Politiek correcte strips vallen in de smaak

Door een treinstaking werd het stripboekenfestival in Angoulême slecht bezocht. En dat terwijl het evenement juist mondialer wil zijn en minder francofoon dan voorheen....

Het zat de organisatie bepaald niet mee. Nadat vorige week in de omgeving van Toulouse een conductrice in de trein werd verkracht door een 24-jarige passagier, besloot het spoorwegpersoneel tot wilde stakingen in het hele land. Gevolg: de 32ste editie van het Festival Internationale de la Bande Dessinée in Angoulême zal niet in de boeken belanden als een topjaar. Voor veel bezoekers uit binnen- en buitenland was het evenement nauwelijks bereikbaar.

Een pijnlijke tegenvaller voor festivaldirecteur Jean-Marie Thévénet, die er juist alles aan doet om zoveel mogelijk volk naar de Charentes te trekken. Om het aanbod op te frissen had hij drie uitvoeringen geprogrammeerd van het Drawing Concert, een compositie voor musici en tekenaars gebaseerd op de avonturen van Little Nemo. Dat werkt zo: midden op het podium zitten twee strijkers en een man met een synthesizer, met aan weerszijden tekentafels waaraan Franse coryfeëen als Dupuy, De Crecy en Blutch live een verhaal in de inkt zetten.

De muziek verklankt de vingervlugge virtuositeit van de tekenaars, terwijl camera's het proces vastleggen en sterk vergroot weergeven. Daarbij valt op dat elke artiest zijn gereedschap op een andere manier hanteert en uitgerekend Zep, de ceremoniële president van het festival, houdt zijn pennetje vast als een kind: niet met de duim eroverheen, maar achterlangs. Toch is hij er groot mee geworden. Zijn stripfiguur Titeuf (babyface met superkuif) is de hele wereld over gegaan en is in Nederland onder meer in een geanimeerde versie op televisie te bewonderen.

Eregast van het festival was Art Spiegelman, die precies in de week dat Auschwitz werd herdacht, door minister van cultuur Donnedieu de Varbres werd geridderd in de Orde des Arts et des Lettres. Een mooi gebaar dat past in de globalisering van het festival, waar de francofone oogklepperigheid steeds meer tot het verleden is gaan behoren. De prijs voor het beste album van het jaar is toegekend aan Poulet aux prunes van de Iranese tekenaar Marjane Satrapi, die bekend is geworden met haar autobiografische verslag van de Islamitische Revolutie, Persepolis.

Dat Satrapi ook met dit boek in de prijzen valt doet politieke correctheid van de kant van de jury vermoeden, want het is hier en daar wel erg armzalig getekend. Andere prijswinnaars zijn de Japanner Jiro Taniguchi, de Amerikaan Alex Robinson, de Duitser Ralf König en de Finse undergroundbladen Laikku en Glömp. Belangrijkste prijswinnaar uit het Franse kamp zelf is de 70-jarige satiricus Wolinski, die volgend jaar als president mag optreden.

Ook in het tentoonstellingsaanbod waren de buitenlanders sterk vertegenwoordigd: Blake & Mortimer uit België, een groepsexpositie met louter Afrikanen en een juweel van een presentatie van de Canadees Dave Cooper, die zich heeft gespecialiseerd in pin-ups van lelijke vrouwen. Coopers vrouwen koketteren met korte dikke benen en hangende buiken en als ze lachen zie je altijd te veel hardroze tandvlees. Dat klinkt grof, maar Cooper is een fijnschilder die streekje voor streekje aan zijn bizarre oeuvre werkt en sinds Fellini zijn lelijke vrouwen niet meer zo mooi geweest.

En hoe zit het met de Nederlanders? Die moeten nog even geduld oefenen. De grote Joost Swarte-tentoonstelling die nu door Europa reist, zal in januari 2006 zijn apotheose beleven in het stripmuseum van Angoulême. Tot die tijd kunnen de Fransen genieten van een vertaling van Peter van Straatens mopjes over het literaire leven: Et pourquoi mon livre n'est pas à côté de la caisse?.

Meer over