Opgave Kasparov in remisestand tegen Deep Blue

Als een computer een op het eerste gezicht vlekkeloze schaakpartij wint van de menselijke wereldkampioen, is dat groot nieuws. Maar het is minstens even groot nieuws als vervolgens blijkt dat die wereldkampioen mogelijk in remisestand heeft opgegeven....

Van onze schaakmedewerker

AMSTERDAM

Over de tweede partij van de ongewone match zal nog lang worden gesproken. Allereerst werd duidelijk dat de programmeurs van IBM wel degelijk grote progressie hebben geboekt. Deep Blue overtrof alle voorgaande verrichtingen van schakende computers in een partij die herinneringen opriep aan het spel van Anatoli Karpov in diens beste dagen.

Vaak is gezegd dat computers hulpeloos zijn in gesloten stellingen waarin strategie op lange termijn vereist is en rekenkracht geen rol speelt. Het lukte Kasparov inderdaad zo'n stelling op het bord te krijgen, maar daarna ondervond hij dat deze supermachine wel degelijk in staat is zo'n positie naar behoren te behandelen. Met fijnzinnige manoeuvres veroverde Deep Blue terrein. Kasparov moest zich beperken tot een passieve verdediging.

Bij de 45ste zet had het er alle schijn van dat Deep Blue een stijlvolle demonstratie met succes had afgerond. Kasparov kon kiezen uit stukverlies of de afwikkeling naar een verloren eindspel. Mismoedig schudde hij de hand van de operator waarna hij zonder een woord te zeggen de speelzaal verliet.

Een paar uur later kwam de ontnuchtering. Nijvere analytici ontdekten dat Kasparov te pessimistisch was geweest. Na zijn lange beproeving had hij juist in de slotstelling een agressieve uitval kunnen wagen die hem waarschijnlijk een half punt zou hebben opgeleverd. Opgeven in remisestand is vaker vertoond, ook door de allersterksten. Kasparov koos een bijzonder ongelukkig moment om het ook eens te doen.

Deep Blue - Kasparov Tweede matchpartij 1. e2-e4 e7-e5 2. Pg1-f3 Pb8-c6 3. Lf1-b5 a7-a6 4. Lb5-a4 Pg8-f6 5. 0-0 Lf8-e7 6. Tf1-e1 b7-b5 7. La4-b3 d7-d6 8. c2-c3 0-0 9. h2-h3 h7-h6 10. d2-d4 Tf8-e8 11. Pb1-d2 Le7-f8 12. Pd2-f1 Lc8-d7 13. Pf1-g3 Pc6-a5 14. Lb3-c2 c7-c5 15. b2-b3 Pa5-c6 16. d4-d5 Pc6-e7 17. Lc1-e3 Pe7-g6 18. Dd1-d2 Pf6-h7 19. a2-a4 Pg6-h4 20. Pf3xh4 Dd8xh4 21. Dd2-e2 Dh4-d8 22. b3-b4 Dd8-c7 23. Te1-c1 c5-c4 24. Ta1-a3 Te8-c8 25. Tc1-a1 Dc7-d8 26. f2-f4 Ph7-f6 27. f4xe5 d6xe5 28. De2-f1 Pf6-e8 29. Df1-f2 Pe8-d6 30. Le3-b6 Dd8-e8 31. Ta3-a2 Lf8-e7 32. Lb6-c5 Le7-f8 33. Pg3-f5 Ld7xf5 34. e4xf5 f7-f6 35. Lc5xd6 Lf8xd6 36. a4xb5 a6xb5 37. Lc2-e4 Ta8xa2 38. Df2xa2 De8-d7 39. Da2-a7 Tc8-c7 40. Da7-b6 Tc7-b7 41. Ta1-a8+ Kg8-f7 42. Db6-a6 Dd7-c7 43. Da6-c6 Dc7-b6+ 44. Kg1-f1 Tb7-b8 45. Ta8-a6 . . . wBwzwzwz zwzwzmXw yNuCwXwX zxzeXezw wExzrzwz zwEwzwze wzwzwzez zwzwzizw In deze stelling gaf Kasparov op. Inderdaad is het eindspel na 45 . . . Dxc6 46. dxc6 gewonnen voor wit maar zwart heeft beter. Na 45 . . . De3! 46. Dxd6 Te8 47. Lf3 Dc1+ 48. Kf2 Dd2+ 49. Le2 Df4+ 50. Ke1 Dc1+ 51. Ld1 De3+ 52. Kf1 Dc1! is niet te zien hoe wit aan eeuwig schaak kan ontsnappen.

Meer over