Kunst & emoties

Poëzie over kunst: wat deze hond van Goya uitstraalt is louter angst

Deze zomer pakken we de eeuwenoude traditie van lofdichten op beeldende kunst weer op. Elke week maakt een spokenwordartiest een gedicht bij een kunstwerk dat Wieteke van Zeil selecteerde. In de laatste aflevering: Derek Otte over angst in een kunstwerk van Francisco Goya.

De (verdrinkende) hond, Francisco Goya. Beeld Prado Madrid
De (verdrinkende) hond, Francisco Goya.Beeld Prado Madrid

BANG

voor vandaag omdat daarmee gister is verdwenen
voor de tijd omdat we die enkel mogen lenen
voor alles dat blijvend in iets anders overgaat
voor morgen omdat vandaag daarmee niet meer bestaat

voor een diepte waar ik niet op kan blijven drijven
voor de woorden die ik soms niet op durf te
voor de tomeloze leegte die mijn denken vult
voor de schade, de schande, de schaamte en de schuld

voor het niet kunnen klimmen
voor het dimmen van het licht
voor het niet kunnen winnen
van de schimmen in het zicht

een alomvattend oker boven een opslokkend bruin
hoe ik radeloos, redeloos, reddeloos poog
terwijl ik snak naar adem, haast verzwolgen door het puin
onderweg omlaag kijk ik hopeloos omhoog

voor het niet willen sterven
voor de scherven van bestaan
voor ze hier horen kerven
in de nerven van vergaan

voor de stemmen waar ik niets van mezelf in herken
voor de wetenschap dat ik er bijna niet meer ben
voor de vaste grond waarin ik hulpeloos verdwijn
voor het onafwendbare, het laatste restje zijn

voor hoe het hoofd nog wil nu het lijf zich overgeeft
voor wanneer zelfs de eenzaamheid mij verlaten heeft
voor het even vlak voor eeuwig, voor mijn zwanenzang
vooral voor al die dingen ben ik bang, ben ik bang

Derek Otte (33) schreef de dichtbundels Regelgeving, Toflof, Woorden Zijn Daden en Miose. In 2017 en 2018 was hij stadsdichter van Rotterdam.

Derek Otte Beeld Khalid Amakran
Derek OtteBeeld Khalid Amakran

De (verdrinkende) hond (1820-23, Prado Madrid) van Francisco Goya behoort tot zijn serie Zwarte schilderijen, een van de donkerste en meest vervreemdende series in de Europese kunst. Niemand weet precies wat de voor die tijd uiterst moderne muurschilderingen betekenen. Goya schilderde ze toen hij 73 jaar was, doof en uit de gratie gevallen van het Spaanse hof. De hond staart in een leegte, en lijkt te verdwijnen in een donkere massa. Het belichaamt onzekerheid en roept, zoals de Ierse schrijver Stephen Phelan schreef, de angstige vraag op: hoelang hebben we nog samen?

Meer over