Postlethwaite: indrukwekkend aan de zijlijn

AMSTERDAM - Een markante kop aan de zijlijn. Dat is wat de Britse acteur Pete Postlethwaite, afgelopen zondag op 64-jarige leeftijd aan teelbalkanker overleden, altijd zou blijven. Met zijn bonkige kaken, tengere lijf en opvallende uitstraling trok hij gemakkelijk alle aandacht naar zich toe; even zo gemakkelijk gaf hij een film uit handen als zijn aandeel erop zat. Weinig hedendaagse acteurs die het vak van de bijrolspeler zo goed begrijpen als Postlethwaite deed.

Pete Postlethwaite. © epa Beeld
Pete Postlethwaite. © epa

Postlethwaite was dan ook een indrukwekkende acteur die je weer makkelijk vergeet, met een filmografie die veel rijker is dan je zou denken. Het bekendst zijn zijn vertolkingen van de geheimzinnige Kobayashi in Bryan Singers moderne klassieker The Usual Suspects (1995) en die van Daniel Day Lewis' ten onrechte veroordeelde vader in het IRA-drama In the Name of the Father (Jim Sheridan, 1993). Met die laatste prestatie haalde Postlethwaite een Oscar-nominatie voor Beste Mannelijke Bijrol binnen.

Riant cv

Dat Postlethwaite in zoveel méér films speelde, blijkt pas als je zijn riante cv gaat doorspitten. Hij dook op in de meest uiteenlopende producties, van sociaal-realistische komedies als Brassed Off (1996) en genrefilms als The Omen (2006) tot prestigieuze drama's als Fernando Meirelles' The Constant Gardener (2005). Onlangs nog speelde hij de stervende zakenman in Christopher Nolans Inception - een erg belangrijke, maar wat speeltijd betreft zeer kleine rol, die door alle visuele krachtpatserij, het ingewikkelde scenario en Leonardo DiCaprio meteen weer uit het geheugen wordt geblazen.

Bijrollen

Dat Postlethwaite in de bioscoop en op TV vrijwel altijd bijrollen speelde, lijkt geen domme pech maar een bewuste keuze te zijn geweest. Postlethwaite, van oorsprong theaterdocent en -acteur, koos zijn projecten op basis van het scenario, en niet vanwege de rol; dat het verhaal hem aanstond, telde zwaarder dan dat hij zich in een personage herkende, of er de blits mee kon maken.

Zijn rol in In the Name of the Father kreeg hij door tijdens de audities geen moment uit het personage te glippen, met een Belfast-accent op de tong, en gestoken in een oud pak dat hij uit een rommelwinkel had opgevist. Dat vertelde hij althans in een interview met The Observer uit 2000; in alle bescheidenheid hing hij wel vaker de grappenmaker uit. Nadat Steven Spielberg hem de beste acteur ter wereld had genoemd, zei Postlethwaite dat iedereen de man verkeerd begrepen had. 'Ik weet zeker dat hij eigenlijk zei: "Pete denkt dat hij de beste acteur ter wereld is''.'

Hoofdrol

Soms kreeg Postlethwaite wel degelijk een hoofdrol, zoals in de obscure Britse komedie Rat (2000), waarin hij een notoire dronkenlap speelt die zomaar in een rat verandert. En natuurlijk de broeierig bedoelde thriller-in-een-hotelkamer Suite Sixteen (1994), waarin Postlethwaite als rolstoelgekluisterde engerd een kat-en-muis-spel speelt met jonge god Antonie Kamerling. Maar dat zijn helaas geen films waaraan je zou kunnen aflezen dat aan Postlethwaite een echte leading man verloren is gegaan.

Meer over