘catastrofale gevolgen’ voor ‘de kwaliteit en de continuïteit van de bedrijfsvoering van onze gezelschappen’. Het NDT zegt te moeten stoppen met zijn ‘innovatieve activiteiten’ in de Haagse Schilderswijk en de Amsterdamse Bijlmer, waar het samen met Dogtroep voorstellingen maakt.

Volgens berekeningen van de podiaclub VSCD gingen de entreeprijzen voor podiumvoorstellingen tussen 1996 en 2004 met 136 procent omhoog, terwijl de inflatie in die periode slechts 22 procent bedroeg. Plasterks partijgenoot Jan Riezenkamp, oud-directeur-generaal Cultuur op OCW, schat dat het totale bezuinigingspakket van het nieuwe kabinet het rijkskunstenbudget met een kwart zal verminderen.

Meer over