Platter, sneller, ruimer

NAAR VERWACHTING GAAT NOG VOOR HET VUURWERK LOSBARST, DE 37 MILJOENSTE IPOD OVER DE TOONBANK. EN DE FANS KIJKEN NU OOK NAAR ANDERE APPLE-APPARATEN....

Het meest in het oog springende bewijs voor het succes van de iPod, de populaire draagbare jukebox van Apple, ligt op straat. In rap tempo zijn overal winkels met het appellogo verrezen, met als meest opmerkelijke de vijf Apple Stores: luxueuze hangplekken voor de hippere generatie in Amerika (en sinds ruim een jaar ook in Londen), waar niets anders te koop is dan Apple-producten - tot aan iPod-sokken toe.

Voor de plaats van deze vlaggenschepen heeft de Californische computermaker niet de minste locaties in New York, Los Angeles, Chicago en San Francisco uitgezocht; in Londen opende Apple zijn eerste Europese filiaal in Regent Street, recht in het winkelhart van de Britse hoofdstad. De winkel is uitgerust met een genius bar. Achter deze toonbank staan genieën die elk akkefietje met een Apple-product kunnen oplossen. In de Verenigde Staten werd in het begin nog Evian-mineraalwater in de Stores geschonken. In Londen niet meer: dat werd toch iets te prijzig.

Ook het Nederlandse straatbeeld verandert. In het geboortejaar van de iPod, 2001, telde Nederland een handvol winkels die manhaftig computers afwijkend van de eeuwige Windows-pc aan de man probeerde te brengen. Nu zijn er zestien speciaalzaken die het predikaat Apple Centre dragen en honderden resellers die naast iPods ook andere waar aan de man brengen. Een Hollandse Store zit er nog niet in, fluisteren ingewijden, om 'het kanaal', althans de Britten aan de overkant ervan, niet op de kast te jagen.

De vermenigvuldiging van Apple, stellen vriend en vijand vast, is te danken aan de iPod. Natuurlijk was het bedrijf al bij een groot publiek bekend als dwarse fabrikant van opvallende computers. Maar de massa kócht die niet: de PowerMac en de iMac, PowerBook en iBook (laptops) waren toch vooral in trek bij een minderheid van creatieve types - reclamemakers, architecten, ontwerpers en beeldend kunstenaars die zich de premie konden veroorloven die Apple vraagt voor het design (en het grotere bedieningsgemak).

De iPod die op 23 oktober 2001 het licht zag, heeft dat veranderd. Met de draagbare jukebox waarop de muziekliefhebber duizenden songs kan bergen, kwam Apple opeens over de vloer bij consumenten die eerder niets met zijn dure computers op hadden. De rest is geschiedenis: verwacht wordt dat het bedrijf voor het vuurwerk straks losbarst zijn 37 miljoenste iPod verkoopt; van zijn jaaromzet van bijna 14 miljard dollar dankt Apple 40 procent aan zijn draagbare muziekspelers.

Daarmee is nog niet verklaard hóe de iPod zo groot heeft kunnen worden. Apple was in 2001 niet de enige en zeker niet de eerste met deze variant op de oude walkman, waarbij het cassettebandje is vervangen door een harde schijf, zoals die in een computer is te vinden.

De revolutie voltrok zich dan ook eerst elders: op de pc. Apple ontwierp voor zijn iPod de perfecte aangever, in de vorm van een stukje software waarmee zelfs de grootste digibeet muziek van internet naar de portable jukebox kan overzetten. iTunes biedt ook toegang tot een internetwinkel, waar liedjes per stuk kunnen worden gekocht. Bij andere online muziekwinkels konden destijds alleen hele albums of in combinatie met een abonnement worden gekocht.

Inmiddels zijn er honderden van dit soort loketten voor webmuziek geopend. Toch is de iPod een begrip gebleven: onderschat nooit de kracht van het pioniersimago. Een sobere, maar slimme reclamecampagne in combinatie met een sober, maar stijlvol ontwerp voor de iPod doen de rest.

Er zijn intussen muziekspelers op de markt gekomen met veel meer mogelijkheden. Deze week introduceerde rivaal Creative de Zen Vision: M. Die is voorzien van allerlei snufjes die de iPod ontbeert, zoals een wekker, FM-radio, een sneltoets, een stroomadapter.

Toch blijft de Apple-speler onbedreigd marktleider en zijn maker handelt daar ook naar. Hij vraagt royalties van bedrijven die accessoires voor de iPod ontwikkelen (Monster, dat cassette-adapter iCarPlay maakte) en met de merknaam willen pronken. Dat voorrecht kost ze naar verluidt 10 procent van de verkoopprijs.

Maar de roem kent zijn keerzijde. Zo kreeg Apple begin dit jaar de milieubeweging achter zich aan, omdat het bedrijf in haar ogen niets deed om afgedankte iPods te recyclen. Een protestbetoging tijdens de aandeelhoudersvergadering sorteerde effect: Amerikanen krijgen sinds de zomer 10 procent korting op een nieuwe speler als ze de oude inleveren.

Meer over