Pietenpop!

Wat nou Sinterklaas kapoentje of Zie de maan schijnt door de bomen? Het sinterklaaslied van nu is opgepimpt en overspoelt housend en jumpend de markt, Van Coole Piet tot Fifty Sint: ‘Allemaal commercie’....

Jean-Pierre Geelen

Ik strooi snoeeeeeeppppp.........

Jaja dit is voor alle bazen

En dan bedoel ik de Pieterbazen

Want wij representen natuurlijk alle Pieten

En dan moet ik ff noemen Klimpiet, Inpakpiet

Snoeppiet, ja natuurlijk dat ben ik

En Shoarmapiet en natuurlijk Schoorsteenpiet

Schoorsteenpiet, zie jij nog schoorstenen in dit land dan

Die functie is veranderd naar Inbraakpiet jongen

Hoe denk je dat ze anders in je huis komen

Haha jaja

Alle kinderen in het land ja

Doe maar lekker mee

Doe maar lekker mee

Doe maar doe maar lekker mee

Welkom in de wereld van het hedendaagse sinterklaaslied. Voor wie het niet onmiddellijk herkende, googlet u gerust even naar deze vertolking door ‘Fifty Sint en Snoep-pietje Piet’ met Doe maar lekker mee, een olijke knipoog van het rappersduo Styloo & Guan naar Drop it like it’s hot van de echte 50 Cent & Snoop Dogg.

Het is de Leidse Sleuteltjes ver voorbij; waar hele generaties op school en voor de haard goedheiligmans Kapoentje bezongen, is de werkelijkheid nu gevangen in kreten als ‘Wil je een Wii of PSP, doe maar lekker mee’, en: ‘Schoorsteenpiet, zie jij nog schoorstenen in dit land dan/ Die functie is veranderd naar Inbraakpiet jongen/Hoe denk je dat ze anders in je huis komen/Haha jaja’.

Niet eerder werd Sinterklaas getrakteerd op zoveel eigentijdse liedjes. Opgepimpte oude liedjes voorzien van housedreun, maar meer nog gloednieuwe knallers, vol straattaal en – letterlijk – sinterklaasrijm. De ‘Pietenpop’ varieert van sinterklaasboot door de Gebroeders Ko, de Pietenboyband (‘Wij zijn de Pietenboyband’) tot een ‘versinterklaaste’ versie van Gerard Jolings hit Maak me gek: ‘Sint maakt me gek’, door De Feestpieten (Sinterklaas, is weer in het land/We bouwen een feessie, dat ligt voor de hand.)

De trend van dit jaar is sinterklaasliedjes in jump-style. De Dikke Pieten staan in de voorhoede met hun Pietenjump (De Pieten zijn weer in het land/ net weer terug van dat warme zand/ Dit jaar komt hij uit Spanje mee/ De jumppiet en de pietenbaas, kom spring maar met ons mee), maar er zijn vele navolgers.

We spreken Coole Piet in zijn auto, op weg naar een meet & greet in een lokale Super de Boer, sponsor van het Jetix-programma De Club van Sinterklaas. Niet verder vertellen, maar Coole Piet is in werkelijkheid acteur Harold Verwoert, tevens presentator van belspelletjes op SBS en vertolker van gouwe ouwen op al uw feesten en partijen. Deze drie weken brengt hij door in zijn Pietenpak. ‘Waanzinnig, om al die kinderbekkies te zien meeschreeuwen’, zegt hij over zijn optredens deze weken met zijn nummer De Speelgoeddief, een up-tempo discokraker (We zijn aan ‘t zoeken naar de speelgoeddief/Want hij steelt ons speelgoed en dat is niet lief).

Drie jaar geleden schreef Verwoert een eigen liedje, maar Jetix, de jeugdzender waarvoor hij in het programma De Club van Sinterklaas speelt, vroeg hem meteen om een heel album – kassa!

Zelf slaat hij het nieuwe genre niet al te hoog aan: ‘Sommige nummers worden in vijf minuten in elkaar gegooid’, zegt Verwoert over de concurrentie. ‘Ach, het is allemaal commercie’, beaamt hij. ‘Ze proberen ons nu ook Halloween door de strot te duwen. Mijn jumpnummer is niet het mooiste dat ik ooit heb gemaakt, maar de kinderen vinden het prachtig.’

Dat het 19de-eeuwse repertoire van roe en gard wel een opkontje kon gebruiken, zagen zangers/tekstschrijvers Henk Westbroek en Henk Temming in 1986 als eersten. Zij maakten het nog altijd bekende lied Ik ben toch zeker Sinterklaas niet?, uitgevoerd door Kinderen voor Kinderen en Edwin Rutten. In dezelfde tijd zong hun eigen groep Het Goede Doel het onverwoestbare Sinterklaas, waarin tekstuele hoogstandjes als Sinterklaas, wie kent hem niet. Sinterklaas, Sinterklaas en natuurlijk Zwarte Piet.

Een paar jaar geleden kwam er een stroomversnelling. ‘De tijd is veranderd, cadeaus zijn veranderd, en dus is het niet gek dat het liedjesrepertoire ook verandert’, verklaart tv-presentator Jochem van Gelder, man achter het Coole Sinterklaasconcert op 2 december. ‘Op bijeenkomsten waar Sinterklaas verschijnt, zitten kinderen ook niet meer braaf op een rij te zingen; het is feest, en ze willen swingend uit hun dak’.

Het genre kan lucratief zijn: bij Van Gelder hangt thuis aan de muur een gouden plaat voor de verkoop (meer dan veertigduizend exemplaren) van zijn album Wild geraas, zo’n vijf jaar geleden verschenen.

De markt is overzichtelijk (kinderen tussen de 4 en pakweg 12 jaar oud en hun ouders), maar ook aanzienlijk. Want Sinterklaas is weer helemaal terug. Niet alleen wint zijn feest weer aan populariteit boven de Kerstman (gemiddeld denken Nederlanders dit jaar 102 euro aan Sinterklaas uit te geven, boven 74 euro aan de Kerstman, zo onderzocht Ernst & Young vorige week), ook worden de avonturen van Sinterklaas de jeugd deze weken ingepeperd via maar liefst drie televisiezenders, met elk hun eigen muzikale omlijsting. Het weekoverzicht van het Sinterklaasjournaal trok vorige week 423 duizend kijkertjes, Jetix maakt juichend melding van een marktaandeel van 44,5 procent voor De Club van Sinterklaas. Op de bijbehorende website schreven zich binnen enkele weken honderdduizend leden in.

Jetix voedt de onrust bij de doelgroep al sinds oktober, met De Club van Sinterklaas. Het moet culmineren in een live-concert dat de zender op 2 december uitzendt, waarop alle helden van nu zullen optreden. Geen wonder dat in al die ophef de ‘eigen’ Coole Piet met zijn Speelgoeddief binnenkwam op nummer 5 van de Jetix Top 20.

Verwordt Sinterklaas niet langzaam tot een groot commercieel carnaval voor de adhd-generatie?

‘Het is vreselijk’, verzucht Michiel van Westering, dirigent van De Leidse Sleuteltjes over de kwaliteit van het huidige aanbod. De Leidse Sleuteltjes, bestaan die nog? Jazeker: het kinderkoor werd drie jaar geleden heropgericht, en heeft deze dagen traditionele sinterklaasliedjes op het repertoire staan als Ik ben bij Sinterklaas geweest, Laat ons niet in de steek en Piet, stop ’m in de zak.

De behoefte om het oude genre te moderniseren begrijpt Van Westering nog wel. ‘Die teksten alleen al waren natuurlijk ook superbraaf’. Zelf zoekt hij ook wel eens naar modernere aanpassingen. Moeilijk: ‘Je wilt geen K3, ook niet Kinderen voor Kinderen, maar het moet ook weer niet als de Wiener Sängerknaben klinken.’

De huidige jumpstyle-liedjes doen Van Westering (zoon van Paul Christiaan van Westering, die de muziek schreef van de Dikkertje Dap-liedjes van Annie M.G. Schmidt) gruwen: ‘Zingen is heel populair tegenwoordig, maar op scholen doen ze er nauwelijks meer aan. Het resultaat zie je in die huidige sinterklaasliedjes: totaal versimpelde, oninteressante muziek.’

De eerste tegenbewegingen zijn er ook: afgelopen zaterdag stonden in het Haagse stadhuis musici en kinderen van de Kinderkoor Academie Nederland met een symfonieorkest muzikaal verantwoorde interpretaties te vertolken van traditionele sinterklaasliedjes. Deze openbare ‘sinterscratch’ moest vooral allochtone kinderen in aanraking brengen met een Nederlandse traditie, op muzikaler niveau dan dat van de Dikke Pieten.

Ook NCRV-presentator Jochem van Gelder, dit jaar zelf verantwoordelijk voor het in jump-style gezongen Doe de taai taai, vindt sommige van zijn concurrenten ‘wel erg makkelijk scoren’. ‘Jammer, maar oude liedjes voorzien van een housedreun, dat vind ik echt te gemakkelijk. Net als het versinterklazen van Gerard Joling: ik zou het nooit doen. Bedenk iets creatievers, dat vind ik van respect voor Sinterklaas getuigen. Maar goed: er is kennelijk wel markt voor dit repertoire.’

In zijn streven naar enige originaliteit ontdekte Van Gelder opzienbarende feiten omtrent het liefdesleven van Sinterklaas: ‘Ik bedacht voor een boek het verhaal over de enige vrouw waar hij lang op verliefd is geweest: Esmeralda. Opgetekend uit de mond van de tuinman Loslippos. Daar is ook muziek bij gemaakt, ja’.

De meeste nummers van nu zijn wegwerpproducten: drieweeksvliegen waar je volgend jaar niets meer van hoort. Alleen de twee eerdergenoemde Henk & Henk-nummers zijn blijvertjes gebleken. Ook Jochem van Gelder hoopt ooit een nieuwe klassieker te scoren. ‘Ik hoop al een beetje dat mijn Hiep hoera dat wordt. Ik maakte het vijf jaar geleden, maar kinderen vragen er nog steeds om.’

De Leidse Sleuteltjes hebben te lijden onder de huidige trend: ‘Vorig jaar traden we op in het sinterklaashuis in Leiden. Wij zongen het oude repertoire, maar dat vonden de Muziekpieten helemaal niks. Die schreeuwden om het Pepernotenlied’, aldus dirigent Van Westering.

Maar alles komt goed: afgelopen weekend zongen de Sleuteltjes bij de intocht in Leiden, en wat zo fijn was, volgens Van Westering: ‘We werden vooraf expliciet gevraagd klassieke sinterklaasliedjes te zingen. Kennelijk is er toch weer behoefte aan.’

De hoofdverdachten uit dit verhaal lijken zich bewust van het bijkans heilige cultuurgoed dat zij betreden. ‘Ik zal nooit zeggen dat het klassieke repertoire oubollig is en moet verdwijnen, zegt Jochem van Gelder. Dat zal ook niet gebeuren, weet hij: ‘Alle kinderen leren op school nog steeds Sinterklaas Kapoentje en Zie ginds komt de stoomboot. Dat zal niet verdwijnen. En gelukkig maar, want Sinterklaas is een van de meest eigen Nederlandse tradities’.

Maar het kan ook te bont worden. ‘Als ik dat hele circus zie, met een Pietenboyband zie, rappende koppies met rastahaar, dan denk ik wel: het moet niet veel gekker worden’, zegt ‘Coole Piet’ Harold Verwoert. Vandaar dat hij zijn eigen tegenbeweging al voorziet: ‘Ik vind het jammer dat het oude, klassieke repertoire dreigt onder te sneeuwen. Daarom denk ik er sterk over om volgend jaar met een cd te komen vol oud, klassiek repertoire, inclusief karaokeversies’.

Meer over