Producten van menselijke as

AMSTERDAM De Nederlandse ontwerpster Wieki Somers (1976) gaat een serie stillevens vervaardigen van menselijk as. Onder de noemer Still Life worden drie eerste ontwerpen getoond op een expositie in museum Grand Hornu in België....

Somers wil met haar ontwerpen ‘een statement maken over hoe de maatschappij omgaat met producten. Door de overmatige productie hechten we ons niet meer aan de spullen waarmee we ons omringen. Waarom zien we ons eigen lichaam dan niet als afval na de dood?’ Daarnaast wil ze met Still Life ‘de waarde van producten ter discussie stellen’. Somers: ‘Een product gemaakt van menselijk as, is voorzien van een emotionele waarde die meer luxe biedt dan welk bestaand materiaal dan ook.’

De stillevens van Somers zijn vervaardigd met een nieuwe geavanceerde productiemethode, die het mogelijk maakt om producten laag voor laag op te bouwen van as, met toevoeging van een bindmiddel. De 3D-printers waarmee dat gebeurt zijn inmiddels volop in gebruik bij de productie van gebruiksvoorwerpen. Dagelijks komt er 500 duizend liter as bij. Daarvan kan theoretisch iedereen producten laten maken van zichzelf. Daarom volstaat het volgens de ontwerpster niet om voor de stillevens gewone as te gebruiken. ‘Produceren met menselijk overblijfselen is geen sciencefiction maar een realistische optie. Dan moet je dat ook laten zien.’

Met haar ontwerpen wil Somers ‘een dialoog in gang zetten over de rol die technologie speelt in ons leven’. Technologie wordt veelal gezien als vooruitgang. ‘Bij de negatieve effecten, zoals klonen, vervuiling en bio-industrie, wordt nauwelijks stilgestaan. Ik ben niet tegen vooruitgang. Maar het moet geen doel op zich zijn. Juist in deze tijd schiet het vaak zijn doel voorbij. De technologie is inmiddels zover dat we in de toekomst eeuwig kunnen leven, maar verdienen we dat terwijl we doorgaan met steeds meer consumeren, zonder na te denken over de consequenties, en ondertussen de wereld langzaam afbreken?’

Inspiratie voor Still Life kreeg Somers van de Vanitasstillevens uit de 16de en 17de eeuw. ‘Op deze schilderijen staan insekten en bloemen afgebeeld, die symbool staan voor de vluchtigheid van plezier en de vergankelijkheid van het leven.’ Een van de objecten beeldt een mestkever af die met een balletje afval over een kruimeldief kruipt. ‘Mest wordt door mestkevers gebruikt om balletjes van te maken waarin ze hun eieren leggen. Met andere woorden: zo wordt het leven doorgegeven. Als we onszelf accepteren als grondstof kunnen we een tweede leven krijgen als product.’

Somers sluit niet uit dat ze in de toekomst ook functionele producten van menselijk as zal ontwerpen. Inmiddels hebben zich diverse geïnteresseerden bij haar gemeld die in hun testamant willen laten opnemen dat er van hun overblijfselen een gebruiksvoorwerp wordt gemaakt. ‘Zelfs zou ik het liefst willen voortleven als radio.’

Meer over