Oudjes van Public Enemy verrassen aangenaam

MUZIEK..

Ooit gold Public Enemy als de belangrijkste groep van de Amerikaanse hiphop. Het Newyorkse gezelschap rond rappers Chuck D. en Flavor Flav produceerde niet alleen de ene na de andere meedogenloos harde raptrack, maar blies in zijn militante teksten ook nieuw leven in de Black Panther-traditie. Op het hoogtepunt van zijn roem, tien jaar geleden, leverde Public Enemy met Fight the power het thema-nummer voor Spike Lee's bekroonde film Do the right thing, een krachtig, indringend statement dat alles samenvatte waar de Newyorkers voor stonden.

Maar die tijd ligt ver achter ons. Public Enemy vervult anno 1999 nog maar een marginale rol in de snel veranderende hiphop-wereld. Het lauw ontvangen, dit jaar verschenen, zevende album There's a poison goin' on dankt de publiciteit die het kreeg eigenlijk vooral aan het feit dat het een van de eerste platen was, die via Internet te beluisteren was. Het is exemplarisch dat frontman Chuck D. deze maand op de cover van het internetmagazine The Net prijkt, terwijl de hiphop-bladen nauwelijks nog aandacht aan hem besteden.

Je kunt je afvragen of Public Enemy anno 1999 nog wel wat voorstelt - zeker nu de reacties op het optreden op het Lowlandsfestival afgelopen weekeinde ook niet overhielden. Daarom was het een aangename verrassing om te zien hoe goed de groep donderdagavond op dreef was in Amsterdam. Misschien lag het aan de dampende sfeer in het volle Paradiso, maar het enthousiaste publiek kreeg een gemotiveerd Public Enemy te zien, dat er het hele concert de vaart in hield.

Ondanks het gemis van dj Terminator X - het brein achter al die verpletterend vette beats van de klassieke Public Enemy-hits -, had het optreden alle power van eerdere shows, die de groep hier in het verleden gaf. Grote troef van hun optredens is nog altijd het grappige contrast tussen Chuck D. en Flavor Flav: de autoritaire preker/politicus tegenover praatjesmaker, die zich tevreden stelt met de rol van joker.

Het optreden was gegoten in de vorm van een muzikale reis langs hoogtepunten uit het oeuvre van twaalf jaar, waarin recent werk (zoals het rond het thema van Buffalo Springfield's For what it's worth opgebouwde He got game) naast oude krakers als Don't believe the hype en Fight the power. De heftige sound van die nummers is in de latere hiphop eigenlijk nooit overtroffen, ook niet door Public Enemy zelf.

Maar de reden dat de groep steeds meer van haar populariteit heeft moeten prijsgeven, ligt toch vooral in het feit dat de nieuwe rapgeneratie niets wil weten van de politieke boodschap die de groep uitdraagt.

Chuck D., inmiddels ruimschoots de dertig gepasseerd, is hoogstens nog een gerespecteerd vaderfiguur (naar wie natuurlijk zelden wordt geluisterd). Niet voor niets trekt de groep ook in Nederland een voor 90 procent wit publiek, terwijl dat bij jongere rappers als Snoop Dogg precies andersom is. Bij de laatste draaien de teksten om geld, dope en lekkere wijven, de hiphop-variant van het aloude sex, drugs & rock 'n' roll.

Chuck D. Lijkt zich er bij neergelegd te hebben dat hij een oudere hip hop-generatie vertegenwoordigt: de old skool, waarnaar hij in zijn aankondigingen meermalen verwees. Waarschijnlijk wordt zijn groep ook nooit meer zo hip als tien jaar geleden, maar het moet hem toch enige bevrediging geven dat Public Enemy op een goede avond nog altijd het gros van de andere hiphop-acts wegblaast.

Meer over