Polonaise in Ahoy

Tien keer goud, zeven keer platina, fans die álles in viervoud verzamelen - en nu dan vier dagen achtereen zijn eigen show in het Rotterdamse Ahoy': Frans Bauer is een ster en toch gewoon gebleven....

EEN TATOEAGE raadt Frans Bauer zijn fans af. Natuurlijk bestaat er geen grotere eer voor een zanger dan zich vereeuwigd te zien op een rug of arm. Maar stel dat hij over tien jaar niet meer beroemd is, wat moet die fan dan nog met een hoofd van Bauer? 'Ik vrees vaak dat ze er spijt van krijgen.'

Het enthousiasme van zijn fans 'beangstigt' hem soms. Zo ver als ze voor hem gaan! Maar hij is een 'trouw beestje'. Zet desnoods zijn handtekening onder zo'n tattoo - 'als ze dat nou willen. . .' -, en probeert 'echt altijd' tijd voor zijn fans te maken. 'Die mensen rijden tweeënhalf uur om mij te zien optreden, dan kun je na afloop toch wel even een praatje met ze maken of op de foto gaan?'

Vraag het de fans, en ze zullen het allemaal beamen. Frans Bauer mag twee miljoen cd's in Nederland hebben verkocht, hij is er 'normaal' en 'gezellig' onder gebleven. Geen kapsones, geen rare fratsen, geen limousines of rolexen.

Elles Borsje, cafetariahoudster in Sliedrecht: 'Frans is een gewone jongen. Net als wij.'

En dat werkt. Tot en met zondag staat de zanger van het gevoelige levenslied in Ahoy', en hoewel zijn management er alles aan gedaan heeft hem als ster neer te zetten, compleet met showballet, glitters en veren en collega-sterren als Bobbie Eakes (van The Bold and the Beautiful), Tatjana en Corry Konings: zijn publiek heeft duidelijk aan Bauer alleen genoeg.

Niet omdat hij nu zo'n vlotte showmaster is. De zanger wiegt - aanvankelijk wat schuchter - met zijn heupen, zegt simpelweg 'gaan we feesten!', zingt van Viva Holiday en de zaal staat op zijn kop. Het publiek zwaait met verlichte vlaggetjes, gaat in polonaise door het gangpad. En of je nu naar de uitgelaten kinderen kijkt, bejaarden in rolstoelen, hooggeblondeerde dames, stoere bouwvakkertypes of hippe jongeren op plateauzolen: iedereen blèrt mee.

Hoe zou ik jou kunnen vergeten

Waar ik ben hoor ik jouw ste hem

De hele wereld mag het weten

Dat ik nog met jou behen

Nee, hij zingt géén smartlappen, mochten we dat denken. 'Een smartlap gaat over een jongetje dat op straat loopt, aangereden wordt, en verder moet leven met één beentje. Zulke liedjes heb ik niet.'

De formule is simpel, zegt Riny Schreijenberg, directeur van Bauers' platenmaatschappij Koch MM, persoonlijk manager én (samen met Emile Hartkamp) componist en tekstschrijver van al zijn liedjes. 'Het is: zie de ster, hoor het ruisen van de zee, voel je hart. Je hebt nu eenmaal drie soorten mensen: visueel gerichte, auditief ingestelde, en gevoelsmensen. Als je in elk liedje een combinatie van die drie elementen stopt, en je kunt het ook nog snel meezingen, komt er bij iedereen iets aan.'

Blijkbaar. Sinds Bauer in 1994 doorbrak met Als sterren aan de hemel staan kreeg hij tien gouden en zeven platina platen. Van de single De regenboog, samen met Marianne Weber, werden in 1997 alleen al in de voorverkoop 300 duizend exemplaren verkocht. De vijf concerten in Ahoy' (goed voor 8750 zitplaatsen per keer) waren ver van tevoren uitverkocht.

De zanger lijkt er zelf nog aan te moeten wennen. 'Soms denk ik: ik ben pas 25!', zegt hij in de kantine van Ahoy', kort voor de première op donderdag. Verlegen ogen, een beetje gezet, kleurige slobbertrui en gympen. Hij heeft slecht geslapen, is midden in de nacht nog naar Ahoy' gereden om te kijken naar de opbouw van het decor, 'even de jongens helpen met een paar kabels'. 'Wist je dat ik me soms echt scháám? Als mensen zeggen dat ik goed ben, word ik verlegen.'

Altijd zo geweest. Op zijn twaalfde, hij was dik en stotterde, droomde hij ervan zanger te worden. Thuis, in het woonwagenkamp in het Brabantse Fijnaart, keek hij naar Nederland Muziekland en luisterde hij naar Corry Konings. Op een Nederlandstalige cd zag hij het telefoonnummer van Koch MM. Hij begon te bellen, op het laatst wel zes keer per dag. Of hij de baas kon spreken, want hij wilde beroemd worden.

Na lang zeuren wilde Riny Schreijenberg die 'Franske' wel eens zien. Hij adviseerde hem zangles te nemen, liet hem een singletje maken, en wachtte rustig tot hij ouder werd. Schreijenberg, die ooit zelf op jonge leeftijd furore maakte als trompettist 'Marty', wilde Frans 'geven wat hij zelf niet heeft gehad'. Dus niet meteen als kindsterretje het podium op en dan de zaak verpesten. Zo'n carrière moet je 'zorgvuldig plannen'. Frans was er 'nog niet klaar voor'. Bovendien: 'Kinderen kunnen alleen over oma en de poes zingen. Het repertoire is snel uitgeput. En als ze de baard in hun keel krijgen, is het vaak afgelopen.'

Véél te lang duurde het wachten, herinnert Bauer zich. Vaak leurde hij met zijn singletje - 'een liedje over jong zijn en zonder zorgen' - langs de deuren in Fijnaart. 'Ik ging er 's morgens met vijftien weg en had er 's middags vaak nog maar drie verkocht. Vreselijk. Ik hoopte dat ik op de radio zou komen, maar dat gebeurde nooit.'

Zijn ouders hebben hem erg gesteund, zegt hij. Niet dat ze dat zingen van hem nou zo aanmoedigden. Zijn vader werkte op de suikerfabriek en vond school belangrijker dan een carrière. 'Maar als het tegenzat had je altijd wat aan ze.' Hij kreeg sowieso veel liefde in het kamp; vijf woonwagens vol familie. 'Als je niet verwend werd door je moeder, was het wel door je oma of tantes.'

Nog steeds is zijn familie heel belangrijk voor hem, zegt Bauer. Hij woont nog in het kamp, waar hij inmiddels een eigen wagen heeft, en pa en ma gaan altijd mee naar een concert. Zijn vriendin Mariska, met wie hij zeven jaar samen is, doet de make-up. 'Ze zijn met me mee gegroeid.'

Ook veel fans onderhouden warme banden met de familie. 'Als ik moest kiezen tussen een concert van Frans of een uurtje praten met die moeder, weet ik niet wat ik zou doen', zegt Marian van Os uit Helmond. 'Dat is zo'n lief mens.' Het hele gezin Van Os - de dochters zijn 18 en 14 - is hartstochtelijk liefhebber. Ze hebben alles in viervoud.

'Hier zing ik, meeluisteren verplicht', staat al op de deur van het rijtjeshuis. Bauers beeltenis prijkt op de telefoon en op kaarsen, en een kamertje boven is ingericht als eregalerij. Tussen de knipperende kerstverlichting schitteren foto's van Frans en zijn familie, en hangen T-shirts, cd's en beertjes. Op vakantie gaat de familie niet. Ze besteden het geld liever aan concerten. De kaartjes voor de volgende zes optredens liggen al in de kast.

'Ik ben fan sinds mijn dochters een ernstig ongeluk kregen, en ik op de terugweg uit het ziekenhuis Als sterren aan de hemel staan hoorde', vertelt mevrouw Van Os. De tranen lopen over haar wangen. Frans heeft ze zoveel steun gegeven. 'Ik weet niet of ik nog zonder hem zou kunnen.' De ene dochter ging na het ongeluk niet meer zo lekker op school en werd gepest. 'Wacht maar, ik zal de tandjes van die pestkoppen er wel even uitslaan', had Frans toen gezegd. Ze bedoelt maar. Is dat niet mooi?

De fans van Bauer zijn bijzonder trouw, weet manager Schreijenberg. 'Ze houden echt van hem, en zullen niet afhaken omdat ze één nummertje wat minder vinden.' Dat heeft Frans natuurlijk allereerst aan zichzelf te danken. 'Frans is iemand die jou ziet, een hand geeft en overwint.' Maar het helpt natuurlijk ook dat er een 'ijzersterk concept' achter hem staat. Schreijenberg doet er niet moeilijk over: Frans is zijn 'kindje', híj heeft hem gemaakt tot wie hij is. Als directeur van de platenmaatschappij en manager heeft hij alle touwtjes in handen. 'Als u een goudmijn heeft gecreëerd, wilt u toch ook graag overal invloed op houden?'

Zijn bemoeienis reikt ver. Schreijenberg noemt de planning van nieuwe albums (elk jaar één), tournees, en de datum waarop de Duitse markt bestormd werd (de oosterburen hebben al 330 duizend cd's gekocht).

Hij houdt Frans' kleding in de gaten ('eerst droeg hij pakken met een werkje erin, maar nu hij wat ouder wordt kan hij best een getailleerd pak aan'), leest zijn teksten voor cd-hoesjes na, maar leert hem ook, heel vaderlijk, dat bestek altijd van buiten naar binnen wordt gedekt. 'Ik probeer hem op zijn gemak te stellen in chique hotels. Frans eet het liefst gebakken aardappeltjes bij Van der Valk.'

Hij leert snel, en doet vrijwel alles wat hem wordt gevraagd, zegt Schreijenberg. 'Het enige wat me niet lukt, is hem af te laten vallen. Ik zeg Frans dat je op televisie 5 tot 10 procent dikker toont, dan knikt hij ja en neemt vervolgens een broodje krabsalade. Als ik protesteer, roept hij: het is toch vis?'

'Riny heeft mij begeleid en opgeleid tot wie ik nu ben', zegt Bauer. Hij zit er niet mee. 'Ik doe gewoon de dingen die ik wil doen, heb geen geheimen en hoef daarom nergens over na te denken.' Gevraagd of hij misschien in die woonwagen blijft wonen omdat dat het zo goed doet bij de fans, reageert hij oprecht geschokt. Nooit over nagedacht!

'Iedereen denkt dat je altijd bezig bent met promotie en imagebuilding, maar ik ga gewoon naar de kapper omdat mijn haar te lang is. En in die woonwagen voel ik me happy. Ik ben in drie jaar misschien vier weken thuis geweest; ik heb simpelweg geen tijd gehad over een ander huis te denken. Dat komt nog wel. Waarom zou ik mijn hele leven veranderen nu ik geld heb? Ik vind het nog steeds leuk om 's zaterdags een vissie te halen op de markt in Rotterdam-Zuid, of met mijn moeder te winkelen.'

Liever dan op het promotie- en vip-circus, verlaat Frans Bauer zich op de gouden kruisjes - twee van fans gekregen - en het wakend oog om zijn hals.

Vlak voor de première in Ahoy' rijdt hij even naar Fijnaart, waar hij in de kerk - 'ik ken de pastoor goed, de deur is altijd open' - een kaarsje aansteekt. Opdat alles goed mag gaan.

Naarmate de avond vordert - de show duurt drie uur - springen en wiegen steeds meer lichtjes mee. Een kind rent het podium op en krijgt een zoen, evenals de mevrouw in de rolstoel vooraan. De bloemen- en berenzee voor het podium groeit, zelfs de Duitse vips ('wat hier gebeurt, zie je bij ons niet') hossen mee.

'Kijken jullie uit straks?', roept Bauer zijn fans bij het afscheid na.

Meer over