Postuum

Operadirigent James Levine (1943-2021) zal vooral worden herinnerd door misbruikbeschuldigingen

In de hoogtijdagen van de cd was hij de bekendste dirigent van de VS. Jarenlang ontkende hij misbruikzaken met minderjarige tieners.

James Levine in 1983.  Beeld Getty Images
James Levine in 1983.Beeld Getty Images

Meer dan vier decennia was hij het gezicht van de Metropolitan Opera in New York. In het post-Leonard Bernstein-tijdperk, in de hoogtijdagen van de cd, was hij de bekendste dirigent van de VS. Toch zal het in de necrologieën van James Levine nauwelijks gaan over zijn artistieke prestaties. De dirigent, die vorige week dinsdag op 77-jarige leeftijd overleed, werd in 2017 beschuldigd van seksueel misbruik van drie tieners. Meerdere beschuldigingen volgden.

Daarmee werd de zaak-Levine de eerste #metoo-zaak in de klassieke muziek. Na 2.552 uitvoeringen in de ‘Met’, was hij niet meer welkom. In 2018 volgde officieel ontslag.

The New York Times, die ook het misbruikschandaal onthulde, meldde woensdag dat Levine thuis is overleden in Palm Springs, California. Een doodsoorzaak werd niet genoemd. Wel was bekend dat Levine, zwaarlijvig, aan de ziekte van Parkinson leed. Over zijn ziekte gingen jarenlang geruchten, maar hij ontkende steeds: pas toen hij in 2016 bij ‘the Met’ stopte als ‘music director’ en doorging als ‘music director emiritus’, werd bevestigd dat hij patiënt was.

Zo ontkende hij ook jarenlang de aantijgingen van misbruik, waar The New York Times hem al in 1987 naar vroeg. De geruchten weerhielden orkesten en festivals er niet van om verbintenissen met hem aan te gaan. Zo combineerde hij zijn baan in New York tussen 2004 en 2011 met het dirigentschap van het Boston Symphony Orchestra, waar hij de eerste in de VS geboren chef werd.

Placido Domingo

Veel zangers werkten graag met hem. Hij stond sterren bij als Luciano Pavarotti, Plácido Domingo, Jessye Norman en Kiri Te Kanawa, ook vaak als pianist. Als tienjarige debuteerde hij al als solist bij het orkest van zijn geboortestad Cincinnati in het Tweede pianoconcert van Mendelssohn. Zangers prezen de ruimte die Levine hen gaf. Maar hij waakte er ook over voor dat het niet alleen maar om die zangers ging, maar ook over de klanken die uit de orkestbak kwamen.

Levine werd bij de Met opgevolgd door Yannick Nézet-Séguin, de oud-chef-dirigent van het Rotterdams Philharmonisch Orkest. Sinds de corona-uitbraak ligt het orkest stil: musici worden niet betaald. Al maanden verschijnen er berichten over musici die de stad hebben verlaten en ander werk zoeken.

Meer over