Persbreidel

HOMO HOMINI LUPUS, ofwel: mensen gedragen zich tegenover elkaar als wolven. De waarheid van deze pessimistische notie vindt bevestiging door berichtgeving in woord en beeld over de wrede actualiteit van oorlog en genocide....

Zonder het drama van de dood van een half miljoen dieren te bagatelliseren, was het - gisteren door de rechter ongedaan gemaakte - verbod van de minister van Landbouw op aanwezigheid van journalisten bij de slachting niet alleen onnodig betuttelend, maar ook een onaanvaardbare persbreidel.

Het was opgelegd pandoer dat de rechter zou beslissen dat de media getuige mogen zijn van het afmaken van de biggen. Kern van het recht op vrije meningsuiting en het daaraan gekoppelde recht op vrije nieuwsgaring is immers het verbod van elke preventieve beperking. Het publiek moet mogen weten wat er gebeurt.

Het valt niet te ontkennen dat de gigantische ruimingsoperatie emotionele spanning oplevert bij de varkenshouders en de veeartsen die de dodelijke injectie moeten geven. De aanwezigheid van grote aantallen pottenkijkers kan de werkzaamheden vertragen en bezoek aan de stallen zou verspreiding van de varkenspest kunnen veroorzaken. Om ongewenste massale toeloop van de media te voorkomen, hadden enige ordemaatregelen kunnen volstaan.

Het argument dat journalisten gezondheidsrisico's zouden lopen omdat met een zeer giftig middel wordt gewerkt, is even zorgzaam als overbodig. Reporters doen in alle brandhaarden hun werk en accepteren gevaren als inherent aan hun beroep.

Hoe respectabel het ook moge zijn dat de minister ethische problemen heeft met berichtgeving over de slachting, dit mocht evenmin een reden zijn voor een mediaverbod. Van Aartsen had het door de journalistenbond voorgestelde compromis ter kanalisering van de verslaggeving zonder enig gezichtsverlies kunnen omarmen.

Het was een fraai staaltje van vrijwillige censuur en zelfregulering waartoe media kennelijk bereid zijn: wel onbelemmerde, maar in getal beperkte aanwezigheid van de pers bij de slachting onder de toezegging dat hiervan geen beelden zouden worden gemaakt.

Het nieuws kan rauw en weerzinwekkend zijn, beelden daarvan onsmakelijk of onethisch. Maar het is een groot democratisch goed dat elk persorgaan hierbij op eigen kompas vaart en zelf de grenzen bepaalt van goede smaak en fatsoen.

Meer over