Pluto’s geheime broertje

Vorig jaar, tegen het einde van de zomer, was Praag het toneel van een wetenschappelijk drama. De Internationale Astronomische Unie was bijeen om een vonnis te vellen over Pluto....

Sjaak Priester

Sinds de ontdekking van Pluto in 1930 had het zonnestelsel negen planeten gekend; in Praag werd dat aantal teruggebracht tot acht. Pluto slijt voortaan zijn dagen tussen de slechts onder deskundigen bekende ‘Kuipergordel-objecten’.

Tv-journaals en kranten ruimden zelden zoveel plaats in voor wetenschappelijk nieuws als voor het sterrenkundecongres in Praag. Het was de climax – misschien is anticlimax een beter woord – van de speurtocht naar ‘Planeet X’. De baanafwijkingen van Uranus die de astronomen in de 19de eeuw op het spoor van Neptunus hadden gezet, wezen er ook op dat er nóg een planeet moest zijn: de onbekende Planeet X.

Nadat Pluto was gevonden leek de koek nog niet op en kreeg de X behalve de betekenis van ‘onbekend’ ook die van (Romeinse) 10. De hypothetische tiende planeet werd een obsessie voor astronomen en occulte groepen. Inmiddels staat wel vast dat er buiten de baan van Neptunus geen serieus te nemen planeten zijn, maar alleen planetoïden en andere kosmische rommel. Er staan al ruim duizend ‘trans-neptunische ijsdwergen’ geregistreerd.

Govert Schilling (51), de alom (ook in de Volkskrant) tegenwoordige sterrenkundepopularisator, heeft koud een jaar na dato alweer een boek gereed over de herindeling van het zonnestelsel. Het heet De jacht op Planeet X, een niet bijster originele variatie op Schillings Flash, de jacht op kosmische superexplosies van zeven jaar geleden.

Volgens de uitgever laat het dit keer helaas niet geïllustreerde boek zich lezen ‘als een wetenschappelijke detective’, maar dat is toch wat overdreven. Weliswaar is er een hoofdstuk waarin een clubje snuggere sterrenkundigen de dubieuze praktijken van een paar Spaanse collega’s aan het licht brengt, maar verder is de spanning ver te zoeken. Het onoverzichtelijke aantal uitwisselbare mannen, die allemaal als 12-jarige ‘gefascineerd raakten door de sterrenkunde’ helpt ook niet echt.

Sjaak Priester

Meer over