Oprichter BNR gaat weer vragen stellen

Als hoofdredacteur van WNL is Michiel Bicker Caarten teruggekeerd in de journalistiek. ‘We worden geen Telegraaf op tv.’..

De kantoren staan nog grotendeels leeg, op een enkele laptop en uitvergrote voorpagina’s van De Telegraaf na. ‘Dit is zó leuk. Iets nieuws opbouwen.’

Dat deed Michiel Bicker Caarten al eens eerder, als medeoprichter van radiozender BNR. Deze maand keerde hij terug in de journalistiek, na een kort verblijf in de reclamewereld. Op verzoek van voorzitter Fons van Westerloo werd hij hoofdredacteur van WNL, de nieuwe omroep die begon onder de naam Wakker Nederland.

Bent u rechts genoeg voor deze conservatief-liberale omroep?

‘Conservatief en liberaal zijn twee enorm verschillende dingen. De vraag is of de omroep liberaal genoeg is voor mij. Iedereen hier weet wat voor soort mens ik ben, hoe ik in de wereld sta en wat voor soort nieuws ik maak. Dat weet Fons van Westerloo en dat weet de rest van het bestuur van WNL ook. Ik heb in alle gesprekken de bevestiging gekregen dat ik mijn eigen oordeel kan volgen; dat ik ben aangenomen vanwege mijn staat van dienst, de manier waarop ik BNR heb opgebouwd.’

U heeft wel eens gezegd dat mensen tot uw verrassing BNR omschreven als een radiozender met een liberaal geluid.

‘Dat was zo, kennelijk.’

U realiseerde zich dat destijds niet?

‘Naar eer en geweten: nee. Maar wat is dat dan, een liberale of een conservatieve journalist? Het enige wat ik doe, is zoveel mogelijk vragen stellen. Ik snap dingen niet, en die dingen wil ik weten. Ik ga door, zo onbevangen mogelijk. Anderen mogen daar een etiket op plakken. Liberaal, of conservatief, ik vind het allemaal best. Het zijn twee heel verschillende dingen.’

Maar dat zijn wel de woorden waarmee WNL zich profileert.

‘Ja, maar je zult verbaasd zijn op hoeveel manieren je dat kunt invullen. Toen Kees Tamboer en Jort Kelder aan het bekvechten waren in Het Parool, heb ik daar een stukje over geschreven. Ik bewonder Tamboer, maar net zoals zoveel sociaal-democraten maakt hij de vergissing dat hij het heffen van belasting als vanzelfsprekend aanneemt. En dat is het niet. Dat moet worden gelegitimeerd. Het is tenslotte andermans geld. Daar moet je héél zorgvuldig mee omspringen.

‘En wie gaat er overheen, in die discussie? Prem Radakishun. Dat vind ik dus fascinerend. Ik ben dus zeg maar VVD’er, Prem is SP’er, maar over dit issue denken we precies hetzelfde. Liberaal dus, in de zin van dat er vragen worden gesteld over de rol van de overheid. Als uitgangspunt nemen we dat mensen hun eigen leven moeten leiden. Dat is mijn startpunt. Daar vandaan bekijk ik de wereld.’

Had u al een gevoelsmatige band met De Telegraaf?

‘Had u een gevoelsmatige band met De Telegraaf? Jezus.’

Voelt u zich aangetrokken tot de krant?

‘Ik heb jarenlang abonnementen gehad. Maar ook jarenlang niet. Ik vond en vind het de allerbeste nieuwskrant van Nederland. Maar een gevoel? Ik heb zes jaar voor NRC Handelsblad geschreven, en niet voor De Telegraaf.’

Zou het u als hoofdredacteur van WNL niet helpen als u affiniteit heeft met de manier waarop De Telegraaf journalistiek bedrijft?

‘Die affiniteit zit bij mij in de honger naar nieuws. De manier waarop zij nieuws voorop stellen, vind ik geweldig. Nieuws is het levensbloed van ons vak. Zonder dat val je in slaap, dan snap je niet waarom je bestaat. In die zin heb ik enorme affiniteit met De Telegraaf, want die heeft die nieuwsneus.’

En legt accenten die u misschien tegen de borst stuiten? Wéér groot Jack de Vries op de voorpagina. Of een interview met Ruben.

‘Dan komen we terecht in de casuïstiek, in voorbeelden, dan kunnen we nog wel twee dagen doorpraten.’

Maar dat is óók De Telegraaf.

‘Wat is de vraag?’

Het gaat toch ook om de selectie, om de keuzes? Welk nieuws wordt groot gebracht? Moet WNL dezelfde keuzes maken?

‘Nee. De omroep is een ander beestje, een vereniging die zijn eigen koers vaart. Wij gaan programma’s maken voor televisie en radio, De Telegraaf maakt een krant. Bij De Telegraaf zitten onze vrienden, absoluut. Maar we kunnen het ook best oneens zijn. Het zou ook een vergissing zijn als wij een soort Telegraaf op tv zouden worden, echt een vergissing. Commercieel zou het onhandig zijn, want dan creëer je geen levend organisme. Dan is het al bijna een doodgeboren kindje. Het ding moet zijn eigen levenskracht ontwikkelen.’

Wat betekent dat in de praktijk, de vriendschap tussen de omroep en de krant?

‘Ik zou het heel fijn vinden om in de nieuwsgaring dichtbij de krant te zitten. Het is een nieuwsclub. We moeten hier nog gesprekken over voeren, maar ik wil heel graag van de deskundigheid van Telegraaf-journalisten gebruik maken. Maar er staat nog niks vast hè. Ik zou ook met andere media willen samenwerken.’

Aan welke media denkt u dan?

‘Wat mij betreft ook de Volkskrant, of de NRC, Elsevier, of vakbladen. Adformatie bijvoorbeeld. Dat weet ik allemaal nog niet.’

Waarom heeft WNL-voorzitter Fons van Westerloo u gevraagd om hoofdredacteur te worden?

‘We kenden elkaar al heel lang, maar niet heel goed. Fons was correspondent in Amerika toen ik daar aankwam. Hij is precies tien jaar ouder dan ik. Hij was een gevestigde naam, ik een jongmaatje. Ik schoof aan bij Bernard Hammelburg en Fons en hij kenden elkaar goed. Door de jaren heen zijn we elkaar daarna voortdurend tegengekomen.’

En waarom heeft u ja gezegd?

‘Tegen de partners bij het reclamebureau, Jan Bennink en Theo Imhoff, had ik vorig jaar al gezegd dat ik een deel van de tijd weer wilde gaan schrijven. Ik miste iets. Ik ben meer journalist dan ik zelf besefte. Een heel goede vriend zei eens dat iedereen altijd alleen moet doen waar hij goed in is. Jij bent goed in radio, tv, schrijven, zei hij. Doe dat dan gewoon man. Doe niet zo moeilijk.’

BNR voert als commerciële zender een gevecht met de publieke omroep. In het AD pleitte u in 2002 voor het afschaffen van de publieke bestel. We zullen maar aannemen dat u destijds sprak als vertegenwoordiger van het commerciële kamp?

‘Ik neem er geen woord van terug hoor. Ik vind dat er niet één argument te verzinnen is waarom er een publieke omroep zou moeten zijn. Maar goed, wij belastingbetalers betalen ook voor opera, voor musea, oké, dan tv ook maar. We hebben nu eenmaal besloten dat bepaald cultuurgoed moet worden gesteund. Maar zelfs dan kun je zeggen dat het best een onsje minder kan; twee netten, in plaats van drie. Om te beginnen.

‘Ander punt: we hebben in Nederland helemaal geen publieke omroep. We hebben een commerciële omroep en een gesubsidieerde commerciële omroep. Oftewel: het is bezopen dat de Nederlandse publieke omroep inkomsten krijgt van zowel de belastingbetaler als uit de commerciële wereld, via de STER. Dus ik zou het prima vinden als het nieuwe kabinet zegt: laten we het beslag dat de publieke omroep legt op belastingcenten, eens flink verminderen.’

Is BNR uw grote trots?

‘Ja. Ja. Je laat iets na hè. Schrijf een boek, plant een boom en verwek een kind, zeggen de Chinezen. Want als je dat doet, ben je onsterfelijk. Ik vind het spannend om de onmetelijke zinloosheid van het bestaan te bestrijden door iets achter te laten.’

Meer over