PRACHTIGE BEELDEN ALLEEN ZEGGEN NIET GENOEG

*****..

Iron Island

Regie Mohammad Rasoulof.Met Ali Nassirian, Hossein Farzi-Sadah.In Filmmuseum, Amsterdam.

Het ijzeren eiland is een indrukwekkend decor. Een oude, vervallen olietanker die voor anker ligt in de Perzische Golf is in de Iraanse film Iron Island van Mohammad Rasoulof in bezit genomen door een groep mensen die er een kleine, geïsoleerde gemeenschap vormen. De vervallen metalen wanden van het schip steken mooi af tegen de blauwe zee, de gangen en trappen binnenin zijn een duister doolhof.

Een locatie die vaak tot een andere wereld lijkt te behoren; en zo brengt Rasoulof de samenleving aan boord dan in beeld. Alsof hij een rauw sprookje vertelt. Tegelijk lijkt zijn film bedoeld als een commentaar op een traditionele, dictatoriale maatschappij.

Onder leiding van een man die zich kapitein noemt en zich als een alleenheerser gedraagt, verloopt het leven er volgens strikte rituelen – ook al waarschuwt de schoolmeester dat het niet kan voortduren omdat het schip steeds verder in het water wegzinkt. Iedereen aan boord heeft zich bij zijn autoriteit neergelegd, op één persoon na. Ahmat is verliefd op een meisje voor wie de kapitein een huwelijk regelt, en blijft ongehoorzaam proberen contact met haar te maken.

Dat gebeurt, zoals alles in de film, zonder veel woorden – en daarin ligt zowel de kracht als de zwakte van Iron Island. Dat de personages zo zwijgzaam zijn, benadrukt de isolatie en geeft de opnames van het bestaan op zee een sterke sfeer.

Maar omdat zij zo weinig over zichzelf en hun achtergrond kunnen vertellen, blijven ze ook vaak stereotypen zonder reliëf: de strenge dictator, de rebellerende weesjongen, het arme meisje. De schoonheid van de fotografie alleen is niet genoeg om de beelden van het roestige schip en zijn ontheemde bewoners de extra lading te geven, die de allegorie van Rasoulof nodig heeft. DS

Meer over