Poppodia in nood zoeken andere culturen

Poppodium 013 in Tilburg moet medewerkers ontslaan. Dancepubliek blijft weg. De marges zijn zo beperkt dat kleine verschuivingen grote gevolgen hebben....

Zo doe je dat tegenwoordig, om als poppodium te kunnen overleven: veel culturen bedienen. Dat de marges klein zijn, bleek begin deze week in Tilburg, waar 013 een pijnlijke reorganisatie aankondigde. Dancepubliek laat het afweten, de omzet in de horeca daalt. Acht van de 55 personeelsleden moeten weg. Volgens directeur Guus van Hove trekt de danceliefhebber naar andere oorden: de grote feesten in het land en de discotheek of kroeg om de hoek. 'We verliezen aan de boven- én aan de onderkant.' In 2001 kwamen nog tachtigduizend danceliefhebbers naar 013, nu is dat aantal gehalveerd. Van Hove: 'Het is het voor een zaal minst loyale publiek.'

Voor Nighttown is het een déjà vu. De Rotterdamse zaal kon jaren achtereen rekenen op volle zalen waar dj's als Ronald Molendijk en Michel de Hey hun carrière begonnen, maar zag bezoekers uiteindelijk uitwaaieren naar nieuwe clubs in de stad, op zoek naar andere prikkels.

Programmeur Harry Hamelink zegt dat de bakens zijn verzet. Nighttown is gaan samenwerken met partners die beter zijn geworteld in subculturen. Zo gaat Nighttown voor de Istanbul Vibes in zee met de party-organisatie Keyifland en de Stichting Kulsan, terwijl voor de urban-component een beroep wordt gedaan op organisator Urbantown. 'In plaats van vaste avonden zijn we veel gaan variëren. Je moet verrassen.'

Volgens de Vereniging Nederlandse Poppodia is 013 niet de enige zaal in het clubcircuit die worstelt met de exploitatie. De oorzaken lopen uiteen: het weglopen van het dancepubliek, het verlies aan gesubsidieerde banen en de nog niet overal voltooide omslag van een oriëntatie op 'witte pop' naar de voorkeuren van een veelkleuriger publiek.

Directeur Siebe Weide: 'De speelruimte voor de podia is zo beperkt dat een geringe verschuiving in het patroon al leidt tot instabiliteit. De subsidies zijn zo laag dat de zaal gemiddeld voor 80 procent vol moet zitten. Kom daar maar eens om in de theaterwereld.' Cor Schlösser van de Melkweg in Amsterdam: 'Het fundamentele probleem vormt de te lage exploitatiesubsidie. Het hoort er kennelijk een beetje bij dat poppodia wankelen op de afgrond.' VNT-directeur Weide vreest verschraling van het traditionele popaanbod. 'De programmering zal minder gedurfd zijn met de teruglopende dance-inkomsten.'

013-directeur Van Hove is niet van plan om afscheid te nemen van de dance. De frequentie zal dalen, maar investeringen in live-acts, decor en sfeer moeten de liefhebber terugbrengen. 'Bij ons kun je een intimiteit creëren die je in zo'n immense hal of gewone kroeg nooit bereikt.' Hij kondigt ook toenadering tot andere culturele disciplines aan, zoals een samenwerking met het Festival Mundial, waardoor een brug naar wereldmuziek wordt geslagen en tegelijkertijd het risico wordt gespreid. Bovendien reiken de tentakels verder in de samenleving. 'Om alle trends te kunnen spotten, moet je ook over netwerken buitenshuis beschikken.' Hamelink van Nighttown: 'Niets is wispelturiger dan het uitgaanspubliek. Maar het is ook de uitdaging om dat bij te benen.'

Meer over