tv-recensieYasmina Aboutaleb

‘Pretend it’s a city’ is een portret van een vrouw die heeft leren (over)leven in New York

null Beeld

Martin Scorsese volgt Fran Lebowitz terwijl ze door haar stad loopt en alles uitvoerig becommentarieert.

De blik op Fran Lebowitz’ gezicht als ze in New York, haar stad, midden op straat een groep vrouwen in spandex tegenkomt die met alle kracht die ze in zich hebben een loodzware rubberen band over de grond achter zich aan slepen is priceless.

Terwijl de 70-jarige Lebowitz de vrouwen nakijkt, gekleed in haar tijdloze uniform van herenjasje, spijkerbroek, een tot de boord dichtgeknoopt overhemd en cowboylaarzen, horen we haar voice-over: ‘Veel dingen die mensen doen, zeker nu met die zogenaamde vakantie, zijn dingen die je moest doen als krijgsgevangene. Ik lees constant in de reisrubriek van The Times dingen als: ‘Tijdens deze vakantie beklim je een berg terwijl je vastzit aan andere mensen.’ Op de achtergrond barst regisseur Martin Scorsese in lachen uit. ‘Waarom doen mensen dat?!’, zegt Lebowitz. ‘Mensen zeggen vaak: ik wil mezelf uitdagen. Dan denk ik altijd: wat voor leven heb je? Ik vind het leven uitdagend genoeg. Bij de kleermaker mijn kleding terugkrijgen zonder ruzie en zonder ‘Ik ga je aanklagen’ te schreeuwen, is al uitdagend genoeg.’

De zevendelige documentaireserie Pretend it’s a city die Scorsese voor Netflix maakte en waarin deze scène te zien is, is een aaneenschakeling van dit soort observaties over leven in de grootste van de grote steden: New York City. De opzet van de onlangs verschenen serie is simpel maar doeltreffend: Fran Lebowitz loopt door de stad (de metro, Times Square, een willekeurig kruispunt) en becommentarieert in interviews met goede vriend en regisseur Scorsese in een bruin café of in donkere zaaltjes het leven in de metropool. En altijd op de heerlijk verontwaardigde, ironische en gevatte Fran Lebowitz-toon. Want Fran Lebowitz heeft altijd overal een mening over. In het bijzonder over toeristen (‘geen New Yorker komt voor z’n lol op Times Square’) en gentrificatie.

Waar ze bekend om staat en waar ze haar geld mee verdient, is niet meteen duidelijk. Wel dat ze extreem veel bekende New Yorkers (Charles Mingus, Toni Morrison, Andy Warhol) kent en heeft gekend en daardoor vroeger ook een soort socialite was en op alle legendarische feestjes en evenementen (het historische gevecht van Mohammed Ali tegen Joe Frazier in 1971) te gast was.

Fran Lebowitz heeft een haat-liefdeverhouding met New York. Beeld
Fran Lebowitz heeft een haat-liefdeverhouding met New York.

Dat rock-’n-roll-leven is een eindeloze bron van heerlijk nostalgische anekdoten. Vroeger, blijkt later, was ze een succesvol auteur, nu treedt ze vooral op als mediapersoonlijkheid (maar alleen omdat het leven in New York schandalig duur is).

Regisseur Scorsese heeft de gesprekken slim gethematiseerd (kunst, sport, muziek, literatuur), waardoor we niet alleen Lebowitz’ grappige opvattingen en liefde voor de stad en de kunsten leren kennen, maar ook een inkijkje krijgen in het New York dat was en is en in sommige aspecten moeizaam verandert. (Waarom ze vroeger werkte als schoonmaker en taxichauffeur? Heel simpel: omdat ze voor een andere baan naar bed moest met de manager.)

Pretend it’s a city is daardoor meer dan heerlijk entertainment- en bingemateriaal, het is een portret van een vrouw, Joods en queer, die heeft leren (over)leven dankzij de stad die soms haar vriend en soms haar vijand is.

Meer over