Overvloedig beeld van North Sea Jazz

Bandleider Gerald Wilson was tien jaar geleden voor het eerst op het North Sea Jazz Festival en kwam woorden tekort om zijn verbazing te beschrijven: 'Ik heb nog nooit van mijn leven een festival meegemaakt dat zo groot is....

Jazeker, North Sea is mateloos, in vele opzichten. Geen wonder dat één boek niet genoeg is om de geschiedenis vast te leggen. Deze maand verschijnt alweer de derde terugblik op het Haagse festival: 25th Anniversary, the History of the North Sea Jazz Festival; een glossy fotoalbum van Rico D'Rozario met tekst van Eddy Determeijer, vergezeld van een Universal-cd met studio-opnamen van veertien muzikanten die ooit in Den Haag optraden.

D'Rozario is de onbezoldigde hoffotograaf van North Sea. In 1985 maakte hij voor uitgeverij Bzztôh een eerste overzicht, met zwartwitfoto's uit de beginjaren. Negen jaar later werkte hij mee aan Musicus zonder instrument, een aandenken aan Paul Acket (1922-1992), dat ook over het door hem in 1976 opgerichte festival ging.

Nummer drie in de rij is de onbetwiste kroon op het werk. In al die jaren heeft de Amsterdamse fotograaf geen aflevering in het Congres Centrum gemist. Daardoor kon hij putten uit een imposante hoeveelheid actiefoto's en backstage-portretten, die aangevuld met werk van collega Paul Bergen (in Den Haag kan niemand álles zien) een overvloedig beeld van een kwart eeuw live-muziek opleveren. Een stoet verhitte, extatische of juist afwezig kijkende muzikantenhoofden trekt voorbij: van Millie Jackson en Chaka Khan tot Baaba Maal en Femi Kuti, Sun Ra en George Clinton, Art Blakey, Max Roach en Elvin Jones.

De opeenvolging van spectaculaire, paginagrote portretten en in een mozaïek gemonteerde snapshots maakt dat je het boek niet snel in één keer overziet. Je blijft bladeren, vergelijken en genieten - en mijmeren over de buitenkansen die je hebt gemist; een van de schaarse Europese trips van Professor Longhair bijvoorbeeld, of het Haagse debuut van de 95-jarige Eubie Blake, way back in 1978. Sommige beelden stammen werkelijk uit een andere eeuw, zoals het ontroerende portret van Sippie Wallace: een in de catacomben van het Congres Centrum verdwaald grootmoedertje, dat met haar wandelstok en zondagse hoed op weg lijkt naar een bijbellezing.

Eddy Determeijer begeleidt de foto's met korte interviews, vermakelijke uitweidingen en sterke verhalen, en doet dat met zoveel smaak, dat je meteen zin krijgt er de volgende keer ook weer bij te zijn. Ondanks alle bezwaren die bij zo'n megafestijn horen. Gerald Wilson vertelt hoe hij zich in 1990 in het gewoel wilde storten, maar op een barrière van Nederlandse makelij stuitte. 'Ik wou dat ik Miles Davis had kunnen zien. Maar ik kreeg de kans niet. Ik heb niemand op het podium kunnen zien. Volgens mij hebben jullie de langste mensen ter wereld!'

Meer over