Album

Pianist Hannes Minnaar speelt Bach waar die thuishoort: in de kerk ★★★★☆

null Beeld

Hannes Minnaar (36) speelt Bach waar die volgens velen thuishoort: in de kerk. Vorig jaar zomer organiseerde de pianist een tournee langs grote stadskerken, waar het publiek afstand kon houden. Op het programma stond het stuk dat Minnaar zoveel houvast bood tijdens de lockdown: Bachs Aria mit verschiedenen Veränderungen, beter bekend als de Goldbergvariaties. Een theorie is dat Bach de dertig variaties schreef voor een klavecinist met de naam Johann Gottlieb Theophilus Goldberg, in opdracht van een hoge graaf-diplomaat met wie Bach bevriend was – vandaar de (bij)naam.

Hoe dan ook was het een van de weinige stukken die tijdens Bachs leven in druk verscheen (1741). De componist moet zich ervan bewust zijn geweest dat hij een monument had gemaakt.

Hannes Minnaar na zijn debuut in Meesterpianisten in het Concertgebouw in 2019. Beeld Pauline Niks
Hannes Minnaar na zijn debuut in Meesterpianisten in het Concertgebouw in 2019.Beeld Pauline Niks

Begin augustus 2020 nam Minnaar de Goldbergs op in de Waalse Kerk van Amsterdam. Het gevolg is dat er wat meer galm is dan gebruikelijk, waardoor een rappe geaccentueerde wending een fractie van een seconde later nog wat extra nadruk krijgt. Een groot punt is het niet, want geen lijn verzandt, geen canonische figuur wordt wollig. Allicht draagt zijn speciale vleugel bij aan de transparantie. Op het instrument van Chris Maene zijn de snaren recht gespannen, volgens oud gebruik. Ze lopen dus niet zoals in een Steinway kruislings over elkaar heen; de snaren die niet worden aangeslagen, trillen dan minder mee.

De opname is (zoals gebruikelijk) over meerdere dagen verspreid gemaakt, er is gemonteerd, maar toch krijg je bij het luisteren bewondering voor Minnaars uithoudingsvermogen. De pianist is ontzettend consistent in zijn aanpak en zijn tempi; fluctuaties zijn proportioneel en karakterverschillen tussen de variaties worden niet al te zeer uitvergroot, maar staan in dienst van elkaar. De perfecte trillers verraden gespierde vingers. En smaak, natuurlijk.

Met 81 minuten en 58 seconden past het stuk maar net op één cd. Maar er is meer: op een tweede schijf vinden we een werk van Daan Manneke. Diens Gedanken zu Bach diende als opmaat tijdens de Goldberg-tour. Manneke balt veel muzikale invloeden samen, toch klinkt het volstrekt naturel.

Hannes Minnaar

Goldbergvariaties

Klassiek

★★★★☆

Challenge

Welke nieuwe muziek is er uitgebracht en wat vinden de experts van de Volkskrant daarvan? Bekijk onze muziekpagina met het album van deze week, alle recensies en de tracks van de week.

Meer over